1. Perandoria Bizantine ishte vazhdimi lindor i Perandorisë Romake.
2. Historianët modernë e quajnë “bizantine”, por banorët e saj e quanin veten romakë.
3. Kryeqyteti i saj ishte Kostandinopoja.
4. Kostandinopoja u bë qendra kryesore e perandorisë në vitin 330, pas ngritjes së saj nga Konstandini i Madh.
5. Perandoria Bizantine mbijetoi edhe pasi pjesa perëndimore e Perandorisë Romake ra në vitin 476.
6. Ajo zgjati deri në vitin 1453.
7. Në vitin 1453 Kostandinopoja ra në duart e osmanëve.
8. Perandoria Bizantine ishte një nga shtetet më jetëgjata të historisë.
9. Ajo zgjati më shumë se një mijë vjet.
10. Historia e saj bashkon trashëgiminë romake, kulturën greke dhe krishterimin.
11. Gjuha latine ishte e rëndësishme në fillimet e saj.
12. Me kalimin e kohës, greqishtja u bë gjuha mbizotëruese e perandorisë.
13. Bizanti ruajti shumë ligje dhe institucione romake.
14. Justiniani I është një nga perandorët më të famshëm bizantinë.
15. Ai sundoi në shekullin VI.
16. Justiniani është i njohur për përpjekjen për të rikthyer territore të Perandorisë Romake Perëndimore.
17. Ai pushtoi përkohësisht pjesë të Italisë, Afrikës së Veriut dhe Spanjës jugore.
18. Justiniani lidhet fort edhe me kodifikimin e ligjit romak.
19. Corpus Juris Civilis është një nga trashëgimitë më të rëndësishme juridike të Bizantit.
20. Ky kod ndikoi thellë në të drejtën evropiane më vonë.
21. Një nga monumentet më të famshme të botës bizantine është Shën Sofia.
22. Shën Sofia u ndërtua në kohën e Justinianit.
23. Ajo është një nga veprat më të famshme të arkitekturës botërore.
24. Kupola e Shën Sofisë është ndër simbolet më të njohura të Bizantit.
25. Arti bizantin njihet shumë për mozaikët.
26. Mozaikët bizantinë përdornin shumë ar dhe ngjyra të forta.
27. Figurimi fetar kishte vend qendror në artin bizantin.
28. Ikonat janë një tjetër element shumë i rëndësishëm i kulturës bizantine.
29. Bizanti ndikoi fuqishëm në artin ortodoks lindor.
30. Kishat bizantine shpesh kishin brendësi madhështore dhe të ndriçuara nga mozaikë.
31. Krishterimi ishte qendror në jetën bizantine.
32. Perandori shpesh shihej si mbrojtës i fesë.
33. Marrëdhënia mes shtetit dhe kishës ishte shumë e ngushtë.
34. Kostandinopoja u bë një nga qendrat më të rëndësishme të krishterimit.
35. Patriarku i Kostandinopojës kishte rol të madh fetar.
36. Bizanti ndikoi fort në përhapjen e krishterimit ortodoks.
37. Misionarët bizantinë patën rol të madh në botën sllave.
38. Shenjtët Kirili dhe Metodi lidhen me përhapjen e krishterimit te sllavët.
39. Alfabeti cirilik lidhet në mënyrë të tërthortë me këtë mision bizantin.
40. Ndikimi bizantin në Ballkan ishte shumë i madh.
41. Perandoria Bizantine ishte një shtet shumë i organizuar.
42. Ajo kishte burokraci të fortë.
43. Diplomacia ishte një nga armët më të fuqishme të Bizantit.
44. Bizantinët shpesh përdornin martesat, aleancat dhe pagesat për të shmangur luftërat.
45. Ata ishin të njohur për aftësinë për të luajtur me rivalitetet e fqinjëve.
46. Ushtria bizantine ishte shumë e rëndësishme për mbijetesën e shtetit.
47. Muret e Kostandinopojës ishin ndër mbrojtjet më të forta të botës mesjetare.
48. Këto mure ndihmuan qytetin të mbijetonte shumë rrethime.
