Rusia kreu gjatë natës së 2 qershorit një nga sulmet më të mëdha ajrore ndaj Ukrainës që nga fillimi i pushtimit të plotë në shkurt të vitit 2022, duke përdorur gjithsej 729 mjete sulmuese ajrore: 73 raketa dhe 656 dronë të llojeve të ndryshme. Objektivi kryesor ishte Kievi, por sulme të rënda u regjistruan edhe në Dnipro, Harkiv, Zaporizhzhia, rajonin e Poltavës, Sumit, Çernihivit, Hmelnickit, Mikolajivit dhe zona të tjera.
Sulmi shkaktoi viktima, dhjetëra të plagosur, shembje ndërtesash banimi, dëmtime të spitaleve, klinikave, kopshteve të fëmijëve, pikave të karburantit, objekteve administrative, automjeteve dhe infrastrukturës energjetike. Autoritetet ukrainase paralajmëruan se bilanci i viktimave mund të rritet, pasi në disa zona njerëz dyshohet se kanë mbetur nën rrënoja.
Sipas Forcave Ajrore të Ukrainës, Rusia përdori në këtë sulm 8 raketa hipersonike kundër anijeve 3M22 “Zirkon”, 33 raketa balistike “Iskander-M”, 27 raketa lundruese Kh-101, 5 raketa lundruese “Kalibr” dhe 656 dronë sulmues të tipave Shahed, Gerbera, Italmas, “Banderol” dhe dronë imitues “Parodiya”.
Mbrojtja ajrore ukrainase arriti të rrëzojë ose neutralizojë 642 objektiva: 40 raketa dhe 602 dronë. Megjithatë, asnjë nga tetë raketat “Zirkon” nuk u rrëzua, një fakt që ka ngritur shqetësim të madh në Kiev dhe mes ekspertëve ushtarakë.
Goditja kryesore ishte ndaj Kievit
Kryeqyteti ukrainas u godit nga disa valë sulmesh gjatë natës dhe mëngjesit. Shpërthimi i parë u dëgjua rreth orës 01:30, pak para aktivizimit të alarmit ajror. Valë të tjera shpërthimesh pasuan rreth orës 02:15, 04:00 dhe 07:20 të mëngjesit.
Në Kiev, sipas të dhënave më të fundit të kryetarit Vitali Klitschko, numri i viktimave u rrit në pesë, pasi një i plagosur ndërroi jetë në spital. Numri i të plagosurve arriti në 65 persona, mes tyre tre fëmijë të moshave 3, 11 dhe 17 vjeç.
Goditjet shkaktuan dëme në disa distrikte të kryeqytetit: Podilskyi, Shevchenkivskyi, Obolonskyi, Sviatoshynskyi, Solomianskyi, Holosiivskyi, Pecherskyi dhe Darnytskyi. Janë dëmtuar të paktën nëntë ndërtesa shumëkatëshe, dy pika karburanti, një poliklinikë, një kopsht fëmijësh, dy sallone automobilash, zyra, ndërtesa administrative dhe objekte të tjera civile.
Në distriktin Podilskyi, një ndërtesë banimi nëntëkatëshe u shemb pjesërisht pas një sulmi të dyfishtë. Autoritetet ukrainase druhen se persona të tjerë mund të jenë ende të bllokuar nën rrënoja. Në të njëjtin distrikt u dogjën automjete, ndërsa mbetjet e raketave shkaktuan zjarre në çati dhe apartamente.
Në Solomianskyi u dëmtuan ndërtesa banimi, ndërsa në Obolonskyi mbetjet e një droni ranë pranë një kopshti fëmijësh. Në Darnytskyi dhe Shevchenkivskyi shpërthyen zjarre në pika karburanti. Në Sviatoshynskyi u dëmtua një ndërtesë biznesi, ndërsa në Shevchenkivskyi flakët përfshinë katin e dytë dhe të tretë të një objekti tjetër biznesi.
