Gazetari amerikan Isaac Saul, themelues i buletinit të njohur të pavarur politik “Tangle”, ka publikuar deri tani hetimin më të madh mediatik mbi korrupsionin e Donald Trumpit. Në të, ai përshkruan me hollësi se si presidenti amerikan dhe familja e tij, sipas tij, tregtojnë hapur ndikimin politik dhe shërbimet e administratës amerikane.
Vetëm gjatë mandatit të dytë, deri në pesë miliardë dollarë
Në analizën e tij, Saul vlerëson se nga fillimi i mandatit të dytë, familja Trump ka fituar deri në pesë miliardë dollarë nga aktivitete që ai i cilëson korruptive.
Sipas artikullit, investimet në bizneset, fondet dhe fushatat e familjes Trump shpërblehen me favore, koncesione, kontrata fitimprurëse, mbështetje politike, madje edhe falje presidenciale. Trump, thuhet në tekst, e ka pranuar se nuk po përpiqet më ta ndajë biznesin familjar nga administrata.
Miliarda nga kriptovalutat
Një nga instrumentet kryesore të përfitimit të Trumpit, sipas artikullit, ka qenë hyrja në kriptovaluta. Familja Trump e nisi në vitin 2024 kompaninë World Liberty Financial, e cila deri në dhjetor 2025 thuhet se kishte rreth një miliard dollarë të ardhura.
Pak ditë para inaugurimit të dytë, Trump lansoi edhe memecoin-in personal $TRUMP. Çmimi i tij u rrit me shpejtësi, ndërsa Financial Times vlerësoi se kjo skemë i solli rreth 350 milionë dollarë. Më pas, vlera e monedhës ra ndjeshëm, duke lënë shumë blerës me humbje.
Edhe Melania Trump lansoi memecoin-in e saj, i cili po ashtu u rrit shpejt dhe më pas ra, ndërsa krijuesit përfituan.
Kriptovalutat si mjet favorizimi
Në tekst përmendet rasti i Justin Sun, miliarder i kriptovalutave, ndaj të cilit SEC kishte hapur hetim. Sun investoi dhjetëra miliona dollarë në World Liberty Financial dhe më pas çështja me SEC u mbyll me marrëveshje prej 10 milionë dollarësh.
Përmendet edhe Changpeng Zhao, themeluesi i Binance, i cili u fal nga Trump pasi kishte ndihmuar në rritjen e rëndësisë së WLFI-së përmes tregtimit në bursën e tij.
Kushner, Arabia Saudite dhe konflikti i interesit
Artikulli ndalet edhe te Jared Kushner, dhëndri i Trumpit, i cili sipas raportimeve ka rol në negociatat për Lindjen e Mesme, ndërkohë që drejton Affinity Partners, kompani që ka marrë miliarda nga fondet saudite dhe nga investitorë të rajonit.
Teksti e paraqet këtë si konflikt të madh interesi, sidomos për shkak të marrëdhënieve të administratës Trump me Arabinë Saudite, Emiratet dhe Katarin.
Katari, avioni dhe marrëveshjet e armëve
Sipas artikullit, Katari i ofroi Trumpit një avion luksoz me vlerë rreth 400 milionë dollarë për përdorim si Air Force One. Ky pretendim është raportuar edhe nga AP dhe Washington Post. Po ashtu, përmenden marrëveshje të mëdha armësh me vendet e Gjirit.
Tregtim me informacione të brendshme dhe Trump Mobile
Artikulli përmend edhe dyshime për tregtime të dyshimta në tregje, ku persona të caktuar kanë bërë baste financiare pak para njoftimeve politike të Trumpit.
Një pjesë tjetër i kushtohet Trump Mobile, telefonit të markuar me emrin Trump, me çmim 499 dollarë dhe tarifë mujore 47.45 dollarë. Sipas raportimeve, telefoni nuk prodhohet nga Trump Organization dhe shërbimi mbështetet te operatorë të tjerë.
Faljet presidenciale për donatorë
Në fund, teksti përmend rastin e Trevor Milton, themelues i Nikola-s, i dënuar për mashtrim ndaj investitorëve. Ai kishte dhuruar mbi 1.8 milion dollarë për fushatën e Trumpit dhe më pas u fal nga presidenti. Ky rast është konfirmuar nga AP dhe The Guardian.
