Alexander Kynew e ka akuzuar Kremlinin për manipulim zgjedhor në shkallë të gjerë. Pak më vonë arrestohet. Rasti tregon se sa pa mëshirë vepron Kremlini ndaj kritikëve të tij, por njëkohësisht hedh dritë edhe mbi përplasjet brenda aparatit të pushtetit.
Volker Pabst
Javën e kaluar, politologu rus Alexander Kynew foli në një emision debati për manipulime të përhapura në zgjedhjet më të fundit për Dumën në Rusi. Tani ai ndodhet, me fraktura kockore, në repartin mjekësor të një burgu hetimor në Moskë. Ai akuzohet për tentativë për trafik droge në përmasa të mëdha. Për këtë vepër, në Rusi parashikohen nga 10 deri në 20 vjet burg.
«Tallje e plotë me arsyen e shëndoshë»
Kynew është ekspert i njohur për politikën dhe zgjedhjet në Rusi jashtë rrethit politik të kryeqytetit. Për një periudhë ai drejtoi departamentin e analizës të organizatës së monitorimit të zgjedhjeve Golos, e cila u shpërbë në vitin 2025 pas shumë vitesh presioni.
Të enjten e kaluar, Kynew mori pjesë në emisionin online «Zhivoi Gvozd» («Gozhda e gjallë») për të folur mbi zgjedhjet për Dumën. Emisioni prodhohet nga ish-redaktorë të radios Echo Moskvy, e cila u detyrua të ndërpriste veprimtarinë pak pas fillimit të pushtimit rus të Ukrainës.
Gjatë paraqitjes së tij, Kynew i përshkroi zgjedhjet si «një tallje të plotë me arsyen e shëndoshë». Sipas tij, pa manipulime, partia në pushtet Rusia e Bashkuar nuk do të kishte marrë më shumë se 35 për qind të votave, në vend të rezultatit rekord prej 58 për qind. Pjesëmarrja reale në zgjedhje, tha Kynew, kishte qenë 40 për qind dhe jo 60 për qind sa ishte deklaruar zyrtarisht.
Edhe në ditët e mëparshme, politologu kishte kritikuar ashpër procesin zgjedhor dhe kishte folur për fushatën më të padrejtë zgjedhore të viteve të fundit. Kremlini e paraqet rezultatin e zgjedhjeve si dëshmi të mbështetjes së gjerë popullore për politikën e tij, veçanërisht për kursin ndaj Ukrainës.
Akuza të fabrikuara për drogë
Një ditë pas paraqitjes së tij u bë e ditur se Kynew ishte arrestuar në Moskë me mbështetjen e Shërbimit Federal të Sigurisë, FSB. Tani, avokati i tij ka konfirmuar raportimet se klienti ndodhet nën trajtim mjekësor për shkak të keqtrajtimit gjatë arrestimit dhe se ka pësuar thyerje të dyfishtë të kockës së kërcirit.
Kynew fillimisht nuk kishte dashur që ky informacion të bëhej publik. E para që raportoi për rastin ishte platforma «Slovo Zashchite» («Fjala i takon mbrojtjes»), e specializuar në lajme për sistemin rus të drejtësisë.
Akuza për trafik droge në përmasa të mëdha konsiderohet pak e besueshme. Asgjë në biografinë e Kynewit nuk tregon lidhje me krimin e organizuar ose me tregtinë e substancave të ndaluara.
Përdorimi i akuzave të fabrikuara për drogë si pretekst për arrestim njihet nga lufta kundër kryengritësve në Kaukazin e Veriut. Megjithatë, në rastet e arrestimeve politike kjo praktikë deri tani është përdorur relativisht rrallë.
Politologia Jekaterina Schulman, e cila jeton në mërgim në Berlin, tha të martën në emisionin e saj javor në YouTube se forcat e sigurisë kishin tentuar t’i nxirrnin Kynewit me torturë një rrëfim për tradhti ndaj atdheut, por kishin dështuar. Për këtë arsye, sipas saj, autoritetet kishin kaluar te akuza për drogë. Megjithatë, Schulman nuk tha se mbi çfarë burimesh i mbështeste këto deklarata.
Jo një opozitar klasik
Fakti që Kremlini vepron pa mëshirë ndaj kritikëve të tij dhe se, në prag të zgjedhjeve, e ka shtrënguar edhe më tej represionin, nuk është diçka e re. Në gusht, për shembull, politikani opozitar Lew Schlosberg u dënua me 11 vjet burg për «diskreditim të ushtrisë», një formulim që përdoret si kod për kritikat ndaj luftës në Ukrainë.
Megjithatë, Kynew nuk është një opozitar klasik. Politologu ishte shpallur në shkurt të këtij viti «agjent i huaj», status që sjell kufizime të gjera. Në të njëjtën kohë, ai ishte edhe mbështetës i partisë Njerëz të Rinj.
Kjo parti bën pjesë në të ashtuquajturën opozitë sistemike. Këto parti tolerohen nga Kremlini ose madje krijohen në mënyrë aktive prej tij, për të tërhequr shtresa të popullsisë që nuk ndihen të përfaqësuara nga partia në pushtet. Në rastin e Njerëzve të Rinj, bëhet fjalë për një elektorat urban dhe miqësor ndaj biznesit. Megjithatë, në të gjitha çështjet e rëndësishme, këto parti mbështesin vijën e Kremlinit.
Alexei Venediktov, ish-kryeredaktori i Echo Moskvy, e sheh për këtë arsye arrestimin e Kynewit nga FSB-ja edhe si shprehje të një lufte për pushtet mes strukturave të sigurisë dhe aparatit politik në Kremlin. Partia Njerëz të Rinj konsiderohet si projekt i administratës presidenciale, veçanërisht i zëvendësshefit të saj, Sergei Kirijenko.
Sipas Venediktovit, edhe ngjarje të tjera të lidhura me zgjedhjet tregojnë për këto përplasje: lejimi fillestar i partisë opozitare Jabloko për të marrë pjesë në zgjedhje dhe më pas përjashtimi i saj, thuhet me nxitjen e FSB-së; ose rezultati i Rusisë së Drejtë, një tjetër parti besnike ndaj sistemit. Ajo për një kohë të gjatë qëndroi pak nën pragun zgjedhor prej 5 për qind, por në çastet e fundit e kaloi atë dhe tani do të përfaqësohet sërish në parlament.
Edhe Rusia e Drejtë ishte krijuar dikur me nismën e administratës presidenciale.
Burimi: Neue Zürcher Zeitung (NZZ)