Gjatë natës, mijëra banorë të Kievit u strehuan në stacionet e metrosë, duke marrë me vete sende personale, çanta dhe dyshekë. Mbi qytet dëgjoheshin sistemet e mbrojtjes ajrore, ndërsa pas shpërthimeve disa lagje u përballën me ndërprerje të përkohshme të energjisë elektrike.
Pesë institucione shëndetësore të dëmtuara në Kiev
Si pasojë e sulmit masiv rus, në Kiev janë dëmtuar edhe pesë institucione shëndetësore në katër distrikte.
Në Holosiivskyi është shkatërruar ambulanca e mjekësisë së përgjithshme dhe familjare nr. 5, pjesë e Qendrës së Kujdesit Parësor Shëndetësor nr. 1. Pacientët do të pranohen përkohësisht në ambulancën nr. 7 në prospektin Akademika Hlushkova 31-A.
Në Podilskyi, në ambientet e ambulancave nr. 10 dhe nr. 11 të Qendrës së Kujdesit Parësor Shëndetësor nr. 2, janë thyer xhamat në katër kabinete.
Në Sviatoshynskyi është dëmtuar ndërtesa e Qendrës së Kujdesit Parësor Shëndetësor nr. 3, si dhe reparti dermatovenerologjik i Spitalit Klinik të Qytetit të Kievit nr. 7.
Në Shevchenkivskyi, vala shpërthyese ka dëmtuar repartin infektiv të fëmijëve në Qendrën e Kievit për Mjekësi Riprodhuese dhe Perinatale.
Pavarësisht dëmeve të rënda materiale, nuk pati të lënduar mes personelit mjekësor dhe pacientëve, pasi ata ndodheshin në strehimore gjatë sulmit.
Tragjedia në Dnipro: nëntë të vrarë, mes tyre një fëmijë i vogël
Dnipro ishte një nga qytetet më të goditura pas Kievit. Sipas autoriteteve ukrainase, në qytet u vranë nëntë persona, mes tyre edhe një fëmijë i lindur në vitin 2023. Trupi i fëmijës u nxor nga ekipet e shpëtimit nën rrënojat e një ndërtese katërkatëshe të shkatërruar nga sulmi.
Mes viktimave është edhe majori Anton Yarmolenko, zëvendësshef i një njësie zjarrfikëse-shpëtimi. Në momentin e goditjes, ai ishte duke shkuar për t’iu përgjigjur një thirrjeje emergjente.
Sipas ministrit të Brendshëm të Ukrainës, Ihor Klymenko, në Dnipro janë plagosur 35 persona, ndërsa gjashtë të tjerë konsiderohen të zhdukur. Në spital, mjekët nuk arritën ta shpëtonin një burrë 60-vjeçar, plagët e të cilit ishin tepër të rënda.
Kryetari i Dnipros, Borys Filatov, deklaroi se janë dëmtuar 49 ndërtesa banimi, ndërsa shtatë prej tyre janë “praktikisht të shkatërruara plotësisht”. Pamjet nga qyteti tregojnë ndërtesa të shembura pjesërisht, automjete të djegura dhe një kënd lojërash të dëmtuar.
Harkivi dhe rajone të tjera nën goditje
Në Harkiv, Rusia lëshoi 15 dronë dhe dy raketa. Goditjet u regjistruan në katër distrikte: Osnovianskyi, Slobidskyi, Nemishlyanskyi dhe Kyivskyi. U dëmtuan ndërtesa banimi, automjete dhe objekte administrative. Dhjetë persona u plagosën, mes tyre edhe një fëmijë.
Forcat ruse goditën gjithashtu infrastrukturën energjetike në rajonin e Harkivit dhe objekte kritike në qytetin e Harkivit. Sulme u raportuan edhe në rajonet e Kievit, Mikolajivit, Zaporizhzhias, Poltavës, Sumit, Çernihivit dhe Hmelnickit.
Në Buça dhe Vyshhorod, në rajonin e Kievit, u dëmtuan shtëpi, depo dhe objekte të tjera jo banimi.
Mbi gjysma e raketave ishin balistike
Shefi i komunikimit të Forcave Ajrore të Ukrainës, Yurii Ihnat, deklaroi se veçoria kryesore e sulmit ishte përdorimi masiv i raketave balistike. Sipas tij, nga 73 raketa të lëshuara, 41 fluturuan në trajektore balistike.
