Gregor Gysi është një nga figurat më të njohura të së majtës gjermane. Ai thotë se akuza për antisemitizëm po keqpërdoret për të dëmtuar Partinë e Majtë. Për mbështetjen ndaj Ukrainës ka një qëndrim të qartë. Një intervistë polemizuese.
Morten Freidel, Susann Kreutzmann
Pyetje: Zoti Gysi, Partia e Majtë në Berlin dëshiron të heqë zonat ku ndalohet mbajtja e armëve dhe ndalimin e mbulimit të fytyrës. Policia, kudo që të jetë e mundur, duhet të zëvendësohet nga punonjës socialë. Në të njëjtën kohë, deputeti juaj Ferat Kocak ka lidhje me një klan kriminal. A mund ta kuptoni që votuesit e qendrës dhe të djathtës shqetësohen për sigurinë e qytetit?
Përgjigje: Heqja e ndalimit të mbulimit të fytyrës është një kërkesë shumë e vjetër e së majtës, sepse demonstruesve u është ndaluar të maskohen vetëm që të mund të fotografohen dhe më pas ndaj tyre të nisin procedime penale. Të tjerët, ndërkaq, mund ta mbulojnë fytyrën. Përveç kësaj, unë nuk jam i detyruar të pajtohem me çdo pikë të partisë sime. Sigurisht që është e drejtë që fillimisht të bëhet punë sociale për të parandaluar kriminalitetin. Por, nëse kjo nuk funksionon, atëherë natyrisht duhet të ndërhyjë policia. Policia nuk do të shpërbëhet, e aq më pak nga ne. Pra, votuesit borgjezë nuk kanë pse të kenë frikë.
Pyetje: Së fundmi, në Bundestag, ju mbrojtët partinë tuaj nga akuzat për antisemitizëm. Mund të thuhet edhe se partia juaj ju nxori përpara si mbrojtës.
Përgjigje: Unë isha mbrojtësi i partisë dhe i grupit tim parlamentar. Ky është profesioni im, jam avokat.
Pyetje: Në atë fjalim ju kritikuat faktin që antisemitizmi po keqpërdoret për të nxitur kundër së Majtës. A nuk mund ta imagjinoni që partitë e tjera mund të jenë të shqetësuara realisht për çështjen?
Përgjigje: Jo. AfD-ja dhe Unioni duan të pengojnë që Berlini të qeveriset nën drejtimin e Partisë së Majtë. Ata duan që CDU-ja, SPD-ja dhe të Gjelbrit të bashkohen. Kjo do të thotë që tri parti humbëse të zgjedhjeve të formojnë qeverinë e re. Atëherë do të kishte vetëm dy parti opozitare, AfD-në dhe të Majtën. Ky është synimi i tyre dhe prandaj po e bëjnë këtë tani. Për këtë arsye u zhvillua edhe debati në Bundestag.
Pyetje: Por ai debat u kërkua nga AfD-ja.
Përgjigje: E di, por kjo natyrisht i pëlqeu Unionit. Për akuzat duhet thënë: antisemitizëm ka pasur gjithmonë në Gjermani, nuk kemi nevojë ta importojmë. Natyrisht kemi disa anëtarë që e teprojnë me kritikën e tyre ndaj Izraelit. Dhe me këtë duhet të merremi. Duhet të vendosim kufij dhe të bëhemi të gjithë më të ndjeshëm.
Pyetje: Kandidatja e drejtpërdrejtë e Partisë së Majtë në Neukölln së fundmi vuri në pikëpyetje të drejtën e Izraelit për të ekzistuar. Një anëtar tjetër i partisë suaj ka thënë se çlirimi i Palestinës do të përfundojë vetëm kur të pushtohet Tel Avivi. Dhe deputeti i përmendur, Ferat Kocak, jo vetëm që ka kontakte me klanin Remmo, por është fotografuar në një festë elektorale me Ibrahim Ibrahim, një mbështetës të Hamasit.
Përgjigje: Po, dhe Kai Wegner është takuar me po të njëjtët kriminelë, janë bërë fotografi dhe askush nuk thotë asgjë. Kjo njëanshmëri nuk më pëlqen. Megjithatë, ne duhet të merremi me këto raste, kjo është e qartë. Prandaj tani po verifikojmë se çfarë qëndron pas rastit të deputetit Ferat Kocak. Kjo është njëra anë. Tjetra është se deklarata si ato që përmendët nuk i tolerojmë. Për këtë arsye kemi miratuar në kongresin e partisë një rezolutë ku thuhet se ne angazhohemi për një Izrael sovran dhe të sigurt. Por një Izrael i tillë do të ekzistojë vetëm kur më në fund të ketë edhe një Palestinë sovrane dhe të sigurt. Nëse jam për të drejtën e vetëvendosjes së popullit izraelit, duhet të jem edhe për të drejtën e vetëvendosjes së popullit palestinez.
