Përmbytja e menjëhershme që goditi pasditen e së shtunës Bright Angel Canyon dhe Phantom Ranch në Arizona shkatërroi pothuajse të gjitha urat për këmbësorë mbi Bright Angel Creek, dëmtoi infrastrukturën dhe çoi shkëmbinj, struktura metalike e mbeturina deri në lumin Colorado. Të paktën 62 persona ishin evakuuar deri të dielën në mëngjes, ndërsa autoritetet po përpiqen të konfirmojnë vendndodhjen e 15 personave të tjerë. Deri në informacionet më të fundit nuk janë raportuar të lënduar.
Një operacion i gjerë kërkim-shpëtimi dhe evakuimi vazhdon në Parkun Kombëtar Grand Canyon, në Arizona, pas përmbytjes së fuqishme dhe të menjëhershme që goditi pjesën e brendshme të kanionit të shtunën, më 29 gusht 2026.
Sipas Shërbimit Kombëtar të Parqeve të SHBA-së, NPS, vërshimi nisi rreth orës 14:30 sipas kohës lokale në Bright Angel Canyon dhe në zonën e Phantom Ranch, në fund të Grand Canyon, pranë Bright Angel Creek dhe lumit Colorado.
Rrymat e ujit u rritën me shpejtësi pas reshjeve intensive, morën me vete shkëmbinj të mëdhenj, baltë, struktura metalike dhe materiale të tjera, shkatërruan ura dhe ndryshuan dukshëm shtratin e Bright Angel Creek.
Përmasat e dëmeve detyruan autoritetet të mbyllin Phantom Ranch, Bright Angel Campground, North Kaibab Trail dhe dy urat kryesore mbi lumin Colorado, ndërsa trafiku lumor u pezullua për shkak të mbeturinave të rrezikshme në ujë.
Nga “më shumë se 20” në 15 persona: si ndryshoi bilanci
Në orët e para pas katastrofës pati paqartësi të konsiderueshme rreth numrit të personave që mund të ndodheshin ende në zonën e prekur.
Në njoftimin e parë publik, Shërbimi Kombëtar i Parqeve kërkoi informacion për më shumë se 20 persona që mund të ishin të zhdukur ose të paregjistruar.
Megjithatë, ky ishte një vlerësim paraprak dhe jo një bilanc i konfirmuar i personave të zhdukur.
Pas krahasimit të rezervimeve në kampingje, itinerareve të regjistruara dhe informacioneve të marra për turistët, autoritetet e parkut e rishikuan shifrën.
Joelle Baird, zëdhënëse e Parkut Kombëtar Grand Canyon, bëri të ditur se 15 persona vazhdonin të rezultonin të paregjistruar.
@tetovanews 15 People May Be Missing at Grand Canyon After Flash Flood At least 62 people were evacuated on Saturday after flooding destroyed nearly all the footbridges across Bright Angel Creek in Arizona and cut off hikers’ access, the National Park Service said. #GrandCanyon #GrandCanyonNationalPark #FlashFlood #FlashFlooding #Arizona #BrightAngelCanyon #BrightAngelCreek #PhantomRanch #NorthKaibabTrail #ColoradoRiver #FloodEmergency #Flooding #MissingPersons #Evacuation #HelicopterRescue #NationalParkService #SevereWeather #Storms #BreakingNews ♬ original sound – Tetova News
Sipas saj, bëhet fjalë për persona që kishin planifikuar udhëtime në zonat e thella të kanionit ose që besohej se kishin dalë për ecje njëditore përgjatë zonës North Kaibab–Phantom Ranch.
Kjo dallim terminologjik është i rëndësishëm: deri në informacionet e fundit, autoritetet nuk kanë konfirmuar se të 15 personat janë viktima apo se janë përfundimisht të zhdukur. Statusi i tyre është se vendndodhja nuk është konfirmuar dhe autoritetet po përpiqen të përcaktojnë nëse ndodheshin realisht në zonën e përmbytjes.
