Për muaj të tërë, spiunët amerikanë kishin monitoruar çdo lëvizje të presidentit të Venezuelës, Nicolás Maduro.
Një ekip i vogël, që përfshinte edhe një burim brenda qeverisë venezueliane, kishte vëzhguar se ku flinte 63-vjeçari, çfarë hante, çfarë vishte dhe madje, sipas zyrtarëve të lartë ushtarakë, edhe “kafshët e tij shtëpiake”.
Më pas, në fillim të dhjetorit, u finalizua një mision i planifikuar, i quajtur “Operacioni Vendosmëria Absolute”. Ai ishte rezultat i muajve të tërë planifikimi të hollësishëm dhe stërvitjesh, që përfshinin edhe ndërtimin nga trupat elitare amerikane të një kopjeje të saktë, në madhësi reale, të strehës së sigurt të Maduros në Karakas, për të ushtruar rrugët e hyrjes.
Plani – që përbënte një ndërhyrje ushtarake amerikane të jashtëzakonshme në Amerikën Latine, të paparë që nga Lufta e Ftohtë – u mbajt rreptësisht sekret. Kongresi nuk u informua dhe nuk u konsultua paraprakisht. Me detajet e sakta të përcaktuara, zyrtarëve të lartë ushtarakë u mbeti vetëm të prisnin kushtet optimale për nisjen.
Ata donin të maksimizonin elementin e befasisë, thanë zyrtarët të shtunën. Katër ditë më herët kishte pasur një nisje të rreme, kur presidenti Trump dha miratimin, por ata vendosën të prisnin mot më të mirë dhe më pak vranësira.
“Gjatë javëve të Krishtlindjeve dhe Vitit të Ri, burrat dhe gratë e ushtrisë së Shteteve të Bashkuara qëndruan gati, duke pritur me durim që të plotësoheshin kushtet e duhura dhe që presidenti të na urdhëronte të vepronim”, deklaroi gjenerali Dan Caine, oficeri më i lartë ushtarak i vendit, në një konferencë për shtyp të shtunën në mëngjes.
“Fat të mbarë dhe Zoti ju ruajtë”
Urdhri i presidentit për nisjen e misionit erdhi më në fund në orën 22:46 sipas kohës lindore të SHBA-së, të premten. “Do ta bënim këtë katër ditë më parë, tre ditë më parë, dy ditë më parë, dhe pastaj papritur u hap mundësia. Dhe thamë: Niseni”, tha vetë Trump për Fox & Friends të shtunën, disa orë pas bastisjes gjatë natës.
“Ai na tha – dhe ne e vlerësojmë – fat të mbarë dhe Zoti ju ruajtë”, tha gjenerali Caine. Urdhri i Trump erdhi pak para mesnatës në Karakas, duke i dhënë ushtrisë pjesën më të madhe të natës për të vepruar në errësirë.
Ajo që pasoi ishte një mision dy orë e njëzet minuta nga ajri, toka dhe deti, që tronditi shumëkënd në Uashington dhe në mbarë botën. Për nga përmasa dhe saktësia, ishte pothuajse i paprecedentë. Ai shkaktoi dënime të menjëhershme nga disa fuqi rajonale, me presidentin e Brazilit, Lula da Silva, që tha se kapja me dhunë e udhëheqësit të Venezuelës vendosi “një tjetër precedent jashtëzakonisht të rrezikshëm për të gjithë komunitetin ndërkombëtar”.
Trump nuk e ndoqi misionin nga dhoma e situatave në Shtëpinë e Bardhë. Në vend të kësaj, ai u rrethua nga këshilltarët e tij në klubin e tij Mar-a-Lago në Palm Beach, Florida, ku ndoqi një transmetim të drejtpërdrejtë të operacionit, i shoqëruar nga drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, dhe sekretari i Shtetit, Marco Rubio.
