Si mund ta sjellë inteligjenca artificiale kujdesin shëndetësor të nivelit të Mayo Clinic për të gjithë

Nga Jim VandeHei

Gruaja ime, Autumn, ka kaluar pothuajse një të katërtën e katër viteve të fundit në urgjenca dhe spitale, duke u përpjekur të zbërthejë dhe të luftojë tri sëmundje kronike — si edhe një sistem mjekësor amerikan që, për turpin tonë, është thellësisht i dëmtuar.

• Ne jetojmë në Uashington, D.C., me spitale të vlerësuara ndër më të mirat fare pranë nesh. Megjithatë, përvoja e saj ka qenë tronditëse dhe shpesh e tmerrshme, sidomos për një vend që shpenzon dy herë më shumë për kujdesin mjekësor sesa rivalët e tij.

Çfarë do të thotë kjo në praktikë: urgjenca aq të mbingarkuara sa ajo shpesh vendoset si ngarkesë në korridore, mbi barelë, duke pritur me orë të tëra — shpesh mbi dhjetë orë — për të marrë kujdes.

• Infermierë me qëllime të mira dhe shpesh shumë të aftë, por të mbingarkuar dhe të stërmunduar.
• Mjekë të cilëve u ndalohet, ose që nuk janë të interesuar, të punojnë me ekspertë jashtë fushës së tyre për të zgjidhur gjendje komplekse. Është çështje fati nëse arrin të gjesh një specialist që pranon madje të vijë në dhomën tënde të spitalit.
• Duhet të jesh pothuajse një hetues kriminalistik për të gjetur kartelat mjekësore të shpërndara në portale dhe spitale të ndryshme. Dhe pastaj duhet një mrekulli që dikush t’i bashkojë të gjitha për të kërkuar të dhëna të dobishme.

“Është sikur të ngasësh një biçikletë stacionare kur ke nevojë të mbërrish diku”, thotë Autumn.

Dhe ne jemi ndër ata me fat: kemi sigurim shëndetësor të nivelit të lartë, e kuptojmë mirë sistemin dhe kemi burime për t’u përballur me problemet. Shumica e pacientëve nuk i kanë këto mundësi.

• E gjithë kjo na kishte lënë të zemëruar dhe pa shpresë — derisa përfunduam në një qytet të vogël të Minesotës dhe pamë një lloj parajse mjekësore: Mayo Clinic në Rochester. Ishte sikur të zbulonim një vend tjetër — ose të shihnim një të ardhme që mund dhe duhet të ekzistojë.
• Pjesa më e mirë: shumë shpejt kuptova se inteligjenca artificiale mund të ndihmojë relativisht lehtë që më e mira e modelit të Mayo-s të bëhet e disponueshme për të gjithë. Dr. Gianrico Farrugia, gastroenterolog dhe president e drejtor ekzekutiv i Mayo Clinic, më tha se po punon me shpejtësi për t’i treguar qeverisë federale dhe spitaleve të tjera se si mund të përsërisin “magjinë” e Mayo-s.

Si funksionon: mjekët e Mayo-s punojnë në ekipe. Ata paguhen për të shëruar pacientët, jo për të kryer operacione apo për të përshkruar ilaçe. Infermierët kujdesen për rreth katër pacientë secili — më pak sesa kemi parë edhe në disa prej spitaleve më të mira pranë shtëpisë sonë.

• Të gjithë janë të sjellshëm dhe të aftë. Dhomat janë të pastra. Çdo takim fillon në kohë. Ekzaminimet imazherike dhe analizat e gjakut caktohen menjëherë, jo pas muajsh pritjeje të ankthshme. Rezultatet shfaqen menjëherë në portalin tënd online.

Por ndryshimi vendimtar është ky: mjekët dhe pacientët shfrytëzojnë baza të mëdha të të dhënave mjekësore, të klasifikuara dhe të analizuara nga inteligjenca artificiale, të cilat më pas ushqejnë rreth 500 algoritme të ndryshme për të ndihmuar në gjetjen e trajtimeve dhe në kujdesin më të mirë për pacientët.

