Të dhënat: Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë
Shënim: Në teravat-orë
Grafiku: Amy Harder/Axios
Thirrja e fundit e Kombeve të Bashkuara që qendrat e të dhënave të furnizohen me energji të rinovueshme nxjerr në pah një nga kundërthëniet kryesore të bumit të inteligjencës artificiale: burimet e rinovueshme po rriten, por po rritet edhe varësia nga lëndët djegëse fosile.
Pse ka rëndësi: Kërkesa për energji elektrike nga qendrat e të dhënave parashikohet të paktën të dyfishohet gjatë katër viteve të ardhshme. Burimi nga i cili do të sigurohet kjo energji do të ndikojë si në investime, ashtu edhe në ecurinë e emetimeve të gazeve serrë.
Zhvillimi kryesor: Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, po kërkon që deri në vitin 2030 të gjitha qendrat e të dhënave të furnizohen me energji të rinovueshme dhe të jenë më transparente lidhur me ndikimin e tyre në konsumin e energjisë, ujit dhe tokës.
Përballja me realitetin: Shumica e analistëve të energjisë thonë se arritja e këtij synimi të OKB-së do të kërkonte ndryshime shumë të shpejta në sektorin energjetik, shumë përtej çdo plani që ekziston aktualisht.
Çfarë thonë ekspertët: “Nuk ka asnjë mënyrë që çdo qendër e të dhënave të furnizohet me energji të rinovueshme deri në vitin 2030”, tha Michael Thomas, themelues i Cleanview, një platformë për inteligjencë tregu.
“Kjo do të kërkonte dekarbonizimin e shumicës së rrjeteve elektrike në botë në më pak se pesë vjet.”
Qëndrimi tjetër: Synimi “pasqyron njëkohësisht urgjencën e krizës klimatike dhe shpejtësinë me të cilën po rritet kërkesa për energji elektrike nga inteligjenca artificiale dhe qendrat e të dhënave”, tha në një përgjigje me email zëdhënësi i Kombeve të Bashkuara, Stéphane Dujarric.
“Burimet e rinovueshme janë ndër alternativat më të shpejta dhe me koston më të ulët për zgjerimin e furnizimit me energji elektrike në pjesën më të madhe të botës”, tha Dujarric.
Mes rreshtave: Është domethënëse që Guterres e formuloi synimin rreth energjisë së rinovueshme dhe jo rreth energjisë pa emetime karboni, duke e lënë jashtë energjinë bërthamore.
Dujarric tha se nisma “nuk synon t’u përcaktojë qeverive se cilat burime energjie duhet të zgjedhin dhe as të përjashtojë alternativat më të gjera energjetike që kanë në dispozicion”.
Gjendja aktuale: Burimet e rinovueshme vazhdojnë të pritet të rriten më shpejt se çdo burim tjetër energjie. Prodhimi i energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme pritet ta tejkalojë qymyrin gjatë këtij viti, njoftoi Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë në një raport të publikuar javën e kaluar.
Rënia e kostove, zgjerimi i shpejtë i energjisë diellore dhe politikat mbështetëse po nxisin pjesën më të madhe të kapaciteteve të reja të prodhimit të energjisë elektrike në nivel global.
Kjo prirje botërore po vazhdon pavarësisht përpjekjeve të presidentit Donald Trump për të penguar zhvillimin e energjisë së erës dhe asaj diellore në Shtetet e Bashkuara.
Më konkretisht: Energjia e rinovueshme mund të përbëjë më shumë se një të tretën e furnizimit të përgjithshëm me energji të qendrave të të dhënave deri në vitin 2030, vlerësoi Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë në një raport tjetër të publikuar më herët gjatë këtij viti.
Megjithatë: Rritja e kombinuar e përdorimit të dy lëndëve djegëse fosile, gazit natyror dhe qymyrit, ishte ende pak më e madhe se rritja e kombinuar e energjisë së rinovueshme dhe asaj bërthamore.
Pamja më e gjerë: Nisma e OKB-së vjen në një kohë kur investitorët, politikëbërësit dhe komunitetet po u kërkojnë kompanive teknologjike të japin të dhëna më të qarta për ndikimin mjedisor të inteligjencës artificiale.
Gjatë javëve të fundit, Google, Microsoft dhe Amazon kanë theksuar përmirësimet e efikasitetit në raportet e tyre vjetore të qëndrueshmërisë. Megjithatë, rritja e madhe e veprimtarisë po e shtyn lart konsumin e përgjithshëm të burimeve.
Çështja problematike: Thomas tha se kompanitë teknologjike mund të blejnë certifikata ose kredi të energjisë së pastër në vende të ndryshme të botës, për të kompensuar emetimet e qendrave të tyre të të dhënave që furnizohen me lëndë djegëse fosile.
“Por është e rëndësishme të theksohet se kjo është kryesisht një mënyrë kontabiliteti”, tha ai.
Shumë kompani të mëdha teknologjike që operojnë infrastrukturë në shkallë globale tashmë po e bëjnë këtë deri në një masë të caktuar. Megjithatë, emetimet e qendrave të tyre të të dhënave “vazhdojnë të rriten, sepse ne jetojmë në një botë fizike”, tha Thomas.
Përfundimi: Sipas OKB-së, kërkesat për transparencë dhe synimi që qendrat e të dhënave të furnizohen me energji të rinovueshme janë të lidhura ngushtë.
“Në fund të fundit, nisma u kërkon kompanive të inteligjencës artificiale të dëshmojnë në mënyrë transparente dhe të besueshme se si zgjerimi i inteligjencës artificiale mund të vazhdojë pa ua bartur komuniteteve dhe brezave të ardhshëm barrën e emetimeve të karbonit, konsumit të ujit dhe përdorimit të tokës”, tha Dujarric./Axios
