Një tornado e fuqishme, e formuar nën një superqelizë stuhie, goditi pasditen e 24 gushtit fshatin Pomas, në departamentin Aude të Francës. Rreth 300 banesa u dëmtuan, 15 persona u dërguan në spital dhe qindra banorë u evakuuan. Bilancet e publikuara gjatë natës dhe mëngjesit të 25 gushtit ndryshojnë mes 39 dhe 41 personave të lënduar, ndërsa autoritetet konfirmojnë se nuk ka viktima. Edhe raportimet për dy persona nën rrënoja kanë prodhuar versione zyrtare jo plotësisht të përputhshme.
Një prej fenomeneve meteorologjike më të dhunshme të regjistruara këtë verë në Francë goditi të hënën, më 24 gusht 2026, komunën Pomas, një fshat me rreth 1.000 banorë që ndodhet midis Carcassonne-s dhe Limoux-së, në rajonin Occitanie.
Rreth orës 17:20, një tornado kaloi drejtpërdrejt mbi zonën e banuar, shqeu çatitë, dëmtoi ose shkatërroi ndërtesa, rrëzoi pemë dhe shtylla, dëmtoi automjete dhe la pas një peizazh që banorët dhe gazetarët në terren e përshkruan si të shkatërruar rëndë.
Përmasat e dëmit material janë të jashtëzakonshme për një komunë kaq të vogël: vlerësimi i mëngjesit të së martës fliste për rreth 300 banesa të dëmtuara, ndërsa në më shumë se 200 prej tyre ekipet e shpëtimit kishin kryer tashmë kontrolle për të përjashtuar praninë e personave të bllokuar. (ladepeche.fr)
Rreziku ishte identifikuar para se të formohej tornadoja
Aude ishte mes departamenteve të jugperëndimit të Francës të vendosura nën alarm portokalli për stuhi të forta. Kushtet atmosferike ishin veçanërisht të paqëndrueshme në Occitanie, ndërsa në Aude dhe Hérault kishte prerje të fortë vertikale të erës – një nga faktorët që mund të favorizojë organizimin e stuhive rrotulluese.
Sipas analizës së Météo Express dhe La Chaîne Météo, një superqelizë e fuqishme po kalonte në zonën e Carcassonne-s kur brenda saj u zhvillua një qarkullim i fortë rrotullues. Tornadoja u formua në jug të qytetit dhe preku rëndë sektorin e Pomasit. Fenomeni u pa edhe nga komuna të tjera përreth, përfshirë Verzeille-n. Reuters ka verifikuar pamje të filmuara pikërisht në Verzeille, ku shihet vorbulla e madhe duke kaluar nëpër zonë. (Météo Express)
Në Pomas, tornadoja zgjati vetëm pak minuta në pikën e saj më shkatërruese, por dëmet ishin të menjëhershme. Pamjet e filmuara nga banorët tregojnë objekte që ngrihen në ajër, mobilie oborri që tërhiqen nga rrjedha e ajrit, xhama që thyhen dhe pjesë çatish që fluturojnë.
Faqja e specializuar Météo Express theksoi se sasia e jashtëzakonshme e videove dhe fotografive të bëra nga distanca shumë të afërta e bën këtë tornado një prej fenomeneve të këtij lloji më të dokumentuara në Francë në vitet e fundit.
“Nuk pata kohë të largohesha”
Dëshmitë nga Pomas tregojnë sa shpejt ndryshoi situata.
Një banore i tha TF1 se nuk kishte pasur kohë as të largohej, as të gjente një strehë të mirë. Ajo ishte futur në korridor me qenin kur pjesë të banesës kishin filluar të shembeshin përreth saj. Pas kalimit të vorbullës, nga shtëpia, sipas saj, kishte mbetur pothuajse vetëm një mur.
