Një udhëtim që duhej të zgjaste vetëm një orë u shndërrua në një tragjedi tremujore në Oqeanin Paqësor. Nëntë familjarë u nisën me një varkë gjashtëmetërshe nga Mikronezia, por një stuhi i nxori nga kursi. Për të mbijetuar, pinin ujë shiu dhe ushqeheshin me zogj e breshka deti. Katër prej tyre, mes tyre një fëmijë, humbën jetën. Pesë të mbijetuarit, të zhveshur, të kequshqyer dhe të rraskapitur, arritën në një ishull të largët të Kiribatit, mijëra kilometra nga shtëpia.
Një histori e jashtëzakonshme mbijetese, por edhe një tragjedi e rëndë familjare, është zbuluar në Oqeanin Paqësor, ku pesë persona, mes tyre dy djem 13-vjeçarë, janë shpëtuar pas pothuajse 100 ditësh të humbur në det, në një varkë të vogël që kishte përshkuar rreth 5.400 kilometra, e shtyrë nga erërat dhe rrymat oqeanike.
Të mbijetuarit u gjetën të dielën, më 1 nëntor 2026, në ishullin Tabuaeran, i njohur edhe si Fanning Island, në shtetin ishullor të Kiribatit, pasi ishin zhdukur më 30 korrik gjatë një udhëtimi të shkurtër mes dy ishujve të Shteteve të Federuara të Mikronezisë.
Në varkë ndodheshin nëntë anëtarë të së njëjtës familje. Katër prej tyre, përfshirë një fëmijë, nuk arritën të mbijetonin.
Raportimet fillestare të mediave rajonale, më 2 dhe 3 nëntor, e përshkruanin fatin e katër personave si të panjohur. Megjithatë, informacionet e mëvonshme të publikuara nga The New York Times, më 4 nëntor, duke iu referuar një zyrtari që kishte komunikuar me të mbijetuarit, konfirmojnë se ata kishin humbur jetën gjatë udhëtimit dhe se trupat e tyre ishin hedhur në det.
Pesë personat që arritën të shpëtonin janë identifikuar nga mediat rajonale si Wanis Weita, Wboy Weita, Akinis David, Paul Paul dhe Tedwin Paul. Në raportimin e The New York Times, i mbijetuari më i madh, 31-vjeçari, përmendet me emrin Tedwinson Paul.
U nisën për një udhëtim njëorësh, por u zhdukën në mes të oqeanit
Gjithçka filloi më 30 korrik 2026, kur nëntë familjarët u nisën nga ishulli Murilo drejt ishullit Ruo, në shtetin Chuuk të Mikronezisë.
Udhëtimi ishte një lëvizje e zakonshme mes ishujve, për të cilën nevojitej afërsisht një orë. Grupi po përdorte një varkë të vogël me motor, rreth 6,1 metra të gjatë.
Sipas The New York Times, Tedwinson Paul, 31 vjeç, ishte më i madhi nga nëntë familjarët dhe e kishte kryer edhe më parë këtë itinerar.
Por gjatë kthimit, kushtet e motit ndryshuan papritur. Një stuhi e fuqishme goditi zonën dhe varka u nxor nga kursi i saj.
Më pas, mjetit lundrues i mbaroi karburanti, duke ua pamundësuar pasagjerëve rikthimin drejt ishujve nga të cilët ishin nisur.
Pa mundësi për ta kontrolluar lëvizjen e varkës, ata mbetën në mëshirën e erërave dhe rrymave të Oqeanit Paqësor.
Arthur Irons II, një zyrtar i shtetit Chuuk, i cili ka komunikuar disa herë me të mbijetuarin Tedwinson Paul, tregoi për The New York Times se varka ishte larguar gjithnjë e më shumë nga destinacioni fillestar pasi kishte mbetur pa karburant.
Nga ai moment filloi një kalvar që do të zgjaste pothuajse tre muaj.
Dhjetë ditë kërkime në 85.700 kilometra katrorë, por asnjë gjurmë
Kur familjarët nuk u kthyen në kohën e parashikuar, autoritetet e Mikronezisë u njoftuan për zhdukjen e varkës.