Rusia përdori 33 raketa “Iskander-M” dhe tetë raketa “Zirkon”. Edhe pse “Zirkon” është projektuar si raketë kundër anijeve, në këtë sulm ajo u përdor kundër objektivave tokësore dhe, sipas Ihnatit, sillet si raketë balistike.
Katër raketa “Zirkon” u lëshuan nga drejtimi verior, ndërsa katër të tjera në mëngjes, kur vendi tashmë po përpiqej të përballonte pasojat e valës së parë të sulmit. Sipas Ihnatit, katër raketat e fundit u lëshuan nga Krimea e pushtuar drejt Kievit, në një kohë kur ekipet e shpëtimit, mjekët dhe shërbimet emergjente po punonin në terren.
Ai e cilësoi këtë si një akt cinik dhe terrorist.
Forcat Ajrore njoftuan se janë regjistruar 30 goditje me raketa balistike, tre goditje me raketa lundruese dhe 33 goditje me dronë në 38 lokacione. Rënia e mbetjeve të dronëve të rrëzuar u regjistrua në 15 lokacione.
Pse “Zirkonët” shqetësojnë Ukrainën, Evropën dhe SHBA-në
Sulmi me tetë raketa “Zirkon” ka ngritur shqetësime të mëdha. Eksperti i armëve Ivan Kyrychevskyi vlerëson se përdorimi i tyre kundër Kievit nuk është problem vetëm për Ukrainën, por edhe për SHBA-në dhe vendet perëndimore.
Sipas tij, Rusia i ka paraqitur më herët këto raketa si armë kundër anijeve perëndimore, por tani po i përdor kundër kryeqytetit ukrainas. Ky fakt, sipas ekspertit, tregon se një konflikt i mundshëm i Rusisë me Evropën mund të jetë shumë më i ashpër nga sa mendohet.
Kyrychevskyi thekson se nëse SHBA-ja nuk ndihmon në ndalimin e raketave ruse mbi Ukrainë, më vonë mund të përballet me vështirësi edhe ndaj raketave kineze që mund të kërcënojnë anijet amerikane në Paqësor.
Sipas tij, Rusia me këtë sulm ka konfirmuar edhe rrezen operative të “Zirkonit” në përdorim tokësor, që mund të arrijë deri në 1.000 kilometra. Koka luftarake e kësaj rakete vlerësohet rreth 150 kilogramë, relativisht e vogël për përdorim konvencional, por e përshtatshme potencialisht për një sistem që mund të mbajë edhe ngarkesë bërthamore. Mbetet e paqartë nëse Rusia ka koka bërthamore të përshtatura posaçërisht për “Zirkonët”.
Zelensky: Rusia po tregon qartë se do të vazhdojë sulmet
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky deklaroi se sulmi i natës ishte një mesazh i qartë nga Moska se goditjet do të vazhdojnë nëse Ukraina nuk mbrohet nga raketat balistike dhe raketat e tjera.
“Ky ishte një sulm në shkallë të gjerë dhe një deklaratë plotësisht e qartë nga Rusia: nëse Ukraina nuk do të jetë e mbrojtur nga goditjet balistike dhe raketat e tjera, këto sulme do të vazhdojnë”, tha Zelensky.
Ai kërkoi që Evropa të ndërtojë mbrojtjen e saj antibalistike, duke theksuar se pa një sistem të tillë lufta nuk mund të marrë fund. Po ashtu, ai kërkoi ndihmën e SHBA-së për furnizimin me raketa për sistemet Patriot.
Zelensky njoftoi se më shumë se 500 pjesëtarë të Shërbimit Shtetëror të Emergjencave janë angazhuar në likuidimin e pasojave të sulmeve në qytetet ukrainase.
Ai falënderoi qytetarët ukrainas që nuk i shpërfillën alarmet ajrore dhe u strehuan gjatë natës.