Një tjetër banor, Kevin Willem, tregoi se një objekt në oborr ishte prerë më dysh dhe se pajisje të rënda të jashtme kishin përfunduar te fqinjët. Ai përshkroi gjithashtu makina, shtëpi dhe sende të shumta të dëmtuara në të gjithë fshatin dhe një mobilizim spontan të banorëve për të ndihmuar njëri-tjetrin. (TF1 Info)
Jean-François, pronar i një shtëpie pritëse të goditur nga tornadoja, i tha RTL-së se ajri kishte hyrë me forcë pasi ishin thyer dritaret dhe dera e madhe prej xhami në katin përdhes. Sipas tij, më pas “gjithçka brenda fluturoi”, ndërsa një pjesë e madhe e çative në zonë ishte zhdukur. (Head Topics)
Nga 26 në 41, pastaj 39: pse ndryshoi bilanci i të lënduarve?
Bilanci njerëzor ndryshoi disa herë gjatë mbrëmjes, çka është e zakonshme në një operacion të madh shpëtimi ku personat regjistrohen gradualisht në pikën e grumbullimit dhe të triazhit.
Rreth orës 21:00 të 24 gushtit, prefektura raportonte 26 persona me lëndime të cilësuara në atë moment si jo kërcënuese për jetën, pesë prej të cilëve ishin dërguar në spital. Në atë fazë flitej për rreth 100 banesa të prekura. (Euronews)
Në bilancin e prefekturës rreth orës 22:30, numri u rrit në 41 persona të marrë në kujdes dhe të regjistruar në pikën e grumbullimit të viktimave, ndërsa 15 ishin dërguar në qendra spitalore. Ky version u transmetua nga AFP dhe u mor nga France 24, Arab News, Europe 1, TF1 dhe shumë media të tjera. (Europe 1)
Megjithatë, të martën në mëngjes u shfaq një bilanc tjetër zyrtar. Sekretarja e përgjithshme e prefekturës së Aude-s dhe nënprefektja e Carcassonne-s, Emmanuelle Plantier-Lemarchand, deklaroi në Franceinfo se numri ishte 39 të lënduar, “rreth pesëmbëdhjetë prej tyre të shtruar në spital”. Le Monde dhe disa media të tjera e përditësuan bilancin në 39. Faqja zyrtare e prefekturës konfirmon funksionin e Plantier-Lemarchand si sekretare e përgjithshme dhe nënprefekte e Carcassonne-s. (Aude.gouv.fr)
Për këtë arsye, në këtë fazë formulimi më i saktë është se rreth 40 persona janë lënduar, ndërsa dy bilance zyrtare të publikuara në faza të ndryshme japin përkatësisht 39 dhe 41. E padiskutueshme në të dyja versionet është se 15 persona janë dërguar në spital.
Disa raportime të huaja kanë përmendur vetëm 15 të lënduar. Kjo shifër duket se ka ardhur nga ngatërrimi i numrit të personave të hospitalizuar me numrin e përgjithshëm të personave të marrë në kujdes; ajo nuk përputhet me bilancet e përgjithshme të prefekturës.
Gruaja shtatzënë e mbrojtur nga divani
Mes rasteve që tërhoqën më shumë vëmendje ishte ai i një gruaje shtatzënë.
Shtëpia e saj pësoi shembje dhe një mur ra mbi të. Gruaja mbeti nën rrënoja, por, sipas xhandarmërisë, divani krijoi një hapësirë mbrojtëse dhe pengoi që pesha e murit ta godiste drejtpërdrejt.
Ajo u nxor dhe u dërgua në spital. Bashkëshorti i saj foli për AFP-në, ndërsa autoritetet nuk publikuan identitetin e saj. Në informacionet e disponueshme në mëngjesin e 25 gushtit nuk ishte bërë e ditur gjendja e fetusit. (Boursorama)
Dy persona nën rrënoja: çfarë është konfirmuar dhe pse burimet nuk përputhen?
Ky është një nga elementet ku raportimet duhen trajtuar me kujdes.