Faqja fillestare e NPS-së për kërkimin e informacionit vazhdonte të mbante formulimin “më shumë se 20”, ndërsa bilanci i mëvonshëm operacional, i komunikuar nga zëdhënësja e parkut dhe raportuar nga AP dhe The New York Times, ishte ulur në 15.
Për këtë arsye, shifra 15 është ajo që pasqyron përditësimin më të ri, ndërsa “20+” duhet të konsiderohet vlerësimi fillestar.
Kërkime me helikopter mbi shteg dhe lumin Colorado
Të dielën në mëngjes, dy helikopterë të Shërbimit Kombëtar të Parqeve dhe Departamentit të Sigurisë Publike të Arizonës zhvilluan kërkime ajrore në korridorin e North Kaibab Trail.
Operacioni u shtri gjithashtu përgjatë lumit Colorado, nga gryka ku Bright Angel Creek derdhet në lumë deri në Deer Creek Narrows.
Sipas Joelle Baird, gjatë këtyre fluturimeve nuk u lokalizua asnjë nga personat që vazhdonin të rezultonin të paregjistruar.
NPS u ka bërë thirrje të gjithë atyre që kanë informacione për turistë ose alpinistë që ndodheshin më 29 gusht përgjatë korridorit të Bright Angel Creek të kontaktojnë autoritetet.
Kërkesa për informacion përfshin personat që mund të kenë udhëtuar në North Kaibab Trail nga North Rim drejt Phantom Ranch, ata që kishin rezervime në Bright Angel Campground, si dhe personat që mund të kenë qenë në zonën e njohur si “The Box”, në veri të Phantom Ranch.
Autoritetet po kërkojnë informacione si emrat, itineraret e planifikuara, vendndodhjen e fundit të njohur, madhësinë e grupeve dhe përshkrimin e veshjeve ose çantave të shpinës.
Rreth 50 persona u nxorën fillimisht me helikopter
Gjatë fazës së parë të emergjencës të shtunën, u organizua një evakuim ajror i rreth 50 personave nga zona e Phantom Ranch.
Një paralajmërim i Shërbimit Kombëtar të Motit në Flagstaff, i lëshuar në orën 18:45 sipas kohës lokale më 29 gusht, konfirmonte se ky evakuim ajror ishte kryer.
Deri në mëngjesin e së dielës, NPS bëri të ditur se 62 persona ishin evakuuar nga Phantom Ranch dhe pjesa e poshtme e North Kaibab Trail.
Autoritetet planifikuan evakuime të tjera nga Cottonwood Campground dhe Phantom Ranch në bashkëpunim me Departamentin e Sigurisë Publike të Arizonës.
Shifra prej 62 personash është bilanci i konfirmuar zyrtarisht deri në njoftimin e NPS-së të dielën në mëngjes. Raportimet për rreth 50 persona të evakuuar me helikopter i referohen fazës fillestare të operacionit dhe nuk duhet të shtohen mekanikisht mbi 62-shin, pasi mund të ketë mbivendosje mes dy grupeve.
Të evakuuarit u transportuan në Maswik Lodge Cafeteria, në South Rim, ku Kryqi i Kuq Amerikan organizoi ndihmën.
Kryqi i Kuq hapi gjithashtu një qendër strehimi në Grand Canyon High School, në Grand Canyon Village.
Deri në informacionet më të fundit të disponueshme, nuk ishte raportuar për asnjë person të lënduar.
Uji mori ura, shkëmbinj dhe ndërtesa
Dëmet përgjatë Bright Angel Creek janë të konsiderueshme.
Sipas Shërbimit Kombëtar të Parqeve, pothuajse të gjitha urat për këmbësorë mbi Bright Angel Creek u shkatërruan, duke ua pamundësuar turistëve kalimin nga njëra anë e përroit në tjetrën.
Pamjet e publikuara nga NPS tregojnë vetëm mbetjet e shtyllave prej guri të disa urave të shkatërruara.
Rryma mori me vete shkëmbinj të mëdhenj, struktura metalike dhe mbeturina të tjera, të cilat përfunduan në lumin Colorado.