Pyetje: Në fjalimin tuaj thatë gjithashtu se, për trajtimin e rasteve të antisemitizmit, nuk keni nevojë as për leksione nga të tjerët dhe as për Zyrën për Mbrojtjen e Kushtetutës. A nuk duhet të vlejë e njëjta gjë edhe për AfD-në?
Përgjigje: Ndryshe nga ne, AfD-ja është antidemokratike. Sapo merr qoftë edhe pak pushtet, ajo e keqpërdor menjëherë. Ne nuk e keqpërdorim pushtetin.
Pyetje: Nëse radikalë të veçantë brenda AfD-së i japin tonin partisë dhe për këtë arsye nuk mund të bashkëpunohet me të, a nuk duhet të vlejë e njëjta gjë edhe për Partinë e Majtë?
Përgjigje: Situata e këtyre dy partive nuk është e krahasueshme. Björn Höcke nuk është ndonjë anëtar periferik. Ai është kryetar i partisë në landin e Turingisë dhe kryetar i grupit parlamentar në parlamentin e landit, si dhe luan rol në drejtimin e partisë. Dhe të gjithë në parti e tolerojnë këtë, e pranojnë. Unë e shoh edhe kulturën e AfD-së në Bundestag. Është një ndryshim i konsiderueshëm. E Majta nuk përbën rrezik për demokracinë, AfD-ja po.
Pyetje: Mes Partisë së Majtë dhe AfD-së ka gjithashtu pika të përbashkëta, për shembull në politikën ndaj Ukrainës. Putini ka lënë të kuptohet disa herë se synon të rikthejë sferën e ndikimit të ish-Bashkimit Sovjetik. Në këtë rast, a nuk është e nevojshme, jo vetëm moralisht, por edhe strategjikisht, që shtetet evropiane t’i japin Ukrainës ndihmë me armë?
Përgjigje: Po, për vende si Britania e Madhe dhe Franca po. Për Gjermaninë jo.
Pyetje: Pse jo?
Përgjigje: Sepse Gjermania e sulmoi Bashkimin Sovjetik. Dhe për këtë arsye, kur shtetet e krijuara më pas hyjnë në luftë me njëri-tjetrin, ne nuk duhet t’i furnizojmë me armë as Rusinë, as Ukrainën, as Gjeorgjinë apo këdo tjetër. Ne duhet të ofrojmë ndihmë humanitare.
Pyetje: Sipas jush, a kërcënohet Gjermania nga Rusia?
Përgjigje: Jo.
Pyetje: Atëherë si e shpjegoni faktin që dronë të ngarkuar me eksploziv depërtojnë në Gjermani, në aeroportin e Leipzigut, dhe qeveria federale ia atribuon qartësisht përgjegjësinë Rusisë?
Përgjigje: Deri tani ajo nuk ka paraqitur asnjë provë për këtë. Ndoshta kjo ndodh sepse duhet të jetë Rusia përgjegjëse. Ndoshta ka qenë edhe Rusia, nuk e di. Por unë dua të them diçka tjetër. Kemi arritur në një pikë ku të gjithë janë bërë ekspertë ushtarakë, për shembull të Gjelbrit. Ndërkohë, ata kanë shërbyer në ushtri po aq gjatë sa unë, domethënë as pesëmbëdhjetë minuta. Në Gjermani është krijuar një histeri lufte dhe tani na mungojnë paratë për të gjitha fushat e tjera. Dhe këtë e konsideroj të gabuar.
Pyetje: Pra, ju e konsideroni të gabuar t’i kundërvihesh imperializmit të Putinit?
Përgjigje: Wladimir Putin nuk është irracional. Mund t’ju them se çfarë dëshiron. Ai dëshiron që ne të pranojmë se ai ka fjalën kryesore në ish-republikat sovjetike, përveç Estonisë, Letonisë dhe Lituanisë, prej të cilave ka hequr dorë. Ne do të kishim të drejtë nëse do të luftonim vetëm për sovranitetin e shteteve. Fatkeqësisht kemi shkuar një hap më tej dhe po luftojmë që këto shtete të jenë sa më pranë BE-së dhe NATO-s. Me këtë kemi hyrë në një garë. Nuk duhej ta kishim bërë.
