Katër persona kanë humbur jetën në një nga aksidentet ajrore më të rënda në Kroaci në vitet e fundit, pasi një avion i vogël u rrëzua paraditen e së enjtes pranë Medulinit, në Istria. Tragjedia ndodhi në zonën Campanož, një hapësirë e pabanuar mes Kaštijunit dhe Medulinit, jo larg aeroportit sportiv ku mjeti fluturues duhej të përfundonte udhëtimin e tij.
Ngjarja ndodhi rreth orës 11:20. Policia e Istrias njoftoi se denoncimi për rrëzimin e avionit është pranuar në orën 11:18-11:25 dhe menjëherë janë aktivizuar të gjitha shërbimet emergjente. Në vendin e ngjarjes mbërritën policia, ekipet e ndihmës së shpejtë, shërbimi mjekësor me helikopter dhe zjarrfikësit.
Nga Njësia Publike e Zjarrfikësve në Pula u angazhuan shtatë zjarrfikës me tre automjete, ndërsa në terren dolën tre ekipe të ndihmës së shpejtë. Perimetri i zonës u mbyll dhe autoritetet konfirmuan se nuk ekzistonte rrezik për popullsinë.
Drejtoresha e Institutit të Mjekësisë Emergjente, Tatjana Čemerikić, konfirmoi se katër persona humbën jetën në vendin e ngjarjes.
AVIONI GJERMAN ISHTE NISUR NGA AUSTRIA DHE DESTINACION KISHTE MEDULININ
Sipas policisë dhe të dhënave të Flightradar, bëhej fjalë për një avion të vogël me regjistrim gjerman, të tipit Beechcraft G36 Bonanza, me shenjën D-ENTT. Avioni ishte prodhuar në vitin 2015 dhe konsiderohet një nga modelet më të njohura dhe më të vlerësuara të aviacionit të përgjithshëm.
Avioni ishte nisur nga Austria dhe destinacion kishte aeroportin sportiv të Medulinit. Disa raportime përmendën se fluturimi kishte lidhje me Gjermaninë, por autoritetet kroate konfirmuan se avioni kishte ardhur nga Austria.
Sipas të dhënave të disponueshme, ai ishte ngritur në fluturim rreth orës 10:22 dhe u rrëzua rreth orës 11:14, pak para mbërritjes në destinacion.
Beechcraft G36 Bonanza është një avion me një motor, me kapacitet për një pilot dhe pesë pasagjerë. Ai arrin shpejtësi lundrimi rreth 320 kilometra në orë dhe ka rreze fluturimi prej afërsisht 1.700 kilometrash.
Modeli gëzon reputacion të shkëlqyer ndër pilotët, konsiderohet shumë i besueshëm dhe i pajisur mirë. Avioni i rrëzuar ishte i certifikuar për fluturime sipas rregullave instrumentale (IFR), mbahej në hangar dhe i nënshtrohej mirëmbajtjes së rregullt. Kontrolli i fundit vjetor ishte kryer gjatë vitit 2025.
Avioni kishte rreth 700 orë fluturimi, çka për një mjet fluturues rreth dhjetëvjeçar konsiderohet satnicë relativisht e ulët. Në historinë e tij figuron një incident i mëhershëm, pas rreth 300 orësh fluturimi, kur ishte kryer një remont i plotë i motorit pas dëmtimit të helikës (prop strike).
AVIONI U NDA NË DY PJESË PAS PËRPLASJES
Pamjet e para nga vendi i ngjarjes treguan se avioni ishte ndarë në dy pjesë pas goditjes me tokën.
Sipas dëshmitarëve okularë, nuk u dëgjua asnjë shpërthim para rrëzimit. Ata treguan se avioni fluturonte normalisht, në mënyrë horizontale, kur papritur filloi të zbriste në formë spiraleje dhe u përplas me tokën. Sipas tyre, u dëgjua vetëm një goditje e fortë.
PILOTI ME PËRVOJË DHE DËSHMIA PËR SPIRALËN
Piloti me përvojë Nijaz Delić, kompania ajrore e të cilit përdor aeroportin sportiv të Medulinit, deklaroi se personat në bord kishin ardhur nga Austria dhe se piloti i avionit ishte me përvojë.
Sipas tij, për arsye ende të panjohura, avioni mbi zonën e deponisë së mbeturinave Kaštijun hyri në një spirale dhe u përplas me tokën.
“Kjo është e vetmja gjë që dimë”, deklaroi ai për mediat kroate.
Edhe dëshmitarë të tjerë konfirmuan se kushtet meteorologjike ishin të mira dhe se moti nuk paraqiste vështirësi për fluturimin.
ÇFARË ËSHTË SPIRALJA E PAKONTROLLUAR?
Eksperti i trafikut Željko Marušić shpjegon se spiralja e pakontrolluar është një nga regjimet më të rrezikshme të fluturimit, sidomos në lartësi të ulëta.
Gjatë një manovrimi të tillë, avioni humbet shpejt lartësi, rrit shpejtësinë dhe futet në një kthesë gjithnjë e më të pjerrët drejt tokës. Ndryshe nga koviti klasik, avioni zakonisht mbetet aerodinamikisht i komandueshëm, por koha për reagim bëhet shumë e kufizuar.
Nëse piloti nuk e dallon me kohë situatën ose nuk ka lartësi të mjaftueshme për rikuperim, pasojat janë pothuajse gjithmonë fatale.
CILËT MUND TË KENË QENË SHKAKTARËT?
Sipas ekspertëve, spiralja e pakontrolluar zakonisht nuk ndodh pa një faktor paraprak. Ndër shkaqet e mundshme përmenden:
- një problem teknik;
- humbja e orientimit hapësinor;
- vlerësimi i gabuar i shpejtësisë;
- korrigjimi i trajektores në lartësi të ulët;
- reagimi ndaj një situate të papritur;
- kombinimi i disa faktorëve njëkohësisht.
Marušić thekson se fazat e fundit të fluturimit janë më kritiket, pasi piloti ka më pak kohë për reagim dhe rezervë minimale sigurie.
Ai përmend gjithashtu se fillimi i sezonit të fluturimeve pas periudhës së dimrit konsiderohet një periudhë më e ndjeshme, sepse shumë pilotë privatë fluturojnë më pak gjatë muajve të ftohtë, gjë që mund të ndikojë në rutinën operative dhe shpejtësinë e marrjes së vendimeve.
Eksperti nuk përjashton as mundësinë e problemeve teknike që mund të shfaqen te avionët që qëndrojnë për periudha të gjata me përdorim më të kufizuar, megjithëse thekson se nuk ekziston asnjë provë që një defekt teknik ka shkaktuar tragjedinë.
HETIMI SAPO KA FILLUAR
Për aksidentin është njoftuar Agjencia për Hetimin e Aksidenteve në Trafikun Ajror, Detar dhe Hekurudhor të Kroacisë, hetuesit e së cilës pritet të analizojnë mbetjet e avionit, dokumentacionin teknik, historinë e mirëmbajtjes, kushtet atmosferike dhe të gjitha të dhënat e fundit të fluturimit.
Autoritetet theksojnë se është ende shumë herët për të nxjerrë përfundime dhe se shkaku i saktë i tragjedisë do të mund të përcaktohet vetëm pas përfundimit të hetimeve.
Ajo që dihet me siguri deri tani është se katër persona kanë humbur jetën pranë Medulinit në një aksident që ka tronditur Kroacinë dhe ka rikthyer vëmendjen te siguria e avionëve të vegjël dhe rreziqet që paraqiten gjatë fazave të fundit të fluturimit.
