Vdekjet nga kokaina kanë arritur nivele rekord, me më shumë se 1.000 persona të vdekur vitin e kaluar. Alex Ross zbulon se pastërtia e drogës në rrugë është rritur pas bumit të prodhimit në Amerikën Latine.
Një valë vdekjeprurëse e kokainës “ultra të fortë” po shfaqet në të gjithë Britaninë e Madhe, ndërsa vdekjet e lidhura me këtë drogë feste janë rritur në nivel rekord, zbulon “The Independent”.
Sipas ekspertëve, bumi i kokainës në Amerikën e Jugut ka shkaktuar rritje të madhe të pastërtisë së pluhurit që shitet në nivel rruge gjatë dekadës së fundit. Kjo do të thotë se përdoruesit po marrin, shpesh pa e ditur, rreziqe më të mëdha për shëndetin se kurrë më parë.
Në një operacion të fshehtë gjatë Festivalit të Cheltenhamit, ku këtë vit morën pjesë më shumë se 200.000 persona, “The Independent” mblodhi mostra kokaine nga sipërfaqet e tualeteve. Analizat treguan se dy nga tre mostrat e dërguara për testim kishin pastërti prej 85 për qind.
Ish-shefi britanik për politikat kundër drogës, Mike Trace, i quajti këto gjetje “shumë shqetësuese” dhe i bëri thirrje qeverisë të veprojë urgjentisht ndaj këtij “skandali shëndetësor”, ndërsa numri i vdekjeve vazhdon të rritet.
Kjo ndodh ndërkohë që:
Pastërtia e kokainës është rritur nga 32 për qind para 13 vitesh në mbi 80 për qind sot.
Shifrat tronditëse tregojnë se vdekjet e lidhura me kokainën në Angli dhe Uells kanë arritur nivel rekord, duke marrë 1.279 jetë në vitin 2024.
Britania e Madhe kishte shkallën më të lartë të konsumatorëve të kokainës në Evropë në vitin 2023, sipas Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik.
Shpenzimet reale për shërbimet e trajtimit të drogës dhe alkoolit për të rritur janë ulur me 40 për qind nga viti 2014 deri në vitin 2022.
Të dhënat më të fundit qeveritare nga ujërat e zeza treguan se konsumi i drogës në Angli është rritur me një të katërtën gjatë pesë viteve të fundit.
Sipas NHS-së, përdorimi i kokainës mund të shkaktojë sulme në zemër, goditje në tru dhe kriza epileptike. NHS shton se përzierja e kësaj substance me alkool mund ta rrisë edhe më shumë rrezikun e mbidozës.
Në Cheltenham, në ditën e Gold Cup në mars, “The Independent” përdori peceta testuese në sipërfaqet e tualeteve për të gjetur gjurmë kokaine, para se të mblidhte një duzinë mostrash, të cilat u dërguan për testim në Kingston Analytical Services Toxicology, pranë Universitetit Kingston.
Testet fillestare zbuluan kokainë pothuajse në çdo mostër. Më pas, tri mostra u dërguan për testim me spektroskopi të rezonancës magnetike bërthamore. Rezultatet treguan se dy prej tyre, përfshirë një mostër të marrë nga një hapësirë për ndërrimin e foshnjave në Best Mate Enclosure, kishin pastërti prej 85 për qind.
Dr. Arijac Durrant, studiuese postdoktorale në universitet, e cila kreu testimin, i tha “The Independent”: “Këtu kemi dy mostra kokaine të cilësisë së lartë, mbi atë që zakonisht shohim në nivel rruge. Nuk jam eksperte mjekësore, por do të sugjeroja se ekziston rrezik i shtuar për mbidozë për dikë që e merr këtë drogë dhe është mësuar me një substancë me pastërti më të ulët”.
Një zëdhënës i Jockey Club, që organizon Festivalin e Cheltenhamit, tha se ishte “jashtëzakonisht i zhgënjyer” dhe se përdorimi i drogave ilegale mbetet një problem më i gjerë shoqëror në shumë ngjarje të mëdha.
Qeveria britanike nuk publikon shifra për pastërtinë e kokainës, por Agjencia Kombëtare e Krimit vlerësoi se pastërtia mesatare në “nivel përdoruesi” ishte midis 32 dhe 38 për qind në vitin 2013.