Pyetje: Sipas Aktit Final të Helsinkit të KSBE-së, shtetet kanë të drejtë ta zgjedhin vetë përkatësinë e tyre në aleanca.
Përgjigje: Por ne ndërhyjmë. Një kryetar i komisionit të politikës së jashtme në Bundestag udhëtoi në Gjeorgji pas zgjedhjeve dhe mori pjesë në një protestë, sepse ata nuk donin më të hynin në BE. Gabimi i Perëndimit ishte se hyri në një garë se sa pranë BE-së apo NATO-s do të ishin këto shtete. Do të kishte qenë më mirë të mos e bënim këtë. Ky është konflikti që po zhvillohet me Putinin. Dhe për fat të keq tani po vendoset përmes shkatërrimeve, vrasjeve dhe plagosjeve në Ukrainë.
Pyetje: Nëse ndihma evropiane me armë për Ukrainën ndërpritet, Rusia do ta shkatërrojë shtetin ukrainas.
Përgjigje: Unë mbështetem te Harald Kujat, ish-inspektori i përgjithshëm i Bundeswehr-it, dhe te Mark A. Milley, i cili për vite me radhë ishte kryetar i Shefave të Bashkuar të Shtabit të forcave të armatosura amerikane. Ata kanë thënë se Ukraina nuk mund të fitojë kurrë. Rusia, përkundrazi, mund të fitojë. Vetëm nëse ne vazhdojmë të dërgojmë gjithnjë e më shumë armë, atëherë jo. Por atëherë do të kemi një luftë njëzet apo tridhjetëvjeçare. Dhe njerëzit vazhdojnë të shpresojnë se do të ndodhë ndryshe. Deri tani kjo shpresë nuk është realizuar. Prandaj them se Evropa duhet të paraqesë një propozim për armëpushim. Dhe nëse nuk e bëjmë ne, do ta bëjë vetëm Trumpi dhe ne nuk do të jemi në tryezë.
Pyetje: Disa të rinj e shohin me shumë kritikë riarmatimin e Bundeswehr-it. Shumë prej tyre kanë votuar për Partinë e Majtë. Pse të rinjtë janë bërë kaq të hapur ndaj socializmit?
Përgjigje: Sepse kapitalizmin e përjetojnë para së gjithash në faktin se nuk mund të jetojnë aty ku studiojnë. Dhe askush nuk i ndihmon. Ka ndonjë ose dy konvikte studentore, por mund t’i harrosh, sepse dy sekonda pas fillimit të semestrit gjithçka është e zënë. Kështu të rinjtë krijojnë banesa të përbashkëta, por duhet të punojnë çdo ditë krahas studimeve, sepse përndryshe nuk mund ta përballojnë qiranë. Sigurisht, kjo nuk është arsyeja e vetme, por është një nga më të rëndësishmet. Borgjezët kanë dështuar.
Pyetje: Për ju ka qenë gjithmonë e rëndësishme që Partia e Majtë të mos i humbasë nga vëmendja qytetarët në zonat rurale. Por tani ata votojnë kryesisht për AfD-në. Pse?
Përgjigje: AfD-ja arrin t’u flasë njerëzve sepse, së pari, ata kanë frikë nga refugjatët, edhe pse refugjatët fare nuk ndodhen në fshatin e tyre. Së dyti, nuk e pëlqejnë globalizimin; gjithçka bëhet ndërkombëtare dhe kryetarët e komunave u thonë vazhdimisht se kjo apo ajo nuk lejohet sipas së drejtës së BE-së. Në gjysmën e rasteve kjo është e vërtetë, në gjysmën tjetër është krejtësisht e sajuar, por njerëzit nuk mund ta verifikojnë. Dhe e treta është se shumica e njerëzve, natyrisht, jetojnë në qytete, prandaj partitë gjithmonë kanë menduar se qytetet janë më të rëndësishme se zonat rurale. Pastaj krijohet ajo që unë e quaj një qëndrim «Daffke», domethënë një lloj kokëfortësie sfiduese. Dhe ky qëndrim konsiston në mosbesimin ndaj politikës së establishmentit. Kush mendon kështu, pyet veten: Çfarë e zemëron më së shumti politikën e establishmentit? Të votosh për të jashtmit. Dikur, në lindje, ishim ne; tani është AfD-ja. Por ka edhe diçka tjetër.
Pyetje: Çfarë?