Gjatë mbrëmjes së 24 gushtit, TF1-LCI dhe media të tjera raportuan se dy persona po kërkoheshin dhe se operacionet ishin përqendruar në rrënojat e një banese. Météo Express gjithashtu raportoi atë natë për dy persona që dyshohej se kishin mbetur nën rrënoja. (TF1 Info)
Më vonë, prefektura i tha AFP-së dhe medias lokale se ekipet nuk po kërkonin asnjë person të zhdukur. Në mëngjes, Emmanuelle Plantier-Lemarchand ishte edhe më kategorike në Franceinfo: informacioni për “persona të zhdukur” dhe për “dy persona që do të ishin mbuluar nga rrënojat” nuk ishte, sipas saj, i konfirmuar dhe “për momentin askush nuk mungon në apel”.
Por një informacion tjetër zyrtar, i dhënë nga Siguria Civile, paraqet një version më të hollësishëm. Zëdhënësi i Sigurisë Civile, nënkoloneli Frédéric Harrault, deklaroi për RTL se dy persona të mbuluar nga rrënojat e një shtëpie ishin gjetur nga zjarrfikësit me lëndime të lehta dhe ishin marrë në kujdes. (Head Topics)
Këto dy formulime zyrtare nuk përputhen plotësisht. Mund të thuhet me siguri se në mëngjes nuk kishte më asnjë person të deklaruar të zhdukur. Por, për historikun e dy personave të raportuar gjatë natës si të bllokuar nën rrënoja, ekzistojnë deklarata publike të ndryshme të prefekturës dhe të Sigurisë Civile; për këtë arsye nuk është e drejtë që njëri version të paraqitet si i vetmi pa shpjeguar tjetrin.
Ajo që është e konfirmuar është se nuk raportohet asnjë viktimë me humbje jete.
Rreth 300 shtëpi të dëmtuara
Bilanci material u rrit po aq shpejt sa ai njerëzor.
Nga rreth 100 banesa të raportuara fillimisht si të dëmtuara, vlerësimi kaloi në rreth 300. Në disa pjesë të Pomasit, çatitë u shqyen tërësisht; banesa të tjera humbën mure ose pjesë të strukturës, ndërsa disa ndërtesa u përshkruan si pothuajse të rrafshuara.
U rrëzuan pemë të mëdha, u dëmtuan automjete dhe rrugë të ndryshme u bllokuan. Autoritetet nisën operacione sistematike kontrolli dhe sigurimi të ndërtesave, ndërsa në mëngjesin e 25 gushtit më shumë se 200 nga rreth 300 banesat e prekura ishin kontrolluar. (ladepeche.fr)
Përllogaritja përfundimtare e dëmit financiar ende nuk ishte bërë.
Mbi 120 zjarrfikës, ekipe të specializuara dhe patrullime gjatë natës
Shkalla e dëmit kërkoi një operacion të madh emergjence.
Fillimisht u mobilizuan më shumë se 100 zjarrfikës; numri më pas kaloi 115 dhe, sipas prefekturës, mbi 120 zjarrfikës ishin në terren gjatë mbrëmjes. U dërguan gjithashtu 14 specialistë për kërkim-shpëtim në struktura të shembura, një njësi me qen kërkimi dhe përforcime nga departamentet fqinje.
Kryqi i Kuq u angazhua për asistencën ndaj banorëve të prekur.
Dy qendra strehimi u hapën për natën: njëra në sallën shumëfunksionale të Pomasit dhe tjetra në La Tuilerie në Limoux. Sipas zëdhënësit të Sigurisë Civile, rreth 600 banorë u evakuuan në mënyrë parandaluese. (Euronews)
Xhandarmëria organizoi patrullime të vazhdueshme gjatë natës për të mbrojtur banesat e dëmtuara dhe të hapura nga grabitjet, ndërsa operacionet për stabilizimin e strukturave vazhduan deri në mëngjes.
2.800 familje pa rrymë në mbrëmje, 1.600 ende pa energji në mëngjes
Stuhia dëmtoi edhe rrjetin elektrik.
Në orën 19:30 të së hënës, rreth 2.800 familje ishin pa energji elektrike në dhjetë komuna: Fontcouverte, Camplong, Souilhe, Raissac-d’Aude, Fabrezan, Montmaur, Soupex, Ricaud, Montclar dhe La Pomarède.