Përfundim
Artikulli përmbledh një seri rastesh që krijojnë pamjen e një administrate ku biznesi privat, ndikimi politik, kriptovalutat, donacionet dhe vendimet shtetërore ndërthuren në mënyrë të pazakontë. Por pjesa më e fortë e tekstit — se Trump po drejton “administratën më të korruptuar në historinë amerikane” — mbetet vlerësim politik/gazetaresk, jo konkluzion gjyqësor.
| Personi / aktori | Shuma | Investimi | Reagimi / veprimi i Trumpit |
|---|---|---|---|
| Justin Sun | 75 milionë dollarë | Bleu kriptovalutën WLFI të Trumpit | Marrëveshje me SEC-un me një gjobë shumë më të ulët se sa pritej |
| Tahnoun bin Zayed Al Nahyan / kompani e lidhur me Emiratet e Bashkuara Arabe | 500 milionë dollarë | Kompania e tij blen 49% të aksioneve në WLFI | Heqja e bllokadës për eksportin e çipave Nvidia AI në Emiratet e Bashkuara Arabe |
| Jared Kushner / fondi shtetëror saudit i investimeve | 2 miliardë dollarë | Fondi shtetëror saudit investon në kompaninë e Kushnerit | Nënshkrimi i marrëveshjes për shitjen e armëve Arabisë Saudite me vlerë 142 miliardë dollarë |
| Apple | 1 milion dollarë | Apple dhuroi para për fondin inaugurues të Trumpit | Përjashtim nga tarifat doganore për produktet e Apple të prodhuara në Kinë |
| Trevor Milton | 1.8 milionë dollarë | Donoi për fushatën e Trumpit para zgjedhjeve të vitit 2024 | Falje nga Trumpi për detyrimin e pagesës së 676 milionë dollarëve dëmshpërblim për viktimat e mashtrimit |
ARTIKULLI I PLOTË:
Është e vështirë të përshkruhet sa i korruptuar është Trumpi. U publikua hetimi më i madh deri tani
Gazetari amerikan Isaac Saul, themelues i buletinit të njohur të pavarur politik “Tangle”, ka publikuar deri tani hetimin më të madh mediatik mbi korrupsionin e Donald Trumpit. Në të, ai përshkruan në detaje se si presidenti amerikan dhe familja e tij tregtojnë hapur ndikimin dhe shërbimet e administratës amerikane.
Vetëm gjatë mandatit të dytë mori deri në pesë miliardë dollarë
Në analizën e tij, Isaac vlerëson se familja Trump ka fituar deri në pesë miliardë dollarë nga aktivitete korruptive që nga fillimi i mandatit të tij të dytë.
Për investime në bizneset, fondet dhe fushatat e familjes Trump, sipas artikullit, fitohen favore, lëshime, kontrata fitimprurëse, mbështetje politike, madje edhe falje presidenciale. Vetë Trumpi ka pranuar se kjo po ndodh. Ai ka thënë se “askujt nuk i interesonte” kur gjatë mandatit të parë u përpoq ta ndante biznesin familjar nga administrata e tij, prandaj tani as që përpiqet më ta bëjë këtë.
Nga kriptovalutat mori miliarda
Ndoshta instrumenti më i madh i favorizimit të vetvetes nga Trumpi ka qenë hyrja e tij në kriptovaluta. Familja Trump në vitin 2024 nisi kompaninë e kriptovalutave World Liberty Financial, e cila deri në dhjetor 2025 kishte afërsisht një miliard dollarë të ardhura, më shumë se sa vlen portofoli familjar i pasurive të paluajtshme. Ndërsa promovonte biznesin familjar të kriptovalutave, Trumpi zbutte rregullimin e këtij sektori.
World Liberty Financial verën e kaluar mori përsipër një kompani të listuar në bursë dhe grumbulloi 750 milionë dollarë nga investitorët për të blerë kriptovalutën e vet, WLFI. “The Wall Street Journal” e përshkroi me kujdes këtë marrëveshje si “transaksion të pazakontë në të cilin blerësi dhe shitësi janë e njëjta palë”, që familjes Trump mund t’i sillte edhe 500 milionë dollarë shtesë.
Vetëm disa ditë para inaugurimit të dytë, Trumpi nisi edhe “memecoin”-in personal $TRUMP. Memecoin-et janë kriptovaluta të krijuara rreth shakave në internet, pop-kulturës ose trendeve virale. Ato nuk kanë vlerë themelore dhe as qëllim teknologjik; çmimi i tyre varet plotësisht nga “hajpi” shoqëror.