Paralajmërimet para sulmit
Ukraina kishte paralajmëruar prej ditësh për mundësinë e një sulmi të ri masiv rus. Zelensky kishte deklaruar më 29 maj se të dhënat e inteligjencës tregonin se Rusia po përgatiste një sulm të madh ndaj Ukrainës.
Paralajmërimet erdhën pas kërcënimeve publike nga Moska për “goditje sistematike” ndaj objektivave ushtarake dhe “qendrave të vendimmarrjes” në Kiev. Rusia e lidhi këtë me një sulm të raportuar ndaj një konvikti në rajonin e pushtuar të Luhanskut, ku sipas Moskës kishin humbur jetën 21 persona. Ukraina e mohoi përgjegjësinë për atë sulm.
Në një takim urgjent para sulmit, presidenti rus Vladimir Putin akuzoi Kievin se kishte “hapur një faqe të re të krimeve” dhe premtoi “ndëshkim të merituar” për përgjegjësit.
Polonia vë në gatishmëri mbrojtjen ajrore
Për shkak të intensitetit të sulmit rus pranë kufijve të saj, Polonia vuri në gatishmëri mbrojtjen ajrore. Komanda ushtarake polake njoftoi se gjatë natës u ngritën avionë luftarakë polakë dhe aleatë për të siguruar hapësirën ajrore të vendit.
Alarmimi i mbrojtjes ajrore polake ndodh shpesh gjatë sulmeve të mëdha ruse ndaj Ukrainës, sidomos kur raketat dhe dronët lëvizin pranë hapësirës ajrore të NATO-s.
Rusia ndryshon taktikën ndaj infrastrukturës energjetike
Gjatë të njëjtës valë sulmesh, Rusia goditi edhe një objekt kyç të kompanisë ukrainase “Naftogaz” në rajonin e Harkivit. Sipas kompanisë, Rusia përdori një taktikë të rrezikshme: fillimisht objekti u godit me dronë, ndërsa më pas, kur në vendngjarje mund të kishin mbërritur ekipet e shpëtimit dhe riparimit, u lëshuan raketa të tjera.
Kreu i “Naftogaz”, Serhii Koretskyi, e cilësoi këtë si taktikë të qëllimshme terrori, që synon jo vetëm shkatërrimin e infrastrukturës, por edhe goditjen e njerëzve që shpëtojnë, riparojnë dhe rindërtojnë.
Pas sulmeve të majit, kompania kishte forcuar protokollet e sigurisë. Falë këtyre rregullave të reja, këtë herë nuk pati viktima mes punonjësve dhe ekipeve të shpëtimit.
Gjatë majit, Rusia kishte sulmuar disa herë objektet e “Naftogaz” në Harkiv, Sumy, Poltava, Çernihiv dhe Dnipropetrovsk. Në sulmet e 4–5 majit kishin humbur jetën tre punonjës të kompanisë dhe dy pjesëtarë të Shërbimit të Emergjencave, ndërsa 37 persona ishin plagosur.
Pas sulmeve të 2 qershorit, ndërprerje të energjisë elektrike u raportuan në Kiev, rajonin e Kievit, Çerkasit, Donetsk, Dnipropetrovsk, Harkiv dhe Sumy.
Ukraina godet rafineritë ruse dhe një anije pranë Krimesë
Ndërsa Rusia sulmoi masivisht Ukrainën, forcat ukrainase goditën disa objektiva të rëndësishme ushtarake dhe infrastrukturore ruse.
Shtabi i Përgjithshëm i Ukrainës njoftoi se forcat ukrainase goditën rafinerinë “Ilsky” në rajonin rus të Krasnodarit. Goditja u konfirmua dhe në territorin e uzinës shpërtheu zjarr. Shkalla e dëmeve është ende duke u verifikuar.
Rafineria “Ilsky” është një nga objektet më të mëdha të përpunimit të naftës në jug të Rusisë, me kapacitet rreth 6.6 milionë tonë naftë në vit. Ajo prodhon derivate që përdoren edhe për furnizimin e forcave të armatosura ruse.