Arthur Irons II tha se, sapo mësoi se pasagjerët nuk kishin arritur në destinacion, informoi qeverinë federale.
Roja Bregdetare e Shteteve të Bashkuara, e cila ndihmon në patrullimin dhe operacionet e kërkim-shpëtimit në këtë rajon të Paqësorit, nisi menjëherë kërkimet nga ajri dhe deti.
Në operacion u përfshinë avionë të Marinës dhe Forcave Ajrore amerikane, si dhe anije ushtarake dhe tregtare.
Për dhjetë ditë, ekipet e kërkim-shpëtimit kontrolluan një hapësirë detare prej rreth 25.000 miljesh detare katrore, ekuivalente me afërsisht 85.700 kilometra katrorë.
Megjithatë, nuk u gjet asnjë shenjë e varkës dhe as e nëntë personave të zhdukur.
Sipas raportimeve të ABC News dhe Islands Business, më 9 gusht autoritetet amerikane e pezulluan operacionin e kërkimit.
Në atë kohë, askush nuk e dinte se nëntë pasagjerët ishin ende në det të hapur dhe se varka e tyre po largohej mijëra kilometra nga Mikronezia.
Shihnin anije dhe avionë, por askush nuk i dallonte
Gjatë javëve që pasuan, të humburit u përpoqën vazhdimisht të tërhiqnin vëmendjen e mjeteve të tjera lundruese dhe fluturuese.
Sipas dëshmisë që Arthur Irons II i përcolli The New York Times, pasagjerët kishin parë disa herë anije dhe avionë në horizont.
Ata kishin bërë me dorë dhe kishin kërkuar ndihmë, me shpresën se dikush do t’i dallonte.
Por distanca ishte tepër e madhe.
Anijet dhe avionët vazhdonin rrugën e tyre, ndërsa varka e vogël mbetej e padukshme në hapësirën e pafund të oqeanit.
Dështimi i këtyre përpjekjeve nënkuptonte se familjarët duhej të vazhdonin të mbijetonin vetëm me mjetet që kishin në dispozicion.
Pa karburant, pa furnizime të mjaftueshme dhe pa asnjë siguri se do të gjenin tokë, gjendja e tyre u përkeqësua gjithnjë e më shumë.
Mbijetuan me ujë shiu, zogj dhe breshka deti
Një nga pjesët më të rënda të historisë lidhet me mënyrën se si pasagjerët arritën të siguronin ujë dhe ushqim gjatë qëndrimit të gjatë në det.
Sipas Arthur Irons II, të mbijetuarit kishin përdorur ujin e shiut për të shuar etjen.
Uji i pijshëm ishte një nga nevojat më urgjente, pasi ata ndodheshin në mes të oqeanit, pa mundësi për t’u furnizuar.
Për ushqim, familjarët ishin detyruar të shfrytëzonin çdo mundësi që u ofronte mjedisi përreth.
Një infermiere dhe një nëpunës në ishullin ku u shpëtuan treguan se grupi kishte arritur të kapte zogj dhe breshka deti, të cilat i përdorte si ushqim.
Megjithatë, këto burime të rastësishme nuk mjaftonin për të ruajtur gjendjen e tyre fizike.
Me kalimin e javëve, uria, dehidratimi dhe ekspozimi i vazhdueshëm ndaj kushteve të detit ua dobësuan rëndë organizmin.
Katër nga nëntë pasagjerët nuk arritën t’i mbijetonin kësaj gjendjeje.
Sipas raportimit të The New York Times, mes personave që humbën jetën ishte edhe një fëmijë.
Trupat e personave të vdekur u hodhën në det.
Nuk janë bërë publike identitetet e katër viktimave, datat e vdekjes së tyre apo hollësi të tjera për rrethanat individuale.
Pas gati 100 ditësh, në horizont u shfaq një ishull
Në fund të tetorit, pas pothuajse tre muajsh të kaluar në det të hapur, pesë të mbijetuarit panë më në fund tokë në horizont.
Bëhej fjalë për Tabuaeranin, ose Fanning Island, një ishull i largët koralor në Kiribati, pjesë e arkipelagut të Ishujve Line, në Paqësorin qendror.