Përmbytja ishte aq e fuqishme sa zgjeroi shtratin e Bright Angel Creek dhe ndryshoi konfigurimin e terrenit. Sipas AP, në një pjesë të përroit u krijua ajo që dukej si një segment i ri me ujëra të rrëmbyeshme.
Jack Schmidt, drejtor i Center for Colorado River Studies në Utah State University, e përshkroi ngjarjen si një demonstrim të natyrës së vazhdueshme dinamike të Grand Canyon.
Sipas tij, katastrofa ishte një kujtesë se sa aktiv dhe i ndryshueshëm është peizazhi i kanionit.
“Ujëvara u shfaqën nga askund”
Dëshmitë e personave që ndodheshin brenda kanionit tregojnë se situata u përkeqësua në një kohë shumë të shkurtër.
David Gregory i tha CNN-it se po ecte me një grup të vogël kur pa që përroi pranë kampit ishte errësuar nga mbeturinat dhe po rridhte me shpejtësi të jashtëzakonshme.
Ai dhe pjesëtarët e grupit u nxorën nga zona me helikopter. Fillimisht u dërguan në një shkollë të mesme lokale dhe më pas u sistemuan në një hotel për të kaluar natën.
Erica Viola ndodhej në Bright Angel Campground kur filluan reshjet të shtunën pasdite.
Ajo dhe rreth 50 turistë të tjerë panë nivelin e ujit të ngrihej dhe më pas objekte të ndryshme të kalonin me rrymën, përfshirë atë që dukej si një ndërtesë e kampit.
Edhe ky grup u nxor me helikopter.
Parth Desai, ndërkohë, po ecte nëpër një pjesë të ngushtë të Bright Angel Canyon së bashku me një grup mjekësh dhe një rojtar parku kur filloi shiu i rrëmbyeshëm.
Ai përshkroi përroin duke dalë nga shtrati, ujëvara që shfaqeshin papritur, shkëmbinj, baltë dhe rrëshqitje dheu në shumë drejtime.
Gjatë lëvizjes drejt Phantom Ranch, një koleg i paralajmëroi të ngjiteshin menjëherë më lart kur një mur balte, uji dhe mbeturinash rreth një metër i lartë po afrohej drejt tyre.
Grupi vrapoi në një zonë më të ngritur mes kaktuseve dhe më vonë arriti në Phantom Ranch, nga ku u evakuua me helikopter atë mbrëmje.
Sa shi ra? Dy vlerësime për të njëjtin episod
Të dhënat për sasinë e reshjeve ndryshojnë lehtë mes raportimeve, kryesisht për shkak të zonës dhe metodës së matjes.
Në paralajmërimin zyrtar të Shërbimit Kombëtar të Motit në Flagstaff thuhet se radari vlerësoi 0.25 deri në 0.75 inç shi në më pak se 30 minuta, ose afërsisht 6 deri në 19 milimetra.
Associated Press, duke cituar meteorologun e Shërbimit Kombëtar të Motit Justin Johndrow, raportoi se në pjesë të zonës shkëmbore ranë rreth 0.5 deri në 1 inç, afërsisht 13 deri në 25 milimetra, brenda rreth gjysmë ore.
Këto shifra nuk janë domosdoshmërisht kundërthënëse, pasi i referohen vlerësimeve dhe pikave të ndryshme brenda një terreni shumë të thyer.
Johndrow shpjegoi se për shkak të terrenit shkëmbor dhe pjerrësisë së madhe, pjesa më e madhe e ujit rrjedhi menjëherë në sipërfaqe.
Bright Angel Creek zbret nga North Rim drejt lumit Colorado duke humbur rreth 1.828 metra lartësi, çka favorizon përshpejtimin e rrjedhjeve gjatë reshjeve të forta.
Përmbytja poshtë zonës së djegur nga zjarri Dragon Bravo
Shërbimi Kombëtar i Motit e lokalizoi përmbytjen në pellgun e Bright Angel Creek, poshtë zonës së djegur nga zjarri Dragon Bravo.