Enedis dërgoi ekipe në terren dhe gjatë natës arriti të rikthente furnizimin për një pjesë të konsiderueshme të konsumatorëve. Në orën 07:00 të 25 gushtit, 1.600 familje në Aude vazhdonin të ishin pa energji elektrike.
Sipas Enedis, një nga shkaqet kryesore ishin pemët e rrëzuara mbi linjat e energjisë.
Rrugë të mbyllura dhe probleme të mëdha në transport
Pemët e rrëzuara dhe mbetjet e shpërndara në rrugë çuan në mbylljen e disa akseve departamentale, si për arsye sigurie, ashtu edhe për t’u krijuar hapësirë ekipeve të emergjencës.
Moti i keq nuk ishte i kufizuar vetëm në Pomas. Sistemi i fuqishëm i stuhive vazhdoi drejt Minervois, Hérault, Gard, Bouches-du-Rhône dhe Var, duke sjellë reshje intensive, breshër dhe erëra të forta.
Ministri francez i Transportit, Philippe Tabarot, raportoi probleme në rrjetin hekurudhor, mbyllje rrugësh dhe vonesa ose anulime fluturimesh në Bordeaux, Marseille, Nice, Toulouse dhe madje edhe Paris.
Në Narbonne, video të publikuara gjatë stuhisë treguan rrugë të mbuluara nga uji.
Erëra 117 km/h – por jo matje direkte e fuqisë së tornados
Météo-France regjistroi 117 km/h në Arquettes-en-Val dhe rreth 106 km/h në Lézignan-Corbières gjatë episodit të stuhive. Në Montolieu u regjistruan rreth 35 mm reshje brenda një ore, ndërsa në zonën e Carcassonne-s u matën reshje intensive.
Është e rëndësishme të sqarohet se shifra prej 117 km/h nuk është domosdoshmërisht shpejtësia maksimale e erës brenda vetë tornados. Ajo është një matje e bërë në një stacion meteorologjik në Arquettes-en-Val gjatë sistemit të stuhive. Erërat në bërthamën e një tornadoje mund të jenë shumë të ndryshme dhe intensiteti zakonisht përcaktohet më pas, përmes analizës së dëmeve në terren. (La Chaîne Météo)
Météo Express ka vlerësuar paraprakisht se dëmet mund të përputhen me një tornado të kategorisë EF2 ose EF3, por vetë faqja thekson se kjo duhet konfirmuar pas hetimit në terren. Edhe vlerësime të tjera jozyrtare kanë përmendur të paktën EF2. Derisa të bëhet një vlerësim teknik përfundimtar, kategoria e tornados nuk duhet konsideruar e konfirmuar. (Météo Express)
Edhe Vuelta a España u ndërpre nga moti ekstrem
Në të njëjtën pasdite, episodet e dhunshme të motit goditën edhe garën çiklistike Vuelta a España.
Etapa e tretë, që kishte nisur në Gruissan në departamentin Aude dhe duhej të përfundonte në Font-Romeu në Pyrénées-Orientales, u ndalua rreth 15 kilometra para mbërritjes pasi një stuhi e fuqishme breshëri e bëri të rrezikshëm vazhdimin.
Çiklistët kërkuan strehim, ndërsa organizatorët vendosën anulimin përfundimtar të pjesës së mbetur të etapës. (Reuters)
Breshër, reshje intensive dhe një superqelizë që vazhdoi drejt lindjes
Tornadoja në Pomas ishte pjesë e një sistemi shumë më të gjerë stuhish.
Në afërsi të trajektores së superqelizës u raportua breshër me diametër rreth 3–5 centimetra. Pas kalimit në jug të Carcassonne-s, stuhia u zhvendos drejt Minervois dhe perëndimit të Hérault-it dhe më pas u integrua në një sistem stuhish që përshkoi zona të tjera të jugut të Francës.
Météo Languedoc paralajmëroi gjatë mbrëmjes se linja e stuhive po lëvizte drejt Hérault-it dhe Gard-it, ndërsa pranë Narbonne-s dhe Béziers-it raportoheshin reshje shumë të dendura.