49. Kostandinopoja ishte një nga qytetet më të mbrojtura në botë për shumë shekuj.
50. Pozita e saj mes Evropës dhe Azisë ishte strategjike.
51. Bizanti kontrollonte rrugë shumë të rëndësishme tregtare.
52. Tregtia ishte një nga bazat e fuqisë së tij.
53. Kostandinopoja ishte një nga qytetet më të pasura të Mesjetës.
54. Qyteti lidhte Mesdheun me Detin e Zi.
55. Ai kishte rol të madh në tregtinë mes Evropës dhe Lindjes.
56. Mëndafshi ishte shumë i rëndësishëm në ekonominë bizantine.
57. Bizantinët arritën të prodhonin mëndafsh brenda perandorisë.
58. Kjo u dha atyre përparësi ekonomike.
59. Tregjet e Kostandinopojës ishin të njohura për luks dhe mallra të rralla.
60. Ekonomia bizantine ishte më urbane dhe më tregtare se shumë shtete të tjera mesjetare.
61. Bizanti u përball shpesh me persët.
62. Luftërat bizantino-persiane e dobësuan rëndë perandorinë.
63. Pas kësaj erdhën zgjerimet arabe.
64. Në shekullin VII Bizanti humbi shumë territore lindore.
65. Egjipti dhe Siria ishin ndër humbjet më të mëdha.
66. Këto humbje e ndryshuan rrënjësisht perandorinë.
67. Bizanti u bë më i përqendruar në Anadoll dhe Ballkan.
68. Megjithatë ai mbeti shtet shumë i fuqishëm për shekuj.
69. Herakliu është një nga perandorët e rëndësishëm të kësaj periudhe.
70. Ai lidhet me luftërat kundër persëve dhe me transformimin e perandorisë.
71. Bizanti pati edhe periudhë të quajtur ikonoklazëm.
72. Gjatë ikonoklazmës pati përplasje për përdorimin e ikonave fetare.
73. Kjo ishte një nga debatet më të mëdha fetare dhe politike të perandorisë.
74. Më vonë nderimi i ikonave u rikthye.
75. Ikonoklazma tregoi sa e rëndësishme ishte feja në jetën bizantine.
76. Marrëdhëniet me Romën u tensionuan me kalimin e kohës.
77. Në vitin 1054 ndodhi ndarja e madhe mes Kishës Lindore dhe Perëndimore.
78. Kjo njihet si Skizma e Madhe.
79. Ajo ndau Kishën Ortodokse nga Kisha Katolike.
80. Bizanti ishte në qendër të kësaj ndarjeje historike.
81. Basili II është një nga perandorët më të mëdhenj bizantinë.
82. Ai njihet për fitoret kundër bullgarëve.
83. Në kohën e tij perandoria arriti kulm të ri fuqie mesjetare.
84. Bizanti pati periudha të forta rimëkëmbjeje.
85. Por pati edhe periudha të gjata dobësimi.
86. Kryqëzata e Katërt ishte goditje shumë e rëndë për Bizantin.
87. Në vitin 1204 kryqtarët pushtuan Kostandinopojën.
88. Kjo ishte një nga katastrofat më të mëdha të historisë bizantine.
89. Pas kësaj u krijuan shtete pasardhëse bizantine.
90. Perandoria u rikthye në Kostandinopojë në vitin 1261.
91. Rikthimi i vitit 1261 nuk e ktheu më Bizantin në fuqinë e mëparshme.
92. Perandoria e vonë bizantine ishte më e dobët dhe më e varfër.
93. Osmanët u bënë kërcënimi më i madh në shekujt e fundit.
94. Kostandinopoja ra më 1453.
95. Kjo shënoi fundin zyrtar të Perandorisë Bizantine.
96. Megjithatë, trashëgimia bizantine nuk u zhduk.
97. Ajo jetoi në fenë ortodokse, në art, në ligj dhe në kulturë.
98. Bizanti ruajti dhe përcolli shumë dije të botës klasike drejt Evropës dhe botës islame.
99. Perandoria Bizantine ishte një urë mes antikitetit dhe Mesjetës.
100. Ajo mbetet një nga qytetërimet më të rëndësishme të historisë njerëzore.
