Nga Majd El-Safadi, Mynih
Instituti Fraunhofer për Sisteme Kognitive ka përuruar ndërtesën e re në kampusin kërkimor të Garchingut, në afërsi të institucioneve prestigjioze kërkimore dhe kompanive të teknologjisë.
Gjermania nuk dëshiron të mbetet prapa në epokën e inteligjencës artificiale (IA). Për këtë, ndërtesa e re e Institutit Fraunhofer për Sisteme Kognitive (IKS) në Garching pritet të luajë një rol vendimtar. Të martën në mbrëmje u përurua godina mbresëlënëse, me një sipërfaqe prej rreth 5.200 metrash katrorë dhe katër kate. Këtu synohet të zhvillohet inteligjencë artificiale e sigurt, e besueshme dhe reziliente.
“Një ndërtesë e klasit botëror”, kështu e përshkroi atë në fjalimin e tij drejtori i Fraunhofer IKS, Mario Trapp. “Ne jemi mbrojtësit e inovacionit dhe përparimit.” Sipas tij, shumë kompani të teknologjisë së avancuar (Deep Tech) dëshirojnë të jenë ndër aktorët kryesorë të zhvillimit teknologjik. Trapp tha: “Shumë duan të marrin pjesë në diskutim, por përgjigjet i kemi ne.” Prandaj, në këtë institut synohet të zhvillohet inteligjencë artificiale e besueshme, e cila duhet të zërë një pozitë dominuese në treg. Megjithatë, në fjalën e tij të shkurtër hyrëse, ai nuk dha hollësi më konkrete.
Inteligjenca artificiale e mbështetur në teknologjitë kuantike vihet në përdorim
Veprimtaria ka një pjesëmarrje të lartë. Interesi për kërkimin shkencor në fushën e inteligjencës artificiale është i madh. Gjatë një vizite në Fraunhofer IKS prezantohen robotë mobilë që ndihmojnë në identifikimin e rreziqeve, për shembull në zbulimin e personave ose objekteve që mund të paraqesin rrezik. Për këtë qëllim po zhvillohet softueri HARA (Hazard Analysis and Risk Assessment – Analiza e Rreziqeve dhe Vlerësimi i Riskut). Motoja është: “Unë shoh diçka që ti nuk e sheh.”
Përveç kësaj, demonstrohet përdorimi i inteligjencës artificiale të mbështetur nga llogaritja kuantike: një robot që lëviz nëpër një labirint dhe kontrollohet përmes një kompjuteri portativ. Agjentët inteligjentë arrijnë rezultate të suksesshme brenda vetëm pak hapash. Kjo lloj teknologjie mund të përdoret gjithashtu në transportin hekurudhor të Deutsche Bahn ose në menaxhimin e flotave të autobusëve elektrikë. Në këtë mënyrë do të uleshin kostot e energjisë elektrike, ndërsa energjia e prodhuar nga panelet fotovoltaike mund të shfrytëzohej në mënyrë më të optimizuar, shpjegon një studiuese.
Në katet e sipërme ndodhen hapësirat e punës. Aty ka zyra të përbashkëta me planimetri të hapur, salla konferencash dhe kabina të izoluara për punë individuale ose telefonata pa ndërprerje. Gjithashtu, ndërtesa ka zyra individuale, një kafene pune (“Work Café”), një bibliotekë dhe një shkallë spirale. Kjo strukturë synon të mundësojë një model pune agil, të karakterizuar nga fleksibiliteti dhe bashkëpunimi. Në ndërtesën e re punojnë gjithsej 120 punonjës.
Për më tepër, IKS pritet të përfitojë nga “mjedisi modern kërkimor”. Në kampusin e Garchingut, instituti ndodhet në afërsi të drejtpërdrejtë me Universitetin Teknik të Mynihut (TUM), institute të tjera të Fraunhofer, kompani të reja teknologjike (start-up), ndërmarrje si SAP dhe Siemens, si dhe institute të Shoqërisë Max Planck.
