Pas sulmit në Berlin, Prokuroria Federale ka marrë përsipër hetimet. Qeveria federale nuk supozon se bëhet fjalë për një aksion “False Flag”.
Pesë ditë pas sulmit me zjarrvënie ndaj një ure kabllosh me pesë linja 110-kilovolt mbi kanalin Teltow në Berlin, furnizimi me energji elektrike në disa pjesë të jugperëndimit të kryeqytetit ende nuk është rikthyer plotësisht. Sipas operatorit shtetëror Stromnetz Berlin, 24.700 familje dhe 1.120 biznese vazhdojnë të jenë pa energji elektrike.
Ndërkohë, 20.000 familje dhe 1.000 klientë komercialë janë rilidhur me rrjetin. Megjithatë, operatori u bën thirrje konsumatorëve që përkohësisht të shmangin përdorimin e pajisjeve me konsum të lartë. Për shembull, në zonën e dëmtuar nuk duhet të përdoren tharëset apo lavatriçet dhe as të karikohen automjetet elektrike.
Sipas parashikimeve të fundjavës, problemet pritet të zgjidhen plotësisht deri të enjten. Kushtet e motit po e vështirësojnë punën në linja: me temperatura deri në –8 gradë Celsius gjatë natës dhe pak nën pikën e ngrirjes gjatë ditës, punimet për furnizimin zëvendësues po zgjasin, ndërsa ndërtesat pa ngrohje vazhdojnë të ftohen.
Ministria e Brendshme: Nuk ka indicie për “False Flag”
“Sulmi me zjarrvënie mund të kualifikohet si akt terrori i ekstremit të majtë”, deklaron një zëdhënës i Ministrisë Federale të Brendshme (BMI) për heise online. Autoritetet e konsiderojnë autentik një shkrim të dërguar mediave nga e ashtuquajtura “Grupi i Vullkanit”, ndryshe nga çfarë është diskutuar në rrjetet sociale.
“Nuk ka të dhëna për një përkthim të mundshëm rus”, shton zëdhënësi i BMI-së. “Gjithashtu nuk ka asnjë tregues për një të ashtuquajtur aksion ‘False Flag’.” Të martën në mbrëmje, Prokuroria e Përgjithshme Federale mori përsipër hetimet. Kjo është praktikë e zakonshme për vepra penale me rëndësi mbarëkombëtare.
Megjithatë, shtrohen edhe dy pyetje të tjera: a ka pasur gabime themelore në ndërtimin e rrjetit? Dhe si mund të ishte menaxhuar më mirë kriza pas sulmit?
Senati nuk sheh gabime themelore në strukturën e rrjetit
Furnizimi me energji elektrike në kryeqytet është i ndërtuar si një rrjet i dendur, thekson një zëdhënëse e administratës përkatëse senatoriale për Ekonominë, Energjinë dhe Ndërmarrjet. I organizuar në struktura rrethore, ai ofron në masë të madhe siguri “N-1”, që do të thotë se për çdo sistem ekziston një rezervë në rast dështimi. “Në këtë rast konkret, megjithatë, disa sisteme u dëmtuan njëkohësisht nga sulmi”, shpjegon zëdhënësja.
Jo vetëm kabllot e dëmtuara nga zjarri pësuan dëme; edhe qarkullimet e shkurtra në sisteme të tjera shkaktuan vështirësi shtesë. Veçanërisht u izolua pjesa jugperëndimore e kryeqytetit, e cila në formë zigzagu lidhet drejtpërdrejt me ish-kufirin zonal me RDGJ-në. Edhe 37 vjet pas rënies së Murit dhe shpërbërjes së RDGJ-së, nuk ekziston një lidhje alternative përmes territorit të Brandenburgut – të paktën deri tani.
“Për zonën e prekur ekzistojnë plane dhe projekte konkrete për rritjen e sigurisë përmes lidhjeve alternative kabllore”, deklaron zëdhënësja e administratës senatoriale. Këto ndodhen “aktualisht në fazën e zbatimit praktik”.
Administrata senatoriale, e drejtuar nga ish-ministrja federale e Familjes Franziska Giffey (SPD), vetëm në mes të dhjetorit prezantoi një “plan masash të përditësuar për forcimin e reziliencës së rrjetit elektrik të Berlinit dhe për garantimin e furnizimit të konsumatorëve fundorë në rast ndërprerjesh të energjisë”. Giffey theksoi se nuk ekziston siguri 100 për qind, por se, bazuar në raste të mëparshme, ekspertët kanë analizuar me saktësi se “ku mund të përmirësohemi më tej në parandalim dhe reagim në raste krize dhe kanë hartuar një koncept rezilience”.
Shumë pyetje do të duhet të sqarohen pas tejkalimit të situatës akute, thotë politikani i së Majtës për çështjet e brendshme, Jan Köstering: “Mbi të gjitha, është e pakuptueshme që shkatërrimi i një traseje linjash të sjellë një ndërprerje totale të rrjetit për 100.000 njerëz.” Sipas tij, duket se dobësi të tilla në rrjete nuk janë adresuar prej dekadash.
