Together AI, e cila ofron modele të inteligjencës artificiale me burim të hapur, njoftoi një marrëveshje për të përdorur kapacitetet kompjuterike të kompanisë Humain në Arabinë Saudite, ku mund të shmangë kundërshtimin në rritje ndaj qendrave të të dhënave në Shtetet e Bashkuara.
Nga Niko Gallogly
Qendrat e të dhënave kërkojnë sasi jashtëzakonisht të mëdha energjie elektrike dhe çipash për inteligjencën artificiale. Por gjithnjë e më shumë po shfaqet edhe një faktor tjetër i rëndësishëm: a ekziston mbështetje e mjaftueshme nga komunitetet lokale për ndërtimin e tyre?
Në Shtetet e Bashkuara, përgjigjja gjithnjë e më shpesh është jo, pasi kundërshtimi ndaj qendrave të të dhënave është në rritje. Kjo po i shtyn disa kompani që të kërkojnë jashtë vendit kapacitetet e nevojshme për realizimin e ambicieve të tyre në inteligjencën artificiale.
Në shembullin më të fundit, start-up-i amerikan Together AI njoftoi të hënën një partneritet me kompaninë saudite të inteligjencës artificiale Humain.
Marrëveshja do t’i sigurojë Together AI-së 250 megavat energji elektrike dhe 120.000 gjysmëpërçues nga një qendër të dhënash e vendosur në Arabinë Saudite.
Together AI, e cila në korrik u vlerësua me 8,3 miliardë dollarë dhe u ofron klientëve modele të inteligjencës artificiale me burim të hapur, do të përdorë çipat e Humain dhe, në këmbim, do t’i japë kompanisë saudite një pjesë të të ardhurave të saj.
Together AI tha se pret që aktiviteti i lidhur me këtë qendër të dhënash të gjenerojë rreth 5 miliardë dollarë të ardhura në vit.
“Gjithnjë e më shumë, komunitetet lokale nuk i duan qendrat e të dhënave në lagjet apo zonat e tyre, ndërsa ka shumë anulime projektesh dhe moratoriume, kështu që kapacitetet në SHBA po bëhen edhe më të kufizuara”, tha Vipul Prakash, bashkëthemelues dhe drejtor ekzekutiv i Together AI.
Arabia Saudite, ku shteti shpesh luan rol të drejtpërdrejtë në aktivitetet e kompanive private, po përpiqet të tërheqë kompanitë amerikane që kanë nevojë për sasi të mëdha çipash drejt qendrave të reja të të dhënave që po ndërtohen në vend.
Shumë prej tyre po ndërtohen nga Humain, kompani që u krijua vitin e kaluar nga princi i kurorës Mohammed bin Salman, si pjesë e përpjekjeve të Arabisë Saudite për të zhvilluar industrinë e saj të inteligjencës artificiale dhe për të diversifikuar ekonominë, duke zvogëluar varësinë nga nafta.
“Të gjithë po vrapojnë pas kapaciteteve”, tha Tareq Amin, drejtor ekzekutiv i Humain.
“GPU-të e mia shiten përpara se të porositen”, shtoi ai, duke iu referuar çipave që përdoren në qendrat e të dhënave për funksionimin dhe trajnimin e modeleve të inteligjencës artificiale.
Humain ka njoftuar tashmë partneritete për qendra të dhënash të inteligjencës artificiale me Amazon Web Services, Luma AI dhe xAI të Elon Musk, kompani që tani është pjesë e SpaceX, si dhe me partnerë të tjerë.
Gjithashtu, kompania saudite ka njoftuar marrëveshje për blerjen e çipave nga kompanitë amerikane Nvidia, AMD dhe Qualcomm.
Këto marrëveshje u bënë të mundura pasi Shtetet e Bashkuara hapën rrugën që Humain të merrte një kontingjent fillestar prej 35.000 gjysmëpërçuesish amerikanë.
Humain ka filluar tashmë punimet në dy zona ndërtimi, njëra në Riad dhe tjetra në Dammam.
Kompania pret që deri në fillim të vitit 2027 të ketë vënë në funksion gjithsej 250 megavat kapacitet energjetik për qendrat e saj të të dhënave.
Objektivi afatgjatë është shumë më ambicioz: deri në vitin 2034, Humain synon të sigurojë një kapacitet prej 6 gigavatësh.
I gjithë projekti vlerësohet se do të kushtojë rreth 77 miliardë dollarë.
Nëse realizohen plotësisht, këto qendra të të dhënave do të sillnin një rritje jashtëzakonisht të madhe të kapaciteteve kompjuterike në Lindjen e Mesme.
Në fund të vitit të kaluar, qendrat e të dhënave në të gjithë Lindjen e Mesme kishin vetëm rreth 400 megavat kapacitet energjetik, sipas një raporti të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA).
Lufta në Iran ka ushtruar presion mbi përpjekjet e rajonit për zgjerimin e industrisë së qendrave të të dhënave.
Irani ka sulmuar qendrat e të dhënave të Amazon Web Services në Bahrein dhe në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Megjithatë, Tareq Amin tha se nuk është i shqetësuar për ndikimin që konflikti mund të ketë mbi projektet e Humain.
“E kemi rikuperuar çdo kohë të humbur” për shkak të luftës, tha ai.
Ndërkohë, gjithnjë e më shumë kompani teknologjike po kalojnë drejt përdorimit të modeleve më të lira të inteligjencës artificiale me burim të hapur, të cilat janë bërë pothuajse po aq të fuqishme sa modelet pronësore dhe të mbyllura të zhvilluara nga laboratorët më të mëdhenj të inteligjencës artificiale.
Ky zhvillim ka sjellë një rritje të shpejtë të aktivitetit të Together AI dhe e ka bërë kompaninë shumë të interesuar për sigurimin e çdo sasie shtesë të fuqisë kompjuterike që mund të gjejë.
Marrëveshja me Humain do ta trefishojë afërsisht kapacitetin aktual të qendrave të të dhënave të Together AI, tha Prakash.
Sipas tij, projekti do të jetë gjithashtu ndër qendrat më të mëdha të të dhënave të bëra publike deri tani që janë ndërtuar posaçërisht për të strehuar dhe ekzekutuar modele të inteligjencës artificiale me burim të hapur.
Humain pret që deri në nëntor 2026 t’ia dorëzojë Together AI-së grupin e parë prej 7.000 çipash, ndërsa shpërndarja e plotë e 120.000 çipave pritet të përfundojë gjatë vitit 2027.
Ndërkohë, Together AI planifikon që të vazhdojë të kërkojë edhe jashtë Shteteve të Bashkuara kapacitete të tjera kompjuterike për zgjerimin e biznesit.
“Dyshoj se gjatë vitit 2027 ndoshta do të ndërtohen më shumë kapacitete ndërkombëtare sesa në Shtetet e Bashkuara”, tha Prakash./NYT