“Kërkimi shkencor është forca jonë e madhe”, deklaroi ministrja federale e Kërkimit Shkencor, Dorothee Bär, në fjalën e saj përshëndetëse. Në “qendrën e re të veprimtarisë”, siç e quajti ajo, qeveria federale ka investuar 21 milionë euro.
“Revolucioni i inteligjencës artificiale është në zhvillim të plotë”, theksoi ajo. Për të siguruar që Gjermania dhe Evropa të zënë një pozitë udhëheqëse në fushën e IA-së, politikania e CSU-së iu referua “Agjendës së Teknologjisë së Lartë” (Hightech Agenda).
Plani pesëvjeçar, i paraqitur në verën e vitit 2025, përqendrohet në gjashtë fusha teknologjike strategjike: inteligjencën artificiale, teknologjitë kuantike, mikroelektronikën, bioteknologjinë, energjinë me neutralitet klimatik dhe mobilitetin.
Megjithatë, zbatimi i programit ambicioz të investimeve po përparon ngadalë. Pavarësisht kësaj, Bär është e bindur se në Garching po krijohet “një qendër me profil ndërkombëtar për zhvillimin e inteligjencës artificiale të besueshme, ‘made in Germany’”.
“Ankesat kanë qenë të mjaftueshme”
Sipas ministrit bavarez të Ekonomisë, Hubert Aiwanger, përurimi i ndërtesës së institutit në kampusin kërkimor të Garchingut është një “ditë feste për Gjermaninë dhe Bavarinë”.
“Ne duhet të jemi në pararojë të përparimit teknologjik”, deklaroi kryetari i partisë Freie Wähler. “Inteligjenca artificiale është një teknologji kyçe për ekonominë tonë. Vendimtare është që IA të mos karakterizohet vetëm nga performanca e lartë, por edhe të funksionojë në mënyrë të sigurt dhe të besueshme.”
Pikërisht për këtë po punon Fraunhofer IKS. Teknologjitë e inteligjencës artificiale kanë rëndësi të veçantë për sektorë të ekonomisë bavareze si mobiliteti, automatizimi, shëndetësia dhe teknologjia ushtarake.
Për këtë arsye, Landi i Bavarisë e mbështet Fraunhofer IKS me 40 milionë euro, të cilat do të investohen në projekte kërkimore dhe në zhvillimin e kapaciteteve profesionale e shkencore të institutit. Këtyre u shtohen rreth 40 milionë euro për ndërtimin e godinës së re, të financuara bashkërisht nga qeveria federale dhe ajo e landit.
Sipas Aiwangerit, epokës së inteligjencës artificiale nuk duhet t’i qasemi vetëm “me skepticizëm dhe qëndrime armiqësore ndaj teknologjisë”.
“Ankesat kanë qenë të mjaftueshme.”
Gjermania nuk duhet të shkëlqejë vetëm në kërkimin shkencor themelor, por edhe të zhvillojë aplikime praktike të teknologjisë: në mjekësi, në drejtimin autonom të automjeteve dhe në sigurinë ndaj aksidenteve.
“Njeriu ka një ndihmës të shkëlqyer në këto fusha”, beson ai.
Gjermania duhet të “guxojë më shumë” për të ruajtur konkurrueshmërinë e saj.
“Nuk duhet të heqim dorë nga gara për të kapur vendet që janë përpara nesh. Kinezët nuk do të na gëlltisin. Amerikanët nuk do të na lënë pa asnjë mundësi.”
Megjithatë, zëvendëskryeministri theksoi se Gjermania nuk duhet të lejojë që ta përkundin në një ndjenjë të rreme sigurie. Vendi duhet të përballet me sfidat që sjell inteligjenca artificiale.
“Ne nuk po heqim dorë nga Gjermania dhe Bavaria. Tani është koha t’i përvishemi sërish punës”, deklaroi ai.
/F.A.Z.