Trumpi krijoi interesim të madh rreth memecoin-it të tij duke e lansuar vetëm tri ditë para inaugurimit. Ai e promovoi $TRUMP në rrjetet sociale dhe, si president, madje organizoi darkë për 220 blerësit më të mëdhenj të memecoin-it në një nga resortet e tij të golfit në Virxhinia.
Memecoin-i i solli 350 milionë dollarë
Çmimi i $TRUMP u rrit brenda natës me 300 për qind dhe më 19 janar arriti rekordin prej 74.27 dollarësh. Ndërkohë, $TRUMP ka humbur 97 për qind të vlerës. Trumpi, natyrisht, përfitoi. “The Financial Times” vlerësoi se kjo skemë personalisht i solli rreth 350 milionë dollarë.
Zonja e parë Melania Trump nisi memecoin-in e saj, vlera e të cilit po ashtu u rrit ndjeshëm para një shitjeje masive, nga e cila ajo fitoi. Kjo në zhargon njihet si “rug pull”. Shumica e njerëzve që blenë dhe mbajtën memecoin-in për shkak të hajpit të krijuar nga Trumpët, në fund humbën pjesën më të madhe të parave, ndërsa krijuesit e memecoin-it u pasuruan.
Kriptovalutat ishin edhe mjet për marrëveshje “quid pro quo”, pra shërbim për shërbim. Ndoshta rasti më i qartë lidhet me Justin Sun, miliarder të kriptovalutave, ndaj të cilit SEC po zhvillonte hetim për mashtrim. Sun, në mes të hetimit, bleu 75 milionë dollarë WLFI. Pak pas këtij investimi, SEC hoqi dorë nga hetimi dhe arriti marrëveshje me të për një gjobë prej 10 milionë dollarësh, shumë më pak nga sa pritej.
Kriptovalutat si ryshfet
Changpeng Zhao mori falje nga Trumpi pak pasi ndihmoi në rritjen e rëndësisë së WLFI-së, duke mundësuar tregtimin e kësaj valute në bursën e tij të kriptovalutave, Binance. Pas faljes, Zhao u bë një nga partnerët biznesorë të Trumpëve, ndërkohë që shmangu akuza serioze se në platformën e tij kishte mundësuar rrjedhjen e parave drejt terroristëve.
Dëshmitë se investimet në kriptovaluta funksionojnë si ryshfet de facto nuk ndalen këtu. Një kompani e lidhur me sheikun Tahnoun bin Zayed Al Nahyan, vëllain e presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe dhe një nga politikanët më të fuqishëm në Lindjen e Mesme, nënshkroi fshehurazi një marrëveshje për 49 për qind të aksioneve në WLFI, me vlerë 500 milionë dollarë. Pak pasi Trumpi mori detyrën, administrata hoqi bllokadën e sigurisë që do ta pengonte Emiratet e Bashkuara Arabe të merrnin deri në 500 mijë çipa të avancuar Nvidia për inteligjencë artificiale.
Kushner, Arabia Saudite dhe konflikti i interesit
Historia shkon edhe përtej kriptovalutave. Jared Kushner, dhëndri i presidentit, përfaqëson SHBA-në në negociatat për përfundimin e luftës me Iranin, ndonëse Kongresi nuk i ka miratuar asnjë titull zyrtar. Në të njëjtën kohë, ai drejton Affinity Partners, kompani që në vitin 2022 mori dy miliardë dollarë nga fondi shtetëror saudit i investimeve.
Do të pritej që lufta në Iran, për përfundimin e së cilës Kushner po përpiqet të negociojë dhe në të cilën Arabia Saudite ka interes të drejtpërdrejtë, ta largonte atë nga këto interesa biznesi. Përkundrazi, duket se kjo i ka hapur mundësi të reja. Javët e fundit, ai ka biseduar me investitorë të mundshëm për të mbledhur edhe pesë miliardë dollarë të tjerë për Affinity Partners.
Ky konflikt interesi do të shkaktonte skandal të madh në cilëndo administratë tjetër. Te Trumpi, kjo është vetëm maja e ajsbergut. Arabia Saudite organizon turneun e saj ndërkombëtar të golfit në pronat e Trumpit, ndërsa presidenti miraton një marrëveshje armësh me vlerë gati 142 miliardë dollarë, duke shpërfillur shqetësimet e Pentagonit për shitjen e avionëve luftarakë F-35.