Në paralajmërimin e tij të së shtunës në mbrëmje, NWS raportonte se reshjet e dendura kishin përfunduar, por se rrjedha e fuqishme e Bright Angel Creek vazhdonte.
Territoret e djegura së fundmi ishin mes zonave që autoritetet meteorologjike i konsideronin veçanërisht të ekspozuara ndaj vërshimeve gjatë raundeve të reja të reshjeve.
Nuk është bërë publik ndonjë përfundim hetimor që t’ia atribuojë përmbytjen vetëm zonës së djegur; faktori i drejtpërdrejtë meteorologjik i konfirmuar ishin reshjet intensive në një terren shumë të pjerrët.
Mbyllen Phantom Ranch, North Kaibab Trail dhe urat mbi Colorado
Pas katastrofës, NPS vendosi një seri mbylljesh pa afat të përcaktuar për rihapjen.
Të mbyllura janë:
- e gjithë zona e Phantom Ranch, përfshirë kabinat dhe Phantom Ranch Canteen;
- Bright Angel Campground;
- i gjithë North Kaibab Trail, nga North Kaibab Trailhead deri në Phantom Ranch;
- Black Bridge mbi lumin Colorado;
- Silver Bridge mbi lumin Colorado.
Autoritetet kanë paralajmëruar se mund të nevojiten edhe mbyllje të tjera brenda kanionit.
Bright Angel Trail, shtegu më i njohur për zbritjen në Grand Canyon, nuk është mbyllur në tërësi; informacioni aktual i parkut e tregon të hapur nga Bright Angel Trailhead deri në River Resthouse. Kjo është e rëndësishme për të mos ngatërruar Bright Angel Trail me Bright Angel Canyon dhe Bright Angel Creek, ku u përqendruan dëmet.
Ndalohen përkohësisht edhe udhëtimet në lumin Colorado
Pas përmbytjes, Shërbimi Kombëtar i Parqeve e mbylli përkohësisht lumin Colorado për trafikun lumor në zonën e prekur.
Arsyeja janë strukturat metalike dhe mbeturinat e futura në lumë nga Bright Angel Creek.
Grupet që tashmë ndodheshin në Colorado po merrnin udhëzime nga rojtarët përgjegjës për operacionet lumore dhe përmes sistemit Grand Canyon River Alert.
Personat me udhëtime të ardhshme në lumë janë këshilluar të kontaktojnë operatorët e tyre ose zyrën e lejeve të NPS-së.
Projekti i ujësjellësit pëson dëme
Përmbytja ka goditur edhe një projekt të rëndësishëm infrastrukture brenda parkut.
Scott Bailey, drejtues i Stronghold Engineering, kompani që po punon për modernizimin e sistemit të vjetruar të furnizimit me ujë të Grand Canyon, tha se më shumë se 20 punonjës të kompanisë së tij dhe rreth 30 persona që ndodheshin në kamping pranë zonës së punimeve u evakuuan.
Sipas Bailey-t, të gjithë personat e lidhur me grupin e tij u gjetën dhe u nxorën nga zona.
Një pjesë e objekteve të përkohshme të banimit të ngritura për punëtorët përgjatë Bright Angel Creek u morën nga uji, ndërsa zona humbi energjinë elektrike dhe komunikimet.
Bailey tha se projekti ishte afërsisht 60 ditë larg përfundimit përpara katastrofës.
Sipas vlerësimit të tij paraprak, riparimet mund ta vonojnë punën të paktën 60 deri në 90 ditë. Ky është një vlerësim i kompanisë dhe jo një afat zyrtar përfundimtar i NPS-së.
Autoritetet e parkut vazhdojnë të vlerësojnë dëmet në shtigje, ura, sisteme utilitare, ndërtesa dhe infrastrukturë tjetër. Deri tani nuk është bërë publik një vlerësim financiar i përgjithshëm i dëmeve.
Rreziku vazhdon: alarm për përmbytje deri të hënën
Rreziku meteorologjik nuk përfundoi me vërshimin e së shtunës.