Varka kishte përshkuar një distancë të jashtëzakonshme prej rreth 5.400 kilometrash, duke u zhvendosur drejt lindjes nga zona e Mikronezisë.
Sipas rrëfimit të publikuar nga The New York Times, të mbijetuarit e panë ishullin në fund të tetorit dhe më pas varka përfundoi në cekëtinat koralore të brigjeve të tij, ku u dëmtua rëndë.
Mëngjesin e së dielës, më 1 nëntor, pesë personat arritën të orientoheshin drejt një vendbanimi.
Ata nuk kishin më as forcën fizike për të ecur normalisht.
Tre burrat dhe dy djemtë 13-vjeçarë ishin të zhveshur, jashtëzakonisht të dobët dhe mezi qëndronin në këmbë.
Tingujt e këmbanave të kishës, që binin për shërbesën e së dielës, i ndihmuan të gjenin drejtimin e qytezës.
Banorët menduan se ishin të dehur kur i panë duke u lëkundur
Momentet e para të mbërritjes së të mbijetuarve u përshkruan nga personeli shëndetësor dhe banorët e ishullit.
Sipas infermieres Baukin Raimon, të cituar nga The New York Times, pesë personat po afroheshin drejt vendbanimit me hapa të pasigurt, duke u lëkundur nga dobësia.
Në fillim, disa banorë menduan se ata ishin të dehur.
Por shpejt u kuptua se bëhej fjalë për njerëz që kishin kaluar një periudhë jashtëzakonisht të gjatë në det dhe ndodheshin në gjendje të rëndë fizike.
Pastori i kishës lokale e ndërpreu shërbesën fetare për të parë çfarë po ndodhte.
Banorët u mobilizuan për t’u ardhur në ndihmë të mbijetuarve, duke i strehuar dhe duke siguruar kujdesin e parë.
Deputeti i zonës, Kaotitaake Rakoroa, i tha televizionit australian ABC se të pestët ishin marrë nën përkujdesjen e pastorit të Kishës së Bashkuar në ishull.
Lajmi për shpëtimin iu përcoll autoriteteve përmes policisë së ishullit Kiritimati, qendra urbane më e afërt me Fanning Island, dhe më pas deputetit në kryeqytetin Tarawa.
“Grupi tashmë ka marrë trajtim nga personeli ynë mjekësor në ishull”, deklaroi Rakoroa.
Ai rekomandoi që të mbijetuarit të dërgoheshin me fluturimin e parë të mundshëm drejt Kiritimatit për trajtim të mëtejshëm.
Dy fëmijët ishin aq të dobët sa nuk mund të ecnin pa ndihmë
Gjendja shëndetësore e pesë personave ishte një nga shqetësimet kryesore pas shpëtimit.
Sipas raportimit të ABC Pacific, infermierja Paukin Tororo tha se të gjithë ishin rëndë të dehidratuar dhe të kequshqyer.
Personeli mjekësor u vendosi menjëherë infuzione intravenoze për t’u dhënë lëngje dhe për të ndihmuar stabilizimin e gjendjes së tyre.
Megjithëse ishin jashtëzakonisht të dobët, të mbijetuarit filluan gradualisht të jepnin shenja përmirësimi.
“Ata mund ta lëvizin kokën nga njëra anë në tjetrën. Mund të buzëqeshin dhe tregojnë shenja se duan të hanë”, tha infermierja për ABC-në.
Sipas informacioneve të publikuara nga The New York Times, deri të martën, më 3 nëntor, tre burrat kishin arritur të qëndronin në këmbë pa ndihmën e të tjerëve.
Megjithatë, dy djemtë 13-vjeçarë ishin ende tepër të dobët për të lëvizur vetë.
Fotografitë e publikuara pas shpëtimit tregonin pesë persona të dobësuar rëndë nga kequshqyerja.
Të mbijetuarit kërkuan që t’u respektohej privatësia dhe, sipas raportimeve të para, nuk kishin dhënë deklarata publike për përvojën e tyre.
Ndërkohë, familjarë në Mikronezi i thanë ABC-së se kishin arritur të kontaktonin disa prej tyre.