Publicitet

• Është një ndërthurje në kohë reale, në botën reale, e njeriut me makinën, që ndihmon pacientët të përmirësojnë shëndetin më shpejt duke shfrytëzuar të dhëna mjekësore më të mira për ta dhe për persona të tjerë me gjendje të ngjashme.

Merrni raste si ai i Autumn: ajo ka disa probleme të ndryshme shëndetësore që kërkojnë ekspertizë nga shumë fusha. Pak njerëz, në mos asnjë, do të mund ta bashkonin të gjithë këtë enigmë vetëm. Pikërisht këtu inteligjenca artificiale mund të ketë ndikim të madh — që tani.

• Mayo kohët e fundit nënshkroi një marrëveshje me Microsoft për të zgjeruar dhe përshpejtuar modelin e vet të avancuar të inteligjencës artificiale, me synimin që puna të zgjerohet dhe të përmirësohet më tej. Si Mayo, ashtu edhe Microsoft, po e përsosin modelin me shpresën që më pas të mund ta ndajnë gjerësisht.

“Asgjë nga kjo nuk funksionon nëse të dhënat shëndetësore nuk organizohen në mënyrën më të mirë të mundshme si për njerëzit, ashtu edhe për agjentët e IA-së”, më tha Farrugia.

“Ajo që e bën të funksionojë ose të jetë e shkallëzueshme është organizimi i gjithë njohurive në mënyrë që mjekët t’i përdorin në mënyrë optimale dhe agjentët t’i përdorin në mënyrë optimale, në mënyrë që të marrim të dhënat më të mira për të ndihmuar pacientët.”

• Problemi: “Unë mund t’ia jap këtë çdo spitali — dhe ata nuk mund ta përdorin.” Kjo ndodh sepse shumicës së spitaleve u mungojnë teknologjia, paratë, sistemet dhe përqendrimi i nevojshëm për të shfrytëzuar të dhënat shëndetësore që vijnë si nga pacientët individualë, ashtu edhe nga grupe më të mëdha.
• Qeveria duhet t’i detyrojë spitalet të ndryshojnë, duke përdorur si stimuj, ashtu edhe masa ndëshkuese, tha Farrugia. Duhet krijuar sa më shpejt një arkitekturë e re e të dhënave. Nëse bëhet siç duhet, kjo do të ndryshonte jetën e të sëmurëve kronikë si Autumn, të cilët shpesh marrin kujdesin më të dobët dhe më pak të koordinuar.

Dhe ja një element vendimtar: një sërë studimesh tregojnë se Mayo është konkurruese edhe sa u përket kostove dhe punon si me sigurimet private, ashtu edhe me Medicare dhe Medicaid.

Zgjerimi i sistemit të Mayo-s kudo

Është një turp kombëtar që një vend kaq i pasur dhe kaq inovativ u ofron qytetarëve të tij më të sëmurë një kujdes kaq të dobët. Shumica paguajnë çmimin e një Cadillac-u të ri, por marrin rezultate të nivelit të një Ford Escort-i të përdorur.

• Kjo nuk është në rregull: ne thjesht mund ta pranojmë dështimin tonë dhe ta rindërtojmë sistemin shëndetësor, duke përdorur Mayo-n si model bazë.