“Prej vitesh është e njohur” cenueshmëria e infrastrukturës kritike, deklaron nënkryetari i grupit parlamentar të të Gjelbërve në Bundestag, Konstantin von Notz, për heise online. “Për një kohë tepër të gjatë problemet janë neglizhuar në mënyrë të papërgjegjshme nga përgjegjësit, përfshirë dhe veçanërisht Ministrinë Federale të Brendshme.” Von Notz kritikon prej vitesh zbatimin e ngadaltë të dy akteve ligjore kyçe për mbrojtjen e infrastrukturave kritike.
Mbrojtja ligjore e KRITIS ecën me ritme të ngadalta
Vetëm një muaj më parë, direktiva NIS2, e miratuar në fund të vitit 2022 për përmirësimin e sigurisë kibernetike, u transpozua në të drejtën gjermane pa afate shtesë kalimtare. Ndërkohë, direktiva motër CER, e miratuar gjithashtu në dhjetor 2022 në nivel evropian për standarde minimale të mbrojtjes fizike të infrastrukturave kritike, ka arritur deri tani vetëm në fazën e diskutimit në Bundestag, pasi ministrat e brendshëm socialdemokratë dhe konservatorë patën vështirësi me zbatimin e saj në Gjermani.
Nëse ligji ombrellë për KRITIS do të kishte sjellë ndryshime të mëdha, mbetet e paqartë: sipas administratës senatoriale të Berlinit, qasja në segmentin e kabllove të dëmtuara qëllimisht ishte e mbrojtur me një gardh masiv dhe sistem kundër kapërcimit.
Shoqata e Qarqeve (Landkreistag) thekson se pragu nga i cili një impiant hyn nën ligjin KRITIS është shumë i lartë: 500.000 banorë të furnizuar. “Shumica e popullsisë dhe e bizneseve në Gjermani furnizohen nga operatorë që janë nën këtë prag”, shpjegon drejtori ekzekutiv Kay Ruge. Shembulli aktual me 45.000 familje dhe 2.000 biznese ka treguar tashmë se strukturat “arrijnë kufijtë e tyre”, shprehet Ruge me diplomaci. Ai bën thirrje për ulje të ndjeshme të pragjeve.
Paqartësi në të dhëna dhe mbikëqyrje me video
Gjithnjë e më shpesh kërkohet që të dhënat mbi infrastrukturat kritike të mos jenë më publikisht të disponueshme. “Rregullat aktuale të transparencës ua bëjnë tepër të lehtë sulmuesve të identifikojnë dobësitë e mundshme në rrjetet tona energjetike”, thotë një zëdhënës i Shoqatës së Ndërmarrjeve Komunale (VKU). “Në rastin më të keq, publikohen të dhëna lokacionesh me rëndësi sigurie, të cilat në duar të gabuara mund të shërbejnë si udhëzues për sabotime ose sulme hibride – për shembull me dronë.”
Ide të ngjashme ka përmendur edhe Giffey. Ajo nuk ka sqaruar se çfarë përfitimi konkret do të kishte kjo për infrastruktura ku, për dekada, problem kryesor ka qenë pasaktësia historike e dokumentacionit të planeve. Për më tepër, socialdemokratja kërkon më shumë mbikëqyrje me video për infrastrukturat kritike – e cila nuk ekzistonte në urën e prekur drejt centralit të ngrohjes Lichterfelde, sepse poshtë saj kalon një shteg publik përgjatë bregut.
Kay Ruge nga Landkreistag thekson rëndësinë e menaxhimit të situatave të krizës: “Kjo kërkon burime financiare, personel dhe shumë ushtrime. Nuk mjafton vetëm të kesh plane emergjence dhe krize; ato duhet të testohen dhe vlerësohen vazhdimisht.”
Bundeswehr-i dhe THW-ja në ndihmë
“Ka ende nevojë për optimizim në disa pika”, citohet të martën në mbrëmje nga Berliner Tagesspiegel kryetari qeverisës i Berlinit, Kai Wegner (CDU), lidhur me reagimin ndaj krizës. Kryeqyteti duket se kishte nevojë për ndihmë federale më urgjentisht se sa ishte parashikuar: vetëm të martën u angazhuan 150 vullnetarë të Shërbimit Teknik të Ndihmës (THW) nga 19 njësi lokale, njofton Ministria Federale e Brendshme. Që nga e hëna, Bundeswehr-i po furnizon me naftë dizel gjeneratorët në zonën e ndërprerjes së energjisë, pasi landi i Berlinit fillimisht nuk kishte kërkuar ndihmën e ushtrisë. Të dielën në mbrëmje, megjithatë, u shpall gjendje dëmi të madh për të kërkuar më shumë mbështetje nga qeveria federale.
Në Gjermani, përgjegjës për mbrojtjen nga fatkeqësitë janë landët federale; qeveria federale është përgjegjëse për mbrojtjen civile vetëm në rast mbrojtjeje. Por në këtë rast, Bundeswehr-i dhe THW-ja do të ishin tashmë të angazhuar diku tjetër – një gjendje për të cilën politikanët e fushës në nivel federal dhe të landeve janë të vetëdijshëm prej vitesh. Deri tani, as qeveria federale dhe as landët nuk kanë vënë në dispozicion mjetet e nevojshme për pasoja efektive./Heiseonline/TetovaNews