Përgjigje: Bashkimi i brendshëm nuk funksionon. RDGJ-ja është reduktuar në SED-in, Sigurimin e Shtetit dhe të vrarët në Mur. Por shumë politikanë të Gjermanisë Perëndimore nuk u interesuan për jetën në RDGJ. Prej andej morën vetëm figurën e semaforit, Sandmännchen-in dhe shigjetën e gjelbër për kthimin djathtas. Sikur të ishin interesuar për jetën atje, do të kishin konstatuar se në barazinë gjinore nuk e kishim arritur qëllimin, por ishim dukshëm më përpara se Republika Federale. Do të kishin parë se kishim institucione shumë të mira për fëmijët dhe poliklinika efikase. Sikur të kishin marrë disa prej këtyre elementeve, gjermanolindorët ndoshta do të kishin thënë: po, ndoshta kishim sistemin e gabuar, por disa gjëra ishin të mira. Në vend të kësaj, i poshtëruan.
Pyetje: A është Partia e Majtë ende një parti marksiste apo është shndërruar në një lëvizje të majtë me disa parulla të luftës së klasave?
Përgjigje: Karl Marxi luan një rol të rëndësishëm te ne, mbi të gjitha për shkak të analizës së tij të shkëlqyer të kapitalizmit. Ajo që ai nuk dha, megjithatë, është një koncept i socializmit; për këtë ai ka vetëm ide shumë të paqarta. Pra, këtë duhet ta zhvillojmë vetë. Duhet ta shohim kapitalizmin dhe të vlerësojmë pa ideologji se çfarë mund të bëjë dhe çfarë nuk mund të bëjë.
Pyetje: Çfarë nuk mund të bëjë?
Përgjigje: Fillimisht po ju them çfarë mund të bëjë. Mund të krijojë një ekonomi të nivelit të lartë. Në mënyrë interesante, mund të krijojë shkencë dhe kërkim të nivelit të lartë dhe art e kulturë të shkëlqyer. Mund të organizohet gjithashtu deri diku në mënyrë demokratike, liberale dhe mbi bazën e shtetit të së drejtës. Tani po ju them çfarë nuk mund të bëjë. Nuk mund të garantojë paqen. Së pari, sepse gjithmonë bëhet fjalë për lëndë të para dhe pushtet dhe, së dyti, edhe më keq, sepse nga lufta fitohen tepër shumë para. Dhe për sa kohë që disa njerëz përfitojnë prej saj, atyre u lindin edhe ide për luftëra. E dyta është: kapitalizmi nuk mund të jetë shoqërisht i drejtë. Ai gjithmonë priret të krijojë miliarderë në njërën anë dhe lypës në anën tjetër. E treta: ka vështirësi me qëndrueshmërinë ekologjike. Dhe e fundit: nuk arrin të sigurojë vetërealizimin e njeriut.
Gregor Gysi
U lind në vitin 1948 në Berlin dhe që nga viti 1971 punoi si avokat në RDGJ. Në vitin 1989 ishte për një periudhë të shkurtër kryetari i fundit i Partisë Socialiste të Unitetit, SED. Ai luajti rol vendimtar në krijimin e PDS-së dhe më pas të Partisë së Majtë. Nga viti 2005 deri në vitin 2015 ishte kryetar i grupit parlamentar të partisë së tij në Bundestag, ndërsa në vitin 2025 ishte deputeti më i moshuar që kryesoi seancën konstituive të Bundestagut. Është anëtar i klubit 1. FC Union Berlin.
Pyetje: Dhe çfarë synon të bëjë socializmi këtu, përveçse të krijojë varfëri?
Përgjigje: Socialisti demokratik duhet në çdo rast të ndërhyjë në shërbimet publike bazë, për shembull në arsim dhe formim profesional, në shëndetësi, mobilitet, komunikim dhe strehim.
Pyetje: Ju shqetësoheni për demokracinë dhe kërkoni vazhdimisht rinovimin e saj. Çfarë keni parasysh?
Përgjigje: Shikoni Zvicrën, ku demokracia nuk është në rrezik, pikërisht për shkak të referendumeve popullore. Ka vetëm një vend në botë ku nuk do të mund të instaloje kurrë një diktator, dhe ky është Zvicra, sepse qytetarët nuk do të lejonin kurrë t’u hiqej e drejta që për çështjet e mëdha të vendosin vetë përmes referendumit. Prandaj Zvicra nuk mund të bëhet diktaturë, sepse nëse dikush do të përpiqej t’i hiqte referendumet, ata do të hidheshin sërish në veprim si Wilhelm Tell. Edhe ne kemi nevojë për referendume. Duhet ta bëjmë demokracinë në Gjermani më tërheqëse, në mënyrë që njerëzit të mos heqin më dorë prej saj.
Burimi: Neue Zürcher Zeitung (NZZ)