Alarmi portokalli për Aude-n u hoq në orën 19:00.
Një fenomen i rrallë, por jo i panjohur në Francë
Franca regjistron mesatarisht disa dhjetëra tornado në vit. Shumica janë shumë më të dobëta dhe më të lokalizuara sesa tornadot e mëdha që njihen nga Shtetet e Bashkuara, por në kushte të caktuara edhe Franca mund të përjetojë tornado të fuqishme.
Ajo që e bën rastin e Pomasit veçanërisht të rëndësishëm është kombinimi i një zone të banuar të goditur drejtpërdrejt, dëmeve strukturore në qindra banesa dhe numrit shumë të madh të pamjeve të regjistruara nga dëshmitarët.
Météo-France thekson se, në gjendjen aktuale të njohurive shkencore, ndikimi i ndryshimeve klimatike në frekuencën dhe intensitetin e tornadove në Francë nuk është ende i qartë. Kjo do të thotë se ngjarja e Pomasit nuk mund t’i atribuohet drejtpërdrejt ngrohjes globale vetëm nga fakti se ndodhi gjatë një vere me episode të forta të nxehtësisë.
Çfarë dimë mëngjesin e 25 gushtit
Situata njerëzore është shumë më e mirë nga sa mund të sugjerojnë pamjet e shkatërrimit: nuk ka viktima me humbje jete dhe nuk ka persona që aktualisht rezultojnë të zhdukur.
Bilanci i të lënduarve mbetet objekt i një diference të vogël mes burimeve zyrtare: prefektura raportoi 41 persona të marrë në kujdes gjatë natës, ndërsa nënprefektja Emmanuelle Plantier-Lemarchand dha të martën në mëngjes shifrën 39. Në të dyja rastet, 15 persona janë dërguar në spital.
Rreth 300 banesa janë dëmtuar, më shumë se 200 janë kontrolluar nga ekipet e shpëtimit, operacionet për sigurimin e ndërtesave vazhdojnë dhe 1.600 familje ishin ende pa energji elektrike në orën 07:00.
Çështja e dy personave të raportuar fillimisht si të zhdukur ose të bllokuar nën rrënoja kërkon formulim të kujdesshëm: prefektura tha se informacioni për dy të zhdukur nuk ishte konfirmuar, ndërsa zëdhënësi i Sigurisë Civile tha se dy persona nën rrënojat e një shtëpie ishin gjetur me lëndime të lehta. Në këtë pikë, deklaratat publike zyrtare nuk janë plotësisht të harmonizuara.
Po kështu, intensiteti përfundimtar i tornados në shkallën EF mbetet për t’u përcaktuar nga analiza teknike e dëmeve.
Për Pomasin, faza akute e kërkim-shpëtimit po i lë gradualisht vendin një operacioni tjetër: kontrollit të sigurisë së qindra ndërtesave, rikthimit të energjisë dhe infrastrukturës, strehimit të banorëve dhe vlerësimit të një dëmi material që pritet të jetë i konsiderueshëm.
Fakti që një tornado e kësaj fuqie kaloi drejtpërdrejt nëpër një fshat me rreth 1.000 banorë, shkatërroi ose dëmtoi qindra shtëpi dhe, sipas të gjitha informacioneve të konfirmuara deri në mëngjesin e 25 gushtit, nuk shkaktoi asnjë vdekje, mbetet aspekti më i jashtëzakonshëm i kësaj ngjarjeje.
(Burime të kryqëzuara: Prefektura e Aude-s, Siguria Civile franceze, Météo-France, Enedis, AFP, Reuters, Le Monde, France 24, TF1-LCI, RTL, Euronews, La Dépêche du Midi, La Chaîne Météo/Météo Consult, Météo Express, Météo Languedoc, Arab News/AFP; materialet e tjera të rrjeteve sociale të dërguara u përdorën vetëm si materiale plotësuese dhe jo si bazë për bilancin zyrtar.)