“Ishte diçka e pabesueshme për t’u parë”, tha Trump të shtunën. “Nëse do ta kishit parë çfarë ndodhi – unë e shikoja fjalë për fjalë sikur po shihja një shfaqje televizive. Dhe nëse do të shihnit shpejtësinë, dhunën… ishte diçka e jashtëzakonshme, një punë e mrekullueshme që bënë këta njerëz.”
Në muajt e fundit, mijëra trupa amerikane janë dislokuar në rajon, duke iu bashkuar një aeroplanmbajtëseje dhe dhjetëra anijeve luftarake, në grumbullimin më të madh ushtarak të dekadave të fundit, ndërsa presidenti Trump e ka akuzuar Maduron për trafik droge dhe narko-terrorizëm, si dhe për shkatërrimin e dhjetëra anijeve të vogla të dyshuara për transport droge në rajon.
Por shenjat e para të Operacionit “Vendosmëria Absolute” u panë në qiell. Më shumë se 150 avionë – përfshirë bombardues, avionë luftarakë dhe zbulues – u përdorën gjatë natës, sipas zyrtarëve amerikanë.
“Ishte shumë komplekse, jashtëzakonisht komplekse – e gjithë manovra, uljet, numri i avionëve”, tha Trump për Fox News. “Kishim një avion luftarak për çdo situatë të mundshme.”
Shpërthime të forta u dëgjuan në Karakas rreth orës 02:00 sipas kohës lokale dhe re tymi u panë duke u ngritur mbi qytet. “Dëgjova një zhurmë të madhe, një shpërthim të fortë”, i tha BBC-së gazetarja Ana Vanessa Herrero. “Dridhi të gjitha dritaret. Menjëherë pas kësaj pashë një re të madhe tymi që pothuajse bllokoi gjithë pamjen.”
“Avionë dhe helikopterë fluturonin në të gjithë qytetin”, tha ajo.
Së shpejti, në rrjetet sociale filluan të qarkullojnë gjerësisht video që tregonin shumë avionë në qiell – dhe të tjera që tregonin pasojat e dukshme të shpërthimeve. Njëra tregonte një kolonë helikopterësh që fluturonin në lartësi të ulët mbi Karakas, ndërsa tymi ngrihej nga shpërthime të dukshme.
“U zgjuam rreth orës 01:55 nga gjëmimi i shpërthimeve dhe zhurma e avionëve që fluturonin mbi Karakas”, i tha BBC-së një dëshmitare, Daniela. “Gjithçka u zhyt në errësirë totale, e ndriçuar vetëm nga shkëlqimet e shpërthimeve aty pranë.”
“Fqinjët po shkruanin në grupin e pallatit, të gjithë të hutuar dhe të frikësuar nga shpërthimet”, shtoi ajo.
BBC Verify ka analizuar një numër videosh që tregojnë shpërthime, zjarr dhe tym në vende të ndryshme përreth Karakasit, për të identifikuar saktësisht se cilat lokacione u goditën.
Deri tani, janë konfirmuar pesë lokacione, përfshirë Bazën Ajrore “Generalísimo Francisco de Miranda”, aerodromin e njohur si La Carlota dhe portin La Guaira, lidhja kryesore e Karakasit me Detin Karaibe.
Disa nga sulmet amerikane kishin në shënjestër sistemet e mbrojtjes ajrore dhe objektiva të tjera ushtarake, thanë zyrtarët. Trump sugjeroi gjithashtu se SHBA-të e ndërprenë energjinë elektrike në Karakas përpara nisjes së misionit, megjithëse nuk sqaroi se si.
“Dritat e Karakasit u fikën kryesisht falë një ekspertize të caktuar që ne kemi”, tha ai. “Ishte errësirë dhe ishte vdekjeprurëse.”
