Miliona njerëz jetojnë me çrregullime të metabolizmit të glukozës, çka rrit rrezikun për zhvillimin e komplikimeve serioze shëndetësore. Ruajtja e niveleve të përshtatshme të sheqerit në gjak është thelbësore për shëndetin dhe funksionimin normal të organizmit. Glukoza, si burimi kryesor i energjisë për qelizat, duhet të qëndrojë brenda kufijve normalë për të shmangur pasoja të rënda.
Në Peru, diabeti përbën një nga sëmundjet kronike më të përhapura, duke prekur një numër gjithnjë e më të madh njerëzish çdo vit. Sipas të dhënave të Ministrisë së Shëndetësisë (Minsa) dhe Sigurimeve Shoqërore (EsSalud), miliona persona jetojnë me çrregullime të metabolizmit të glukozës, gjë që rrit ndjeshëm rrezikun e komplikimeve serioze nëse nuk kontrollohet siç duhet. Për këtë arsye, është thelbësore të kuptohet dallimi midis hipoglicemisë dhe hiperglicemisë — dy gjendje që mund të rrezikojnë shëndetin dhe kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme.
Hipoglicemia
Hipoglicemia ndodh kur niveli i glukozës në gjak bie nën vlerat normale, zakonisht nën 70 mg/dl (miligramë për decilitër). Kjo gjendje shfaqet më shpesh te personat me diabet që përdorin insulinë ose medikamente të caktuara, por mund të ndodhë edhe te persona pa diabet në situata të veçanta.
Shkaqet kryesore përfshijnë përdorimin e tepruar të barnave për diabetin, mungesën e vakteve, aktivitetin fizik intensiv pa ushqim të mjaftueshëm ose konsumimin e alkoolit me stomak bosh.
Simptomat zakonisht shfaqen papritur dhe përfshijnë djersitje të tepruar, dridhje, ndjenjë të fortë urie, rrahje të shpejta të zemrës, nervozizëm, konfuzion dhe, në raste të rënda, humbje të vetëdijes ose kriza. Hipoglicemia e zgjatur mund të dëmtojë trurin dhe organe të tjera.
Trajtimi konsiston në marrjen e menjëhershme të karbohidrateve me përthithje të shpejtë, si lëngje me sheqer, karamele ose tableta glukoze. Më pas rekomandohet konsumimi i ushqimeve që ndihmojnë në stabilizimin e nivelit të sheqerit, si buka, biskotat ose frutat. Në raste të rënda, nevojitet ndërhyrje mjekësore.
Hiperglicemia
Hiperglicemia ndodh kur niveli i glukozës në gjak rritet mbi vlerat normale, zakonisht mbi 180 mg/dl pas ushqimit. Kjo gjendje është e zakonshme te personat me diabet të pakontrolluar, por mund të shfaqet edhe gjatë stresit akut, infeksioneve ose pas konsumit të tepërt të ushqimeve të pasura me sheqer dhe karbohidrate.
Simptomat më të shpeshta përfshijnë etje të shtuar, urinim të shpeshtë, lodhje, shikim të turbullt, humbje peshe të pashpjegueshme dhe, në raste të rënda, të përziera dhe vështirësi në frymëmarrje. Hiperglicemia e zgjatur mund të shkaktojë dëmtime serioze në veshka, enë gjaku, nerva dhe retinë.
Trajtimi përfshin rregullimin e terapisë mjekësore, përmirësimin e zakoneve ushqimore, rritjen e aktivitetit fizik dhe kontrollin e faktorëve të tjerë të rrezikut si hipertensioni dhe kolesteroli i lartë. Në rastet e rënda, kërkohet ndërhyrje e menjëhershme mjekësore.
Dallimi midis hipoglicemisë dhe hiperglicemisë
Dallimi kryesor qëndron në nivelin e glukozës në gjak:
Hipoglicemia karakterizohet nga nivel i ulët i sheqerit në gjak.
Hiperglicemia karakterizohet nga nivel i lartë i sheqerit në gjak.
Hipoglicemia shkakton simptoma të lidhura me mungesën e energjisë në tru dhe sistemin nervor, si konfuzion dhe humbje të vetëdijes. Në të kundërt, hiperglicemia shkakton dehidratim dhe dëmtime afatgjata të organeve.
Të dyja gjendjet kërkojnë vëmendje dhe menaxhim të kujdesshëm. Njohja e dallimeve mes tyre ndihmon në reagimin e shpejtë dhe në parandalimin e komplikimeve serioze. Ministria e Shëndetësisë dhe EsSalud theksojnë rëndësinë e kontrolleve të rregullta të glukozës, ndjekjes së udhëzimeve mjekësore dhe mbajtjes së një stili jetese të shëndetshëm për përmirësimin e cilësisë së jetës së qytetarëve.
