Zyrtari amerikan paraqiti sfidën operative të sigurimit të uraniumit të Iranit: “Pyetja e parë është, ku ndodhet ai? Pyetja e dytë është, si arrijmë tek ai dhe si e marrim kontrollin fizik?”
SHBA-ja dhe Izraeli kanë diskutuar dërgimin e forcave speciale në Iran për të siguruar rezervën e tij të uraniumit të pasuruar në nivel të lartë në një fazë të mëvonshme të luftës, sipas katër burimeve që kanë dijeni për këto diskutime.
Pse ka rëndësi: Parandalimi i Iranit që të mos arrijë kurrë të sigurojë një armë bërthamore është një nga objektivat e deklaruara të luftës nga Presidenti Trump. Regjimi ka 450 kilogramë uranium të pasuruar në nivelin 60% — i konvertueshëm në nivel ushtarak brenda pak javësh — dhe kjo është një nga çelësat për arritjen e këtij qëllimi.
Çdo operacion për marrjen nën kontroll të këtij materiali ka të ngjarë të kërkojë trupa amerikane ose izraelite në territorin iranian, duke lëvizur nëpër objekte nëntokësore shumë të fortifikuara në mes të një lufte.
Mbetet e paqartë nëse do të ishte një mision amerikan, izraelit apo i përbashkët.
Ka shumë gjasa që ai të zhvillohej vetëm pasi të dy vendet të jenë të bindura se ushtria iraniane nuk mund të paraqesë më një kërcënim serioz për forcat e përfshira.
Në një takim informues në Kongres të martën, Sekretari i Shtetit Marco Rubio u pyet nëse uraniumi i pasuruar i Iranit do të sigurohej. “Dikush do të duhet të shkojë dhe ta marrë atë,” tha ai, pa specifikuar se kush.
Një zyrtar izraelit i mbrojtjes tha se Trump dhe ekipi i tij po e shqyrtojnë seriozisht dërgimin e njësive të operacioneve speciale në Iran për misione të caktuara.
Një zyrtar amerikan tha se administrata ka diskutuar dy opsione: largimin e materialit plotësisht nga Irani, ose sjelljen e ekspertëve bërthamorë për ta holluar atë në vend.
Misioni ka të ngjarë të përfshijë operatorë specialë së bashku me shkencëtarë, ndoshta edhe nga Agjencia Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA).
Dy burime me njohuri mbi çështjen thanë se operacione të tilla ishin pjesë e një game opsionesh që iu paraqitën Trumpit para luftës.
NBC News raportoi të premten se Trump ka diskutuar idenë e dislokimit të një kontingjenti të vogël trupash amerikane në Iran për qëllime specifike strategjike.
Zyrtari amerikan paraqiti sfidën operative të sigurimit të uraniumit të Iranit: “Pyetja e parë është, ku ndodhet ai? Pyetja e dytë është, si arrijmë tek ai dhe si e marrim kontrollin fizik?”
“Dhe pastaj, do të ishte një vendim i presidentit dhe i Departamentit të Luftës, CIA-s, nëse do të donim ta transportonim fizikisht apo ta hollonim në vend.”
Trump u tha gazetarëve në bordin e Air Force One të shtunën se trupat tokësore ishin të mundshme — por vetëm “për një arsye shumë të mirë”.
“Nëse do ta bënim ndonjëherë këtë, [iranianët] do të ishin aq të shkatërruar sa nuk do të ishin në gjendje të luftonin në terren,” tha ai.
I pyetur konkretisht nëse trupat mund të futeshin për të siguruar materialin bërthamor, Trump nuk e përjashtoi këtë. “Ndoshta në një moment do ta bëjmë. Ne nuk kemi shkuar pas tij. Nuk do ta bënim tani. Ndoshta do ta bëjmë më vonë.”
Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, i tha Axios se Trump “me mençuri i mban të gjitha opsionet të hapura për veten e tij dhe nuk përjashton asgjë”.
Përtej uraniumit, zyrtarë të administratës i thanë Axios se është diskutuar gjithashtu marrja nën kontroll e ishullit Kharg, një terminal strategjik përgjegjës për rreth 90% të eksporteve të naftës bruto të Iranit.
Sulmet SHBA-Izrael ndaj objekteve bërthamore të Iranit qershorin e kaluar e kanë varrosur rezervën e uraniumit të Iranit nën rrënoja. Vetë iranianët nuk kanë qenë në gjendje ta arrijnë atë që atëherë, thonë zyrtarët amerikanë dhe izraelitë.
Sulmet shkatërruan gjithashtu pothuajse të gjitha centrifugat e Iranit dhe nuk ka prova që pasurimi ka rifilluar.
Zyrtarët amerikanë dhe izraelitë thonë se pjesa më e madhe e rezervës ndodhet në tunelet nëntokësore të objektit bërthamor në Isfahan, ndërsa pjesa tjetër është e ndarë mes Fordow dhe Natanz.
Në ditët e para të luftës, SHBA-ja dhe Izraeli kryen sulme ndaj Natanzit dhe Isfahanit që duket se kishin për synim mbylljen e hyrjeve, me gjasë për të parandaluar zhvendosjen e ndonjë materiali.
SHBA-ja dhe Izraeli i shohin 450 kilogramët e uraniumit të pasuruar në 60% të Iranit si një kërcënim serioz, pasi do të duheshin vetëm disa javë për ta pasuruar atë në nivel ushtarak.
Nëse e gjithë rezerva do të arrinte pastërtinë 90%, ajo do të mjaftonte për 11 bomba bërthamore.
“Prania e trupave në terren për Trumpin nuk është e njëjta gjë me atë që do të thotë për median,” tha një zyrtar i lartë amerikan.
“Bastisje të vogla nga forcat speciale — jo një forcë e madhe që futet brenda,” shtoi një burim tjetër.
“Ajo që është diskutuar nuk është menduar në kuptimin klasik të pranisë së trupave në terren,” tha një burim i tretë. “Njerëzit mendojnë për Falluxhën. Nuk është kjo ajo që është diskutuar.”/Axios