Ukraina goditi gjithashtu një sistem kundërajror Pantsir-S1 në Vydne të Krimesë së pushtuar, një depo dronësh në Shakhtarske të rajonit të Donetskut, si dhe pika komanduese të dronëve në Ustinka të Belgorodit, Luhove të Zaporizhzhias dhe Hola Prystan të Hersonit.
Forcat ukrainase shënjestruan edhe përqendrime të trupave ruse në Shyrokyne, Berestok dhe Komar në Donetsk, Maliivka në Dnipropetrovsk dhe Lokot në rajonin rus të Kurskut.
Shtabi ukrainas konfirmoi gjithashtu dëme nga një goditje me raketë “Neptune” më 31 maj ndaj rafinerisë Novoshakhtinsk në rajonin e Rostovit. U dëmtuan njësitë AVT-1 dhe AVT-2 dhe në objekt shpërtheu zjarr.
Po ashtu, u raportuan dëme në stacionin e pompimit të naftës Lazarevo në rajonin e Kirovit, ku u dëmtuan dy rezervuarë me kapacitet 50 mijë metra kub dhe ndërtesa të stacioneve kryesore të pompimit. Në rafinerinë e Saratovit u dëmtua njësia primare e përpunimit AVT-6.
Gjatë natës së 1 qershorit, forcat ukrainase goditën edhe një anije ruse pranë Mizhvodnes në Krimenë e pushtuar. Sipas të dhënave paraprake, bëhet fjalë për një anije demagnetizimi.
Reuters: Rafineria e Volgogradit u paralizua nga dronët ukrainas
Sipas Reuters, rafineria e Volgogradit, një nga objektet më të mëdha të përpunimit të naftës në jug të Rusisë dhe në pronësi të “Lukoil”, ka ndërprerë përpunimin e naftës që nga 29 maji pas një sulmi me dronë ukrainas.
Pas goditjes, u ndal njësia kryesore e distilimit CDU-1, që përbën rreth 40 për qind të kapacitetit të rafinerisë. U ndalën gjithashtu edhe njësitë CDU-5 dhe CDU-6.
Në vitin 2024, rafineria e Volgogradit përpunoi 13.5 milionë tonë naftë, rreth 5 për qind e gjithë përpunimit në rafineritë ruse. Ajo prodhoi rreth 6 milionë tonë naftë dizel, 1.9 milionë tonë benzinë dhe 700 mijë tonë mazut.
Presidenti Zelensky ka deklaruar se nga janari deri në maj forcat ukrainase kanë goditur 15 rafineri ruse të naftës. Në fillim të qershorit, Rusia ndaloi eksportin e karburantit të aviacionit deri në fund të nëntorit, për të shmangur mungesat në tregun e brendshëm pas sulmeve ukrainase.
Një natë që tregoi dy realitete të luftës
Sulmi masiv rus i 2 qershorit tregoi se Moska po e intensifikon përdorimin e raketave balistike, hipersonike dhe dronëve në përpjekje për të goditur qytetet, infrastrukturën civile, energjetike dhe institucionet publike të Ukrainës. Nga ana tjetër, Ukraina po rrit sulmet ndaj kapaciteteve energjetike dhe ushtarake ruse, veçanërisht rafinerive dhe objekteve që furnizojnë makinerinë ushtarake të Moskës.
Për Kievin, Dnipron dhe Harkivin, nata e 2 qershorit la pas ndërtesa të shkatërruara, njerëz nën rrënoja, spitale të dëmtuara, fëmijë mes viktimave dhe mijëra qytetarë që u detyruan të strehohen në metro e strehimore.
Për Ukrainën, mesazhi kryesor pas këtij sulmi është nevoja urgjente për mbrojtje antibalistike, raketa për sistemet Patriot dhe ndihmë më të madhe nga aleatët perëndimorë.
Për Evropën dhe SHBA-në, përdorimi i raketave “Zirkon” dhe numri i madh i raketave balistike në një sulm të vetëm është paralajmërim se lufta në Ukrainë nuk është më vetëm çështje e frontit lindor, por edhe provë e aftësisë së Perëndimit për t’u përballur me kërcënimet moderne raketore./TetovaNews