“E dinin se po vinim”
Ndërsa shpërthimet jehonin përreth Karakasit, forcat amerikane u futën në qytet. Mes tyre kishte edhe anëtarë të forcës elitare Delta Force, njësia më e specializuar e ushtrisë amerikane për misione të veçanta, thanë burime për partnerin amerikan të BBC-së, CBS. Ata ishin të armatosur rëndë – dhe mbanin me vete edhe një pishtar prerës, në rast se do t’u duhej të çanin dyert metalike të strehës së sigurt të Maduros.
Trupat mbërritën në vendndodhjen e Maduros pak pas nisjes së sulmeve, në orën 02:01 sipas kohës lokale, sipas gjeneralit Caine. Trump e përshkroi strehën si një “fortesë” ushtarake të fortifikuar rëndë në zemër të Karakasit. “Ata ishin në pozicion gatishmërie duke na pritur. E dinin se po vinim”, tha ai.
Trupat u qëlluan sapo mbërritën dhe një nga helikopterët amerikanë u godit, por arriti të vazhdonte fluturimin. “Forca e kapjes zbriti në kompleksin e Maduros dhe veproi me shpejtësi, saktësi dhe disiplinë”, tha gjenerali Caine.
“Ata thjesht hynë me forcë dhe çanë vende që në fakt nuk ishin menduar të çaheshin – dyer çeliku të vendosura pikërisht për këtë arsye”, tha Trump.
Gjatë operacionit – që përfshiu edhe kapjen e bashkëshortes së Maduros, Cilia Flores – sekretari i Shtetit Rubio filloi të njoftonte ligjvënësit amerikanë, një vendim që ka shkaktuar zemërim te disa anëtarë të Kongresit.
“Ta them qartë: Nicolás Maduro është një diktator jolegjitim. Por nisja e një veprimi ushtarak pa autorizim të Kongresit dhe pa një plan të besueshëm për atë që vjen më pas është e pamatur”, tha demokrati kryesor Chuck Schumer, udhëheqësi i partisë në Senat.
Rubio u tha gazetarëve se informimi paraprak i Kongresit do ta kishte rrezikuar misionin. “Kongresi ka prirje të rrjedhë informacion”, shtoi Trump. “Kjo nuk do të ishte mirë.”
Në kompleksin e Maduros, ndërsa trupat elitare amerikane hynë me shpejtësi, Trump tha se presidenti venezuelian – i cili, sipas raportimeve, muajt e fundit ishte mbështetur gjithnjë e më shumë te truprojet kubane – u përpoq të arratisej drejt një dhome të sigurt. “Po përpiqej të shkonte në një vend të sigurt, që nuk ishte i sigurt, sepse ne do ta kishim hedhur në erë derën për rreth 47 sekonda”, tha ai.
“Ai arriti te dera. Nuk arriti ta mbyllte”, tha Trump. “U kap aq shpejt sa nuk arriti të hynte në atë dhomë.”
Kur u pyet nëse SHBA-të mund ta kishin vrarë Maduron, nëse ai do të kishte rezistuar arrestimit, Trump u përgjigj: “Mund të kishte ndodhur”. Nga pala amerikane, “disa djem u goditën”, tha ai, por asnjë ushtar amerikan nuk u vra. Autoritetet venezueliane nuk kanë konfirmuar viktima.
SHBA-të kishin ofruar më parë një shpërblim prej 50 milionë dollarësh për informacione që do të çonin në arrestimin e Maduros. Por rreth orës 04:20 sipas kohës lokale të së shtunës, helikopterët po largoheshin nga territori venezuelian me Maduron dhe bashkëshorten e tij në bord, nën kujdestarinë e Departamentit të Drejtësisë dhe në rrugë drejt Nju Jorkut, ku pritet të përballen me akuza penale.
Pothuajse saktësisht një orë më vonë, Trump njoftoi botën për kapjen e tij. “Maduro dhe bashkëshortja e tij së shpejti do të përballen me gjithë forcën e drejtësisë amerikane”, tha ai./BBC/TetovaNews