Mayo mbështetet në tri parime themelore:

1. Mjekët paguhen me paga fikse. Nuk ka bonuse për më shumë procedura, skanime, analiza apo vizita. Ata paguhen për të shëruar. Mëkati fillestar i kujdesit shëndetësor amerikan është pagesa sipas shërbimit: shumicën e mjekëve i paguajmë sipas volumit të punës, prandaj marrim më shumë volum. Mayo e hoqi nxitjen për trajtime të tepërta dhe e gjithë kultura e institucionit u riorganizua rreth pyetjes që duhet ta udhëheqë gjithë mjekësinë: Çfarë i duhet në të vërtetë këtij pacienti?
2. Mjekët punojnë si ekipe, jo si individë që mendojnë se dinë gjithçka. Mayo praktikon mjekësi multidisiplinare. Gastroenterologët, specialistët e mëlçisë dhe kirurgët punojnë së bashku për të vlerësuar raste komplekse si ai i Autumn. Mjekët e bëjnë këtë brenda disa ditësh, nën një çati, me komunikim të vazhdueshëm. Krahasojeni këtë me përvojën tipike amerikane: muaj të tërë referimesh të izoluara, analiza të përsëritura dhe specialistë që, në mënyrë jashtëzakonisht irrituese, nuk flasin kurrë me njëri-tjetrin.
3. Kulturë ku pacienti është i pari. Kjo ishte gjëja që na bëri përshtypjen më të madhe: çdo njeri, nga kirurgët e deri te punonjësit e sporteleve, dukej i kujdesshëm dhe i sjellshëm. Ata ishin të përqendruar në kuptimin e gjendjes së Autumn dhe në diagnostikimin e saj me kujdes para se të rekomandonin ndonjë veprim. Si dikush që ka themeluar dhe drejtuar dy kompani, mund t’ju them: kulturat organizative mund të kontrollohen dhe të zgjerohen. Këtë duhet ta kërkojmë nga çdo institucion mjekësor në Amerikë.

Dhe ja prova se këto parime mund të zbatohen në shkallë të gjerë: ato nuk janë të veçanta vetëm për Rochester-in.

• Kaiser Permanente u paguan paga mjekëve të vet dhe koordinon kujdesin për 12 milionë anëtarë.
• Cleveland Clinic paguan paga fikse, me kontrata njëvjeçare dhe vlerësime vjetore.
• Geisinger ka ndërtuar kujdes të integruar, të bazuar në ekipe, në zonat rurale të Pensilvanisë — vështirë se një magnet për talente në letër.
• Intermountain në Salt Lake City po tregon rezultate premtuese në përhapjen e një performance dhe rezultatesh të ngjashme me Mayo-n në vende të tjera.

Por është fuqia e inteligjencës artificiale ajo që mund të bëjë ndryshimin më të madh dhe ta zgjerojë këtë model më tej e më shpejt, argumenton Farrugia.

• Pasuria më e rrallë e Mayo-s — aftësia e jashtëzakonshme për diagnostikim të koordinuar, e bazuar në të dhëna reale, raste, rezultate laboratorike dhe pacientë — është pikërisht ajo në të cilën IA po bëhet gjithnjë e më e mirë. Mayo e di këtë: po zhvillon më shumë se 12.000 studime klinike dhe po ndërton Mayo Clinic Platform për të digjitalizuar ekspertizën e vet.

Testimi i teknologjisë: para se të shkonim te Mayo, mjekët që koordinonin kujdesin e Autumn kërkuan të përdornin regjistrim dhe transkriptim të asistuar nga IA. Edhe unë bëra të njëjtën gjë për agjentin e IA-së që ndërtova duke përdorur Claude për të analizuar rastin e Autumn. Të dyja palët i futëm këto të dhëna në sisteme për të marrë vendime më të mira të bazuara në informacion.

• Deri më sot, agjenti im personal i IA-së është treguar më i zgjuar se çdo mjek tjetër, me përjashtim të atyre të Mayo-s.
• Mendoni se çfarë ndryshimi sjell qasja në të dhënat e Mayo-s: një spital komunitar në Oshkosh të Wisconsin-it nuk do të mund të rekrutojë kurrë 4.000 specialistë të nivelit të Mayo-s. As nuk ka nevojë. Ai mund të shfrytëzojë ekspertizën dhe të dhënat e Mayo-s për të ndihmuar menjëherë dhjetëra miliona pacientë.