I mbijetuari 31-vjeçar shpërtheu në lot: Ndihej fajtor për familjarët që vdiqën
Një nga dëshmitë më prekëse për gjendjen emocionale të të mbijetuarve u bë e njohur përmes Arthur Irons II, i cili kishte zhvilluar disa biseda me Tedwinson Paulin, më të madhin e grupit.
Sipas Irons, gjatë një videotelefonate, 31-vjeçari kishte shpërthyer në lot.
Ai ishte mirënjohës që kishte mbetur gjallë pas pothuajse 100 ditësh në oqean, por në të njëjtën kohë ndihej i rënduar nga faji për katër familjarët që nuk kishin arritur të mbijetonin.
“Nuk presim kurrë që të ndodhin gjëra të tilla”, tha Irons për The New York Times.
Rrëfimi i tij tregon se, krahas rraskapitjes fizike, të mbijetuarit po përballeshin edhe me pasojat emocionale të humbjes së njerëzve të afërt.
Katër personat që kishin vdekur gjatë udhëtimit nuk u kthyen bashkë me ta.
Guvernatori i Chuukut: Falënderojmë Zotin që pesë persona u gjetën të gjallë
Shpëtimi i pesë personave shkaktoi reagime të forta në Mikronezi, ku familjarët dhe autoritetet kishin kaluar muaj pa marrë lajme për fatin e nëntë të zhdukurve.
Guvernatori i shtetit Chuuk, Alexander Narruhn, publikoi një deklaratë të dielën në mbrëmje, më 1 nëntor, duke shprehur mirënjohjen për shpëtimin.
“Në varkën që u zhduk ndodheshin nëntë persona. Falë Zotit për dashurinë dhe mëshirën e tij, pesë nga nëntë personat janë gjetur”, deklaroi ai.
“Ne vazhdojmë të lutemi për katër shoqëruesit e tyre”, shtoi guvernatori.
Narruhn njoftoi se i kishte kërkuar presidentit të Shteteve të Federuara të Mikronezisë të niste bisedime diplomatike me qeverinë e Kiribatit për organizimin e kthimit të pesë personave në vendlindje.
Sipas deklaratave të mëvonshme të zyrës së guvernatorit, institucionet e të dyja vendeve po punonin për përgatitjen e dokumentacionit të nevojshëm për transportimin e tyre me avion.
Edhe Roja Bregdetare amerikane shprehu lehtësim pas lajmit.
Një zëdhënëse e distriktit të Oqeanisë tha se institucioni ishte “jashtëzakonisht i lehtësuar kur mësoi se pesë persona ishin gjetur dhe po merrnin kujdesin e nevojshëm”.
Roja Bregdetare u shprehu gjithashtu ngushëllime familjarëve dhe miqve të personave që nuk ishin kthyer bashkë me të mbijetuarit.
Zhdukjet në Paqësor, një rrezik i vazhdueshëm për banorët e ishujve
Ngjarja në Kiribati nuk është një rast i izoluar.
Për banorët e ishujve të largët të Paqësorit, udhëtimet me varka të vogla janë pjesë e jetës së përditshme. Megjithatë, distancat e mëdha, ndryshimet e papritura të motit dhe problemet teknike mund t’i shndërrojnë edhe udhëtimet më të shkurtra në situata kërcënuese për jetën.
Sipas Arthur Irons II, stuhitë e fuqishme, defektet e motorëve dhe mungesa e pajisjeve të duhura të sigurisë janë ndër faktorët që i bëjnë këto lundrime veçanërisht të rrezikshme.
Në prill të këtij viti, Roja Bregdetare amerikane shpëtoi një familje nga i njëjti shtet i Mikronezisë, e cila kishte kaluar një javë në det me një varkë rreth shtatë metra të gjatë, pasi motori i saj ishte prishur.
Në vitin 2024, tre burra që kishin mbetur të izoluar për më shumë se një javë në një ishull të largët të Mikronezisë u shpëtuan pasi kishin shkruar fjalën “HELP” (NDIHMË) në rërë, duke përdorur gjethe palmash.
Vetë Irons kishte përjetuar një situatë të ngjashme në vitin 2016, kur varka e tij ishte fundosur dhe ai kishte mbetur për disa ditë në det.