Pastaj është Katari, i cili i ofroi Trumpit një avion luksoz me vlerë 400 milionë dollarë për ta përdorur si Air Force One, ndërkohë që njëkohësisht investonte në kriptovalutat e tij. E gjithë kjo kulmoi me një marrëveshje të favorshme për shitjen e armëve amerikane me vlerë 1.96 miliardë dollarë në mars 2026. Trumpi e pranoi ofertën.
Tetë qeveri të huaja kanë qenë mikpritëse ose sponsore të ngjarjeve në pronat e Trumpit gjatë vitit të parë të mandatit të tij të dytë.
Tregti me informacione të brendshme
Ka edhe shumë probleme të tjera. Për shembull, disa tregtarë kanë bërë baste të shtrenjta dhe në dukje irracionale se Trumpi do të ndryshonte drejtim në vendime të rëndësishme politike, vetëm disa minuta para se këto ndryshime të shpalleshin publikisht. Këta njerëz tregtojnë me informacione për tarifat doganore ose për armëpushimin në Iran, me një kohëzgjatje që mund ta parashikonin vetëm njerëzit brenda administratës.
Për më tepër, Trump Organization nisi Trump Mobile, një telefon të markuar që kushton 499 dollarë dhe 47.45 dollarë shtesë në muaj për tarifën. Trump Organization nuk e prodhon telefonin dhe as nuk ofron shërbim celular. Vetë telefoni ende nuk është hedhur në shitje, ndërsa rrjeti do të menaxhohet nga Liberty Mobile Wireless. Trumpi e promovon këtë biznes duke përdorur postin presidencial.
Trumpi dhe zëvendëspresidenti JD Vance lobuan në Kongres që të përjashtoheshin nga ndalimi i tregtimit të aksioneve. Trumpi mori 50 milionë dollarë në fondin e tij inaugurues nga organizata ndaj të cilave zhvilloheshin procedura federale, përfshirë Bank of America, Capital One, JPMorgan dhe Toyota.
Secila prej këtyre kompanive përballej me hetime që, pas donacioneve, u pezulluan ose u ngrinë. Apple dhuroi një milion dollarë në fond, ndërsa më pas Trumpi përjashtoi nga tarifat doganore produktet e Apple të prodhuara në Kinë, vendim që kompanisë me gjasë i kurseu miliarda dollarë.
Jeff Bezos, pronar i “The Washington Post” dhe themelues i Amazon, pranoi të financonte një film promovues për jetën e Melania Trumpit, i cili asaj i solli 28 milionë dollarë. Duket se kjo, së bashku me orientimin më konservator të “The Post”, dha disa rezultate. Trumpi tani po shqyrton rikthimin e emisionit “The Apprentice” në Amazon, me Donald Trump Jr. si yll të tij.
Nuk bëhet fjalë vetëm për punë financiare. Faljet presidenciale të Trumpit janë drejtuar veçanërisht ndaj anëtarëve republikanë të Kongresit të dënuar për vepra të rënda penale. Shembulli më flagrant është ndoshta Trevor Milton, i cili në fushatën zgjedhore të Trumpit në vitin 2024 dhuroi 1.8 milionë dollarë.
Falje për donatorët partiakë
Milton u shpall fajtor për mashtrim me letra me vlerë dhe mashtrim elektronik, sepse i kishte gënjyer investitorët pothuajse për çdo aspekt të teknologjisë së kompanisë së tij. Ai u tregoi investitorëve një video të një kamioni elektrik gjoja funksional të kompanisë së tij, i cili në të vërtetë vetëm rrokullisej tatëpjetë. Pas dënimit, ai kishte detyrim të paguante 676 milionë dollarë dëmshpërblim. Falja e Trumpit e fshiu këtë detyrim.
Të gjitha së bashku, kjo histori krijon pamjen e një Trumpi që i është dorëzuar favorizimit të vetvetes, korrupsionit dhe marrëveshjeve “shërbim për shërbim”. Edhe presidentë të tjerë para tij kanë përfituar nga posti. Por përmasa, paturpësia dhe sasia e pasurimit personal dhe shkeljeve etike të kësaj natyre nuk janë parë kurrë më parë. Gjithçka tregon se Trumpi po drejton administratën më të korruptuar në historinë amerikane./index.hr/TetovaNews