Komponentët më të vështirë për t’u kopjuar të modelit Mayo — talenti, marka dhe ekonomia e të qenit një destinacion mjekësor — bëhen shumë më pak të rëndësishëm nëse vetë inteligjenca dhe njohuritë mund të përdoren nga të gjithë mjekët dhe pacientët.

• Një objektiv i ri për kujdesin shëndetësor mund të jetë: kujdes i cilësisë së Mayo-s për të gjithë. Kjo na çon përtej debatit “kujdes shëndetësor i drejtuar nga qeveria kundër tregut të lirë”.

Përfundimi: kujdesi shëndetësor amerikan është sistemi më i shtrenjtë, më burokratik dhe në dukje më i pareformueshëm në Tokë. Por politikëbërës të mençur, duke punuar me ekspertët e Mayo-s dhe institucioneve të tjera, mund t’u kursejnë miliona amerikanëve ferrin shëndetësor që ka përjetuar Autumn. Turp për ne nëse nuk e bëjmë.

Si e sheh inteligjencën artificiale presidenti dhe drejtori ekzekutiv i Mayo-s

I kërkova Dr. Farrugia-s të ndajë mësimet e tij për inteligjencën artificiale dhe mënyrën se si i ka zbatuar ato në Mayo:

1. Organizatat duhet ta decentralizojnë në mënyrë masive përgjegjësinë dhe mundësinë për të gjetur përdorime të IA-së. Njerëzit që janë më afër punës janë më të pozicionuarit për të identifikuar se ku mund të ndihmojë realisht IA-ja, sepse ata e njohin rrjedhën e punës, pikat e fërkimit dhe atë që u duhet pacientëve ose klientëve. Megjithatë, qeverisja duhet të jetë e centralizuar për ta mbajtur organizatën larg problemeve. Kjo do të thotë se porta drejt zbatimit të plotë vjen shumë më vonë në proces — por kur vjen, duhet të jetë një portë shumë e fortë.
2. Shmangni deklaratat përfundimtare për përdorimet e ardhshme të IA-së dhe pasojat e tyre. Deklarata të tilla do të rezultojnë të gabuara brenda pak muajsh, në mos edhe më herët.
3. Kërkojini çdo anëtari të nivelit më të lartë drejtues të ketë ndërtuar vetë të paktën një agjent IA-je dhe të përdorë më shumë se një model të madh gjuhësor në punë disa herë në javë. Vetëm atëherë do të jenë në gjendje të marrin vendimet e duhura për inteligjencën artificiale në institucion.

E ardhmja mjekësore e Amerikës, e imagjinuar

E vetmja mënyrë për t’i tërhequr ose shtyrë njerëzit drejt një vendi ose një botëkuptimi tjetër është t’u tregosh se si duket diçka më e mirë. Prandaj e përfytyrova këtë skenar, duke u bazuar në përvojën e Autumn dhe në atë që Mayo po ndërton me investimin e saj prej shumë miliardë dollarësh në spitalin e vitit 2030.

Imagjinoni sikur të mund t’i shmangnim fare spitalet — kjo do të ishte shenja më e sigurt e një sistemi mjekësor që funksionon mirë.

Ja si mund të ndodhte:

• Që në moshë të re, gjenetika e Autumn, historia familjare dhe gjendja aktuale shëndetësore studiohen dhe ruhen në një vend të vetëm, të sigurt, të lehtë për t’u lexuar dhe për t’u ndarë.
• Ajo merr rekomandime për dietën, suplementet dhe mirëmbajtjen e përgjithshme të shëndetit, të personalizuara sipas predispozitave të saj.
• Problemet e mundshme monitorohen dhe krahasohen me baza të mëdha të dhënash të personave me karakteristika të ngjashme.
• Ajo vendos vetë se si të veprojë mbi bazën e këtyre të dhënave. Por të gjithë personat e përfshirë kanë qasje të barabartë në informacion.