“Është bërë pothuajse diçka e zakonshme, më vjen keq ta them”, deklaroi ai.
Sipas Irons, vetëm dy javë përpara shpëtimit të pesë personave në Kiribati, një tjetër varkë ishte zhdukur pasi ishte nisur nga një ishull i Mikronezisë, me tre ose katër persona në bord.
“E gjetën varkën, por nuk gjetën asnjë të mbijetuar”, tha ai.
Një tjetër 18-vjeçar mbijetoi 41 ditë në det, ndërsa kushëriri i tij vdiq
Vetëm pak ditë përpara shpëtimit të pesë personave nga Mikronezia, në ujërat e Kiribatit ishte regjistruar një tjetër rast i rëndë.
Më 27 tetor 2026, peshkatarë vendas shpëtuan 18-vjeçarin Luka Rahan, nga Bougainville, në Papua Guinenë e Re, pasi kishte kaluar 41 ditë i humbur në det.
I riu ishte nisur në shtator për peshkim me kushëririn e tij në pjesën veriore të Bougainville.
Por gjatë lundrimit, motori i varkës kishte pësuar defekt. Meqenëse në bord nuk kishte spirancë, mjeti filloi të largohej nga zona, i shtyrë nga rrymat detare.
Pas më shumë se 2.000 kilometrash në det, Luka u gjet i vetëm në varkë, mes ishujve Tarawa dhe Maiana, rëndë i dehidratuar.
Kushëriri i tij kishte humbur jetën gjatë udhëtimit, rreth një javë përpara shpëtimit.
I riu u dërgua në spital në kryeqytetin Tarawa, ku mori trajtim mjekësor.
Ky nuk ishte rasti i vetëm i ngjashëm gjatë javëve të fundit.
Në fillim të tetorit, tre persona të tjerë nga Bougainville u shpëtuan pasi kishin kaluar rreth 70 ditë në det.
Ata ishin nisur në mesin e korrikut dhe kishin mbetur pa karburant gjatë udhëtimit mes Bukës dhe ishullit Nissan.
Sipas dëshmive të publikuara nga ABC Pacific, të tre kishin mbijetuar duke ngrënë mish të papërpunuar breshkash deti dhe duke përdorur kakao si ushqim.
Më pas, u gjetën nga një anije dhe u dërguan në Kiribati, përpara se të ktheheshin në vendlindje.
Pesë të mbijetuarit presin kthimin në shtëpi, ndërsa familjarët vajtojnë katër viktimat
Deri më 5 nëntor 2026, informacionet e publikuara tregojnë se pesë personat e shpëtuar po rikuperoheshin nga kequshqyerja dhe dehidratimi i rëndë, ndërsa autoritetet e Mikronezisë dhe Kiribatit po koordinonin procedurat për kthimin e tyre në shtëpi.
Nuk është konfirmuar publikisht nëse ata janë transferuar ndërkohë në ishullin Kiritimati apo nëse është caktuar data e fluturimit drejt Mikronezisë.
Po ashtu, nuk janë bërë të ditura të gjitha hollësitë e asaj që ndodhi gjatë pothuajse 100 ditëve në det, përfshirë kohën dhe rrethanat e sakta të vdekjes së katër pasagjerëve.
Për familjarët e tyre, shpëtimi i pesë personave ka sjellë njëkohësisht gëzim dhe pikëllim.
Një udhëtim që duhej të zgjaste vetëm një orë përfundoi pas tre muajsh dhe mijëra kilometrash në oqean, me pesë të mbijetuar dhe katër jetë të humbura.
Historia e tyre dëshmon se sa shpejt një udhëtim i zakonshëm mes ishujve të Paqësorit mund të shndërrohet në një luftë të gjatë për mbijetesë, ku shpëtimi mund të vijë vetëm pas javësh apo muajsh izolimi, urie dhe pasigurie./Tetova News
(The New York Times, 4 nëntor 2026, ABC News Australia, 2 nëntor 2026, ABC Pacific, 3 nëntor 2026, Islands Business, 3 nëntor 2026, Associated Press, 3 nëntor 2026, The Independent, 5 nëntor 2026, Hawaiʻi Public Radio, 4 nëntor 2026)
