Imazhi në sheshin Tiananmen ishte shumë simbolik. Xi Jinping mbërriti i shoqëruar nga Vladimir Putin dhe Kim Jong Un, ndërsa udhëheqësit nga Irani, Pakistani, Bjellorusia dhe Mianmari i ndoqën nga pas. Ekranet gjigante transmetuan ngjarjen për mijëra njerëz të mbledhur, ndërsa mediat shtetërore transmetuan imazhe nga parada, të cilat arritën në të gjithë botën.
Për Perëndimin, shkruan CNN në analizën e saj, mesazhi nga parada e madhe ushtarake e Kinës, më 3 shtator, për 80-vjetorin e humbjes së Japonisë në Luftën e Dytë Botërore, ishte i qartë: Pekini po sfidon Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj. Donald Trump, duke parë spektaklin, shkroi në internet, duke iu drejtuar homologut të tij kinez: “Ju lutem, jepni përshëndetjet e mia më të ngrohta Vladimir Putinit dhe Kim Jong Un, ndërsa komplotoni kundër Shteteve të Bashkuara të Amerikës”.
Në paradë morën pjesë mijëra ushtarë në një rend të përsosur marshimi, raketa të afta për armë bërthamore, dronë nënujorë dhe avionë luftarakë. Ishte demonstrimi më i fuqishëm i Xi-së deri më tani i aftësisë së Kinës për të vepruar si një lider alternativ global, duke projektuar fuqi ushtarake dhe gjeopolitike.
Të gjitha 76 armët në paradën ushtarake Kina 2025 shpjeguan. 47 janë krejtësisht të reja.
Ndërsa Pekini ka kohë që e ka promovuar “ngritjen e saj paqësore”, parada, e cila shënoi fundin e Luftës së Dytë Botërore, shfaqi përparimin ushtarak të Kinës dhe aftësinë e saj për të ushtruar pushtet të fortë. Xi u regjistrua madje duke diskutuar me Putinin përparimet mjekësore që mund t’u lejojnë njerëzve të jetojnë deri në 150 vjeç, një veprim që u pa si një shenjë besimi në sundimin e tij afatgjatë. Kim Jong-un, nga ana tjetër, la gjurmën e tij, duke sjellë me vete vajzën e tij dhe pasardhësin e mundshëm.
Në fjalimin e tij, Xi bëri thirrje për “paqe ose luftë”. Ai theksoi se “vetëm kur të gjitha vendet dhe kombet trajtojnë njëri-tjetrin si të barabartë dhe bashkëjetojnë në paqe” mund të ruhet siguria dhe të eliminohet “mentaliteti i Luftës së Ftohtë” që, tha ai, është përgjegjës për konfliktet.
Më parë, udhëheqësi kinez paraqiti një iniciativë për qeverisje globale në një takim të vendeve rajonale, me qëllim forcimin e rolit të Jugut global në OKB. Sipas analistëve, Kina po kërkon të tërheqë shtete që e shohin sistemin ndërkombëtar si të dominuar padrejtësisht nga Perëndimi, duke zvogëluar fuqinë e Shteteve të Bashkuara.
Shfaqja e raketave hipersonike dhe dronëve të rinj ka treguar se Kina ka mjetet ushtarake për të goditur objektiva në të gjithë botën, duke e bërë të vështirë për kundërshtarët e saj t’i kapin ato. Në të njëjtën kohë, theksi në “zhvillim paqësor” nuk i ka qetësuar vëzhguesit, ndërsa Kina forcon lidhjet e saj me Rusinë dhe Korenë e Veriut.
Analistët paralajmërojnë se krijimi i dy kampeve rivale është tani i dukshëm. Edward Howell i Universitetit të Oksfordit ka theksuar se “kundërshtimi i tyre i përbashkët ndaj Shteteve të Bashkuara” mund të çojë në një bashkëpunim më të ngushtë në tregti, armë dhe teknologji, që synon të minojë rendin ndërkombëtar nën udhëheqjen amerikane.
Në të njëjtën kohë, qëndrimi agresiv i Kinës në Detin e Kinës Jugore dhe kundër Tajvanit po i afron aleatët e Amerikës në Azi me Uashingtonin. Në vend, qeveria përballet me sfida nga një ekonomi e ngadalësuar dhe papunësi, të cilat analistët thonë se përforcojnë nevojën për të kultivuar nacionalizmin si një strategji bashkimi.
Tong Zhao, një bashkëpunëtor i lartë në Carnegie Endowment, vuri në dukje se parada “nuk përdoret vetëm për të projektuar pushtet jashtë vendit, por edhe për të forcuar stabilitetin e brendshëm, në mënyrë që Kina të mund të mbështesë rivalitetin e saj afatgjatë me Uashingtonin”.
Së fundmi, koloneli në pension Zhu Bo i Universitetit Tsinghua theksoi se deri në vitin 2049, Kina synon të jetë në të njëjtin nivel ushtarak me Shtetet e Bashkuara. “Por pastaj lind një dilemë: si mund të provosh se ke një ushtri të klasit botëror pa u testuar në betejë?”, pyeti ai.