Ekspertët i kanë thënë “The Independent” se prodhimi rekord i kokainës në Amerikën e Jugut, i kombinuar me rrugë gjithnjë e më të larmishme furnizimi nga Evropa Lindore, ka bërë që tregu britanik të mbushet me këtë drogë. Kjo ka ulur nevojën për ta përzier atë me substanca të tjera para shitjes.
Peter Cain, këshilltar për shkencën e drogës në Eurofins Forensic Services, që teston drogat e sekuestruara nga forcat policore, tha se nivelet e pastërtisë arritën rreth 75 për qind gjatë pandemisë Covid dhe që atëherë janë rritur mbi 80 për qind gjatë pesë viteve të fundit.
Ndërkohë, Agjencia e Bashkimit Evropian për Drogat tha vitin e kaluar se pastërtia mesatare e kokainës, e raportuar nga gjysma e shteteve të saj, ishte rritur në mes 66 dhe 81 për qind.
“Është treg i blerësit”, tha Cain. “Përdoruesit po marrin një produkt më të fortë dhe po paguajnë më pak, pikërisht në një kohë kur të gjithë të tjerët paguajnë më shumë për birrë dhe gjëra të tjera.”
Mike Trace, i cili ishte emëruar zëvendësshef për politikat kundër drogës në qeverinë e Tony Blairit dhe tani është drejtor ekzekutiv i Forward Trust, një shërbim mbështetës për drogën dhe alkoolin, tha: “Jam shumë i shqetësuar që po vërejmë pastërti më të lartë në më shumë vende, siç tregon ‘The Independent’, dhe pikërisht prej këtu vjen shkalla e vdekjeve.
“Pastërtia më e lartë dhe e paparashikueshme është faktori më i madh i rrezikut, sepse nëse dikush blen pluhur të bardhë nga furnizuesi të premten mbrëma dhe thotë: ‘Mirë, zakonisht nga kjo substancë marr kaq efekt’, dhe nëse është mësuar të marrë atë efekt nga një substancë 30 për qind e pastër, por ajo që ka blerë këtë të premte është 60 për qind, atëherë ai është në rrezik serioz.”
Të dhënat më të fundit të disponueshme për shtrimet në spital për përdorim të kokainës dhe kokainës “crack”, nga viti 2017-18, treguan se numrat ishin trefishuar gjatë dekadës së fundit. Ndërkohë, numri i vdekjeve të lidhura me kokainën është rritur për 13 vite radhazi, duke u shtuar me 14 për qind, nga 1.118 në vitin 2023 në 1.279 në vitin 2024.
Mes atyre që kanë vdekur gjatë dekadës së fundit ishte Lucy White, studente e vitit të tretë për kriminologji në Universitetin e Anglisë Perëndimore në Bristol. Një mjek ligjor konstatoi se ajo pësoi arrest kardiak të shkaktuar nga droga e klasit A. Motra e saj, Stacey Jordan, ka kërkuar që atëherë ndryshime në edukim.
Vitin e kaluar, Emily Rose Browning, një mësuese 24-vjeçare në Cardiff, vdiq nga arresti kardiak disa orë pasi kishte marrë kokainë gjatë një nate jashtë, sipas dëshmisë në hetimin për vdekjen e saj, raportoi BBC-ja. Po atë vit, Lindsey Strickland, 41 vjeçe, gjithashtu vdiq nga arresti kardiak pasi kishte marrë kokainë gjatë një nate jashtë me miqtë në Salford.
Deputetja e Warrington North, Charlotte Nicols, paralajmëroi në nëntor se Ministria e Brendshme ishte “thelbësisht e paaftë” për t’u përballur me vdekjet nga droga, duke pretenduar se po tregonte “armiqësi” ndaj zgjidhjeve që nuk përfshinin kriminalizime të mëtejshme.
Pavarësisht strategjisë 10-vjeçare për drogën, të nisur nga qeveria konservatore në vitin 2021, shifrat e Zyrës Kombëtare të Auditimit tregojnë një ulje prej 40 për qind në terma realë të shpenzimeve për trajtimin e të rriturve nga droga dhe alkooli midis viteve 2015 dhe 2022.
Trace kërkon që qeveria të nisë një program për kontrollin e drogës në qytete dhe qyteza, duke u mundësuar përdoruesve të testojnë pastërtinë e asaj që marrin dhe të zhvillojnë një kuptim më të mirë të drogave për të ndihmuar në orientimin e politikave. Ai shtoi: “Vdekjet nga kokaina janë rritur çdo vit dhe ne nuk po e marrim këtë mjaftueshëm seriozisht. Është bërë një skandal shëndetësor që duhet ta rregullojmë shpejt.”
