Japonia po përshpejton forcimin e kapaciteteve të saj mbrojtëse, ndërsa qeveria në Tokio po përpiqet t’i paraqesë investimet ushtarake jo vetëm si domosdoshmëri për sigurinë kombëtare, por edhe si një mundësi për zhvillimin ekonomik dhe teknologjik të vendit.
Në Librin e Bardhë të Mbrojtjes për vitin 2026, të publikuar më 4 gusht, Ministria japoneze e Mbrojtjes vlerëson se vendi përballet me mjedisin më të rëndë dhe më kompleks të sigurisë që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore.
Dokumenti i kushton vëmendje të veçantë forcimit ushtarak të Kinës, zhvillimit të armëve bërthamore dhe raketave nga Koreja e Veriut, veprimtarive ushtarake të Rusisë pranë Japonisë dhe thellimit të bashkëpunimit ndërmjet këtyre vendeve.
Kina cilësohet si “sfida më e madhe dhe e paprecedentë strategjike” me të cilën Japonia duhet të përballet nëpërmjet fuqisë së saj të përgjithshme kombëtare dhe bashkëpunimit me Shtetet e Bashkuara dhe vendet e tjera partnere.
Sipas raportit, Pekini ka vazhduar për më shumë se 30 vjet rritjen e buxhetit të mbrojtjes, pa transparencë të mjaftueshme, duke zgjeruar ndjeshëm kapacitetet bërthamore, raketore, detare dhe ajrore. Tokio shpreh shqetësim edhe për shtimin e veprimtarive kineze në Detin e Kinës Lindore, rreth ishujve Senkaku, të cilët pretendohen edhe nga Kina, si dhe në Detin e Japonisë dhe në Paqësorin Perëndimor.
Në dokument përmenden edhe afrimet e rrezikshme të avionëve ushtarakë kinezë pranë avionëve japonezë dhe aktivitetet e aeroplanmbajtëseve kineze në Paqësor gjatë vitit 2025. Sipas Ministrisë së Mbrojtjes, incidente të tilla mund të shkaktonin përplasje aksidentale dhe përshkallëzim të tensioneve.
Koreja e Veriut, ndërkaq, nuk përshkruhet me të njëjtën formulë si Kina, por veprimtaritë e saj ushtarake cilësohen si një kërcënim gjithnjë e më serioz dhe i afërt për sigurinë kombëtare të Japonisë. Tokio vlerëson se Pheniani ka aftësinë teknologjike për të vendosur koka bërthamore në raketa balistike që mund të godasin territorin japonez.
Raporti paralajmëron gjithashtu se bashkëpunimi ushtarak i Koresë së Veriut me Rusinë mund t’i ndihmojë Phenianit të forcojë më tej kapacitetet e tij bërthamore, raketore dhe konvencionale.
Veprimtaritë ushtarake të Rusisë në rajonin e Paqësorit, vendosja e pajisjeve të reja në Lindjen e Largët dhe partneriteti strategjik me Kinën cilësohen si një shqetësim i madh për sigurinë e Japonisë. Tokio shpreh shqetësim të veçantë për aktivitetet ruse në territoret veriore të kontestuara, të cilat kontrollohen nga Moska, por pretendohen nga Japonia.
Përveç vlerësimit të kërcënimeve, dokumenti i ri paraqet edhe një qasje më të gjerë ndaj industrisë së mbrojtjes. Qeveria japoneze kërkon përdorim më të madh të teknologjive të avancuara civile në pajisjet ushtarake, mbështetje financiare për startup-et dhe bashkëpunim më të ngushtë ndërmjet Ministrisë së Mbrojtjes, industrisë dhe institucioneve kërkimore.
Ministria argumenton se investimet në mbrojtje mund të sjellin ndikim pozitiv edhe në ekonominë e vendit, përmes zhvillimit të teknologjive me përdorim të dyfishtë, krijimit të vendeve të punës dhe forcimit të kapaciteteve prodhuese vendase.
Ky mesazh pasqyrohet edhe në kopertinën e dokumentit, e realizuar këtë vit në stilin anime. Në të paraqitet një familje e buzëqeshur në një qytet modern dhe futurist, në vend të pamjeve tradicionale me ushtarë, armë ose pajisje luftarake. Një zyrtar i Ministrisë së Mbrojtjes deklaroi për Reuters se dizajni synon të përcjellë një “imazh futurist”.
Publikimi i dokumentit vjen në një periudhë tensionesh të theksuara ndërmjet Japonisë dhe Kinës për çështjen e Tajvanit. Në nëntor 2025, kryeministrja japoneze Sanae Takaichi deklaroi se një sulm kinez ndaj Tajvanit mund të përbënte një “situatë kërcënuese për mbijetesën” e Japonisë dhe të hapte mundësinë për një përgjigje ushtarake nga Tokio. Pekini e dënoi deklaratën dhe kërkoi tërheqjen e saj.
Japonia ka arritur ndërkohë objektivin që shpenzimet e lidhura me mbrojtjen të jenë në nivelin e 2 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Në buxhetin e vitit fiskal 2026, fondet për mbrojtjen, duke përfshirë shpenzimet për praninë dhe riorganizimin e forcave amerikane në Japoni, kaluan për herë të parë shifrën prej nëntë trilionë jenësh.
Një pjesë e konsiderueshme e fondeve të shtuara gjatë viteve të fundit është përdorur për raketa me rreze veprimi më të madhe se 1.000 kilometra, të cilat i japin Japonisë aftësi për të goditur objektiva në distancë.
Në fazën e ardhshme, Tokio synon të investojë më shumë në dronë dhe sisteme të tjera pa pilot. Dokumenti parashikon sigurimin e një numri të madh mjetesh ajrore, detare dhe nënujore pa pilot dhe krijimin e një sistemi të integruar për mbrojtjen e ishujve dhe zonave bregdetare brenda vitit fiskal 2027.
Këto plane mbështeten në përvojat nga lufta në Ukrainë, ku dronët relativisht të lirë janë përdorur gjerësisht kundër pajisjeve të kushtueshme ushtarake, infrastrukturës dhe objektivave të tjera strategjike.
Megjithatë, zgjerimi i mëtejshëm i shpenzimeve ushtarake mbetet një sfidë për qeverinë e kryeministres Takaichi. Tokio ende nuk ka shpjeguar plotësisht se si do ta financojë fazën e ardhshme të fuqizimit ushtarak pa ushtruar trysni shtesë mbi financat publike të Japonisë.