Shërbimi Kombëtar i Motit në Flagstaff vendosi nën Flood Watch, alarm për mundësi përmbytjesh, pjesë të mëdha të Arizonës veriore dhe qendrore nga pasditja e së dielës deri në mbrëmjen e së hënës, 31 gusht.
Meteorologët paralajmëruan se lagështia e madhe musonike dhe tokat tashmë të ngopura mund të krijonin një rrezik të shtuar për përmbytje të menjëhershme.
Rreziku përfshinte përrenjtë, shtretërit normalisht të thatë të lumenjve, zonat e ulëta dhe territoret e djegura kohët e fundit.
NWS paralajmëroi në mënyrë të veçantë se në kanionet anësore dhe kalimet e ngushta mund të krijoheshin rryma jashtëzakonisht të fuqishme dhe vdekjeprurëse.
NPS paralajmëroi gjithashtu për rrjedhje balte dhe mbeturinash, rënie shkëmbinjsh dhe ndryshime të menjëhershme në gjendjen e shtigjeve dhe të lumit.
Një nga parqet më të vizituara në SHBA
Grand Canyon është një nga destinacionet natyrore më të frekuentuara të Shteteve të Bashkuara.
Sipas statistikave zyrtare të Shërbimit Kombëtar të Parqeve, Grand Canyon National Park regjistroi 4.430.653 vizita rekreative gjatë vitit 2025, duke qenë parku i katërt kombëtar më i vizituar në SHBA, pas Great Smoky Mountains, Zion dhe Yellowstone.
Phantom Ranch, një nga zonat kryesore të prekura nga përmbytja, është një kompleks historik akomodimi në fund të kanionit pranë Bright Angel Creek. Për shkak të vendndodhjes së largët, qasja bëhet kryesisht në këmbë, me kafshë barre ose nga lumi, gjë që e bën një emergjencë të kësaj shkalle veçanërisht të ndërlikuar.
Ngjarja vjen pas një vere të vështirë për sigurinë e vizitorëve në park. Më 12 dhe 16 qershor, NPS raportoi tre vdekje që dyshohej se lidheshin me nxehtësinë ekstreme në shtigjet e kanionit të brendshëm. Veçmas, më 3 qershor, një 18-vjeçar humbi jetën në Bright Angel Trail pasi shfaqi simptoma të lidhura me nxehtësinë.
Çfarë mbetet ende e paqartë
Çështja kryesore mbetet fati i 15 personave për të cilët autoritetet ende nuk kanë konfirmuar vendndodhjen.
Deri në përditësimet e fundit nuk është raportuar se ndonjëri prej tyre është gjetur gjatë kërkimeve ajrore të së dielës, por po ashtu nuk është konfirmuar se të gjithë ndodheshin në zonën e përmbytjes kur ajo goditi.
Autoritetet vazhdojnë të krahasojnë informacionet nga rezervimet, itineraret e turistëve, dëshmitarët dhe raportimet e familjarëve.
Gjithashtu mbeten të hapura vlerësimi i plotë i dëmeve, koha që do të nevojitet për rindërtimin e urave dhe infrastrukturës, data e rihapjes së Phantom Ranch dhe North Kaibab Trail dhe ndikimi afatgjatë në projektin e sistemit të furnizimit me ujë.
Një tjetër pasaktësi në qarkullim lidhet me datën e ngjarjes: një mbishkrim fotografik i ripublikuar nga Yahoo/The Independent e vendoste përmbytjen më 28 gusht. Kronologjia zyrtare e NPS-së dhe raportimet e drejtpërdrejta e vendosin qartë fillimin e përmbytjes të shtunën, më 29 gusht 2026, rreth orës 14:30, ndaj kjo është data e verifikuar që duhet përdorur.
Deri në informacionet më të fundit të verifikuara, bilanci mbetet: 15 persona ende pa vendndodhje të konfirmuar, të paktën 62 të evakuuar, asnjë i lënduar i raportuar dhe dëme të mëdha infrastrukturore në Bright Angel Canyon./TN