Harry Sumnall, profesor për përdorimin e substancave në Universitetin Liverpool John Moores, i cili ndihmon në këshillimin e qeverisë për politikat e drogës, gjithashtu ngriti shqetësime për gjetjet e “The Independent”, duke e përshkruar kokainën me pastërti mbi 85 për qind si “ultra të fortë”.
“Ajo që ka gjetur ‘The Independent’ është një tregues se kemi një treg të qëndrueshëm të kokainës me pastërti të lartë. 85 për qind është shumë e lartë… Mendoj se realiteti është se këto droga me pastërti të lartë janë të disponueshme në të gjithë vendin dhe njerëzit mund t’i blejnë nëse duan, sepse janë të përballueshme.”
Ai shtoi: “Tregjet e kokainës kurrë nuk kanë qenë kaq të rrezikshme dhe kaq të dëmshme sa sot.”
Raporti Botëror për Drogat i OKB-së për vitin 2025 zbuloi se në vitin 2023 u prodhuan më shumë se 3.708 tonë kokainë, pjesërisht falë rritjes së kultivimit të kokës në Kolumbi. Hartat që tregojnë qarkullimin e drogës dëshmojnë se ajo mbërrin me avion dhe anije në Britani, si dhe në vende të tjera evropiane.
Vitin e kaluar, pesë burra u kapën duke tentuar të kontrabandonin kokainë me pastërti 89 për qind, me vlerë 26,5 milionë paund, përmes një skafi në bregdetin e West Country. Kokaina, me peshë 332 kilogramë, ishte lëshuar nga një anije mallrash. Po atë vit, tre burra u ndoqën nga policia në një plazh të Cornwallit pasi kishin marrë dengje kokaine nga deti, në sytë e habitur të kalimtarëve që filmuan arrestimet.
Një raport i pavarur i hartuar nga Dame Carol Black tha se importimi dhe shitja e kokainës në Britani dominohej kryesisht nga grupet e krimit të organizuar shqiptar, ndërsa tregu vlerësohej në 1,9 miliardë paund në vitin 2020.
Adam Thompson, kreu për kërcënimin nga droga në Agjencinë Kombëtare të Krimit, tha: “Prodhimi i kokainës në Amerikën e Jugut është në nivel rekord, duke ulur çmimet me shumicë, me të cilat tregtojnë grupet e krimit të organizuar, në nivele historikisht të ulëta. Pastërtia e kokainës gjithashtu është rritur vitet e fundit, pasi nuk ka nevojë të hollohet për të nxjerrë fitim, duke pasur parasysh sasitë e mëdha që disa prodhues po fusin në tregun ilegal.
“Zbatimi i ligjit në Britani ka mbajtur vijën, por pa ulje të kërkesës nga përdoruesit, ndalimi i furnizimit me kokainë do të mbetet një betejë e vazhdueshme.”
Një zëdhënës i Ministrisë së Brendshme tha se është forcuar siguria kufitare për të luftuar bandat kriminale, me rreth pesë tonë kokainë të sekuestruara vetëm në një port brenda më pak se një muaji, duke u hequr bandave kriminale më shumë se 400 milionë paund drogë.
“Ne do të vazhdojmë të punojmë në sektorin e shëndetësisë, policisë dhe shërbimeve më të gjera publike për të ulur përdorimin e drogës dhe për të ndalur ata që përfitojnë nga furnizimi i saj.”
Në Cheltenham, Jockey Club synoi përdoruesit e drogës me kontrolle me qen në hyrje dhe me ekipe sigurie në patrullim. Organizatorët vendosën gjithashtu kosha amnistie për drogën në hyrje.
Një zëdhënës tha: “Përdorimi i drogave ilegale mbetet një çështje më e gjerë shoqërore që prek shumë ngjarje të mëdha dhe jemi jashtëzakonisht të zhgënjyer që një sjellje e tillë ndodh këtu.
“Jockey Club zbaton politikë tolerance zero ndaj substancave ilegale dhe gjatë gjithë festivalit ishin në fuqi një sërë masash, përfshirë qen zbulues, kontroll të çantave, kontrolle trupore në të gjitha hyrjet dhe kosha amnistie, për të parandaluar dhe zbuluar përdorimin e drogës.”