Si mund dhe duhet të funksionojë sistemi: imagjinoni reagimin sapo Autumn filloi të sëmurej. Simptoma e saj më e hershme ishte perikarditi, inflamacioni i cipës rreth zemrës.

• Në vend që të shkonte te një mjek i rastësishëm me njohuri të kufizuara për gjendjen e saj, ajo do të drejtohej te dikush me ekspertizë të vërtetë, i cili do të kishte qasje në një grup të dhënash për gra të tjera me perikardit.
• Ajo do të lidhej në Zoom me këtë person — i cili mund të ndodhej kudo në botë, për sa kohë që ka qasje në të dhënat e saj shëndetësore.
• Parametrat jetësorë mund të kontrolloheshin lehtësisht në shtëpi paraprakisht dhe t’i shtoheshin sistemit të të dhënave.
• Mjeku dhe Autumn do të vendosnin së bashku nëse nevojitet një ekzaminim fizik. Në shumë raste, një mjek në ekran dhe një infermier në shtëpinë e saj mund të mjaftonin.

Tani imagjinoni që Autumn është vërtet e sëmurë dhe duhet të shkojë në spital.

• Ajo nuk mbërrin kurrë si një e panjohur. Vlerësimi bëhet para se të udhëtojë. Mjeku i saj lokal dhe specialistët shohin të njëjtin ekran, ndërsa plani i trajtimit është përcaktuar para se ajo të përgatisë çantën. Personi i vetëm përgjegjës për koordinimin e kujdesit është identifikuar qartë që më parë.
• Telefoni i saj përmban historinë mjekësore dhe udhëzimet se ku duhet të shkojë. Ai i tregon fotografitë e të gjithë personave që do të takojë, së bashku me të dhënat mbi përvojën dhe formimin e tyre.
• Ajo mbërrin në atë që Mayo e quan një “lagje”: imazheria, laboratorët, procedurat, konsultat dhe rikuperimi janë të gjitha të vendosura së bashku për pacientët kompleksë, në vend që ata të detyrohen të bredhin nga një ndërtesë apo sportel takimesh në tjetrin. Kostot e saj janë të qarta dhe të evidentuara.
• Vetë dhoma krijon ndjesinë e një mjedisi të shëndetshëm: ka kontroll për zërin, ndriçimin, temperaturën dhe televizorin. Një ekran elektronik tregon orarin e ditës dhe saktësisht çfarë duhet të ndodhë përpara se ajo të kthehet në shtëpi. Familjarët mund të lidhen lehtësisht përmes Zoom-it për të biseduar dhe për ta parë. Robotët transportojnë furnizimet dhe ushqimet, në mënyrë që infermierët t’ia kushtojnë kohën Autumn-it dhe jo punëve ndihmëse.
• IA-ja qëndron në prapaskenë: koordinon takimet ndërmjet specialistëve, transkripton dhe përmbledh bisedat dhe zbulon konfliktet në një regjim të komplikuar ilaçesh. Makineritë marrin përsipër burokracinë. Njerëzit përqendrohen te Autumn.
• Ajo kthehet në shtëpi me pajisje të lidhura që monitorojnë parametrat jetësorë dhe dozat e barnave. Ekipi i saj merr alarme kur vlerat fillojnë të përkeqësohen, ndërsa kontrollet virtuale analizojnë prirjen e tyre. Komplikacioni kapet përpara se ajo të ketë nevojë të kthehet përsëri në spital.

Përfundimi: asgjë nga kjo nuk kërkon ndonjë shpikje të re. Çdo pjesë e këtij sistemi ekziston tashmë, diku.

Ajo që mungon nuk është teknologjia.

Ajo që mungon është vullneti për ta rindërtuar kujdesin shëndetësor rreth pacientit — pikërisht e kundërta e rrëmujës që kemi sot./Axios