Gjermania ka një problem: ekonomia nuk po rritet më aq sa do të duhej për të ruajtur nivelin e mirëqenies. A po harxhohet tepër energji me administrim dhe raportime, në vend që të tërhiqen investime dhe ide të reja në vend?
Nga Bianca von der Au, redaksia financiare e ARD-së
Shifrat flasin vetë: ndërsa produktiviteti i punës në vitet 1980 dhe 1990 rritej ende me rreth dy për qind në vit, gjatë gjashtë viteve të fundit ai është rritur mesatarisht vetëm me 0,3 për qind në vit. Pra, pothuajse fare.
Me produktivitet pune nënkuptohet vlera ekonomike që çdo person i punësuar mund të prodhojë mesatarisht. Por përse produktiviteti në Gjermani po bie vazhdimisht?
“Tre faktorë bashkohen këtu”, thotë Christian Kestermann nga Instituti Ekonomik i Këlnit (IW Köln), i cili ka zhvilluar për Fondacionin e Ndërmarrjeve Familjare një studim mbi këtë temë.
Sipas tij, një nga arsyet e dobësimit të rritjes së produktivitetit është fakti “se përparimet nga digjitalizimi nuk po japin efektet që priteshin dhe se nuk ka ndonjë përparim teknologjik që ta shtyjë produktivitetin përpara”.
Së dyti, për shkak të ndryshimeve demografike po mungojnë gjithnjë e më shumë punëtorë të kualifikuar. Kjo i shtyn ndërmarrjet që t’i “mbajnë” punonjësit, edhe kur aktualisht nuk kanë punë të mjaftueshme për t’i angazhuar plotësisht.
“Dhe së treti, shteti dhe kompanitë investojnë shumë pak në kapital të ri, pra në makineri dhe pajisje të reja dhe në një infrastrukturë më të mirë. Edhe kjo çon në një rritje më të ulët të produktivitetit.”
Parashikimi ekonomik: A do të mungojë rimëkëmbja?
Studiuesit kryesorë ekonomikë të Gjermanisë janë bërë dukshëm më pesimistë për perspektivën e ekonomisë.
Shumë të ngarkuar me “përgjegjës për këtë e atë”?
Sipas analizës së studiuesit të IW-së, Gjermania do të duhej të ishte rreth pesë herë më produktive për të ruajtur nivelin aktual të mirëqenies në vend.
A do të thotë kjo, nga ana tjetër, se Gjermania i lejon vetes shumë vende pune “joproduktive”?
Një “po” të qartë jep Jörg Krämer, kryeekonomisti i Commerzbank. Sipas tij, në Gjermani është rritur tepër sidomos burokracia.
“Nuk është rastësi që, përveç sektorit të teknologjisë së informacionit, sektori shtetëror është ai ku punësimi po rritet më së shumti. Mendoni për numrin e madh të njerëzve që duhet të përmbushin detyrimet e raportimit në bazë të ligjeve të ndryshme, që hartojnë raporte për qëndrueshmërinë. Këtyre u shtohen edhe përgjegjësit për këtë e atë.”
Sipas ekonomistit Krämer, këto janë vende pune që nuk sjellin produktivitet veçanërisht të madh, ndërsa pikërisht në këto fusha gjatë viteve të fundit janë krijuar në mënyrë disproporcionale shumë vende të reja pune.
Të mbingarkuar me detyra të pakuptimta?
Nga këndvështrimi i Rainer Kirchdörfer, anëtar i bordit drejtues të Fondacionit të Ndërmarrjeve Familjare, pyetja nëse Gjermania i lejon vetes shumë vende pune “joproduktive” është formuluar gabimisht.
“Kjo tingëllon sikur po u bëhet njerëzve një akuzë, sikur ata të ishin dembelë ose të punonin shumë pak. Nuk është aspak kështu.”
Pyetja, sipas tij, nuk është nëse dikush punon shumë pak, por nëse ai, në vendin e gabuar, po prodhon rezultatin e gabuar.
“Në këtë kuptim, përgjigjja është po. Por kjo nuk është për faj të punonjësve. Arsyeja është se punonjësit merren me gjëra që janë krejtësisht të panevojshme, dhe këtu përfshihet përsëri burokracia.”
Nëse një punonjës në një kompani ose në shërbimin publik merret me një detyrë që në fund nuk i sjell asgjë shoqërisë, atëherë ai ka një vend pune joproduktiv dhe duhet të merret me diçka tjetër, tha Kirchdörfer për redaksinë financiare të ARD-së.
“Por jo sepse subjektivisht ai bën shumë pak, por sepse e mbingarkojnë me detyra që janë të pakuptimta.”
Reforma për reduktimin e burokracisë: Skepticizëm në vend të euforisë te bizneset e mesme
Programi përmban një numër të madh masash për reduktimin e burokracisë. Por pyetja është nëse ato janë të mjaftueshme për ndërmarrjet.
Gjermania po mbetet prapa në arenën ndërkombëtare
Shumë burokraci dhe rregullim, shumë pak digjitalizim në administratë, investime të pamjaftueshme gjatë viteve dhe mungesë inovacionesh në shkallë të gjerë.
Kjo analizë e problemeve nuk është e re dhe është identifikuar edhe nga qeveria federale.
Në disa fusha tashmë janë ndërmarrë hapa, por gjithçka po ecën shumë ngadalë, thotë bordi drejtues i Fondacionit të Ndërmarrjeve Familjare.
“Duhet ta krahasojmë veten me konkurrentët tanë ndërkombëtarë. Një përparim me faktor një në Gjermani është diçka e mirë, por nuk vlen shumë nëse konkurrentët tanë ndërkombëtarë ecin përpara me faktor dy. Atëherë ne përsëri mbetemi prapa.”
Pavarësisht barrës nga lufta në Iran: Ekonomia gjermane me një rritje minimale
Ekonomia gjermane, pavarësisht ndikimeve negative nga lufta në Iran, së fundmi ka shënuar vetëm një rritje minimale.
Burokracia lidh kapital që mungon diku tjetër
Megjithatë, Kirchdörfer nuk dëshiron që Gjermania thjesht “të paraqitet keq”.
Me studimin “Ekziston një rrugë rritjeje për Gjermaninë”, Fondacioni i Ndërmarrjeve Familjare dëshiron të tregojë potencialet që ekzistojnë ende në vend.
“Po flasim për rritje masive të taksave për të financuar shpenzimet. Ndërkohë ne po neglizhojmë mundësitë që shohim te rritja ekonomike.”
Zgjidhjet janë përmendur shumë herë: më shumë digjitalizim, përdorimi i inteligjencës artificiale dhe, mbi të gjitha, më shumë investime.
Shpresa është që, nëse shteti hap rrugën me fondin e tij të posaçëm, pas tij do të vijnë edhe investime private në Gjermani.
Kjo është një çështje besimi, thotë studiuesi i IW-së Christian Kestermann.
Edhe reduktimi i burokracisë dhe i pengesave rregullatore mund të shndërrohet në një motor të rritjes ekonomike.
Sepse, sipas studiuesit të IW-së, burokracia nuk është thjesht një faktor kostoje për kompanitë, të cilat duhet të punësojnë njerëz për detyrimet e raportimit dhe detyra të ngjashme.
Ajo gjithashtu lidh kohë pune dhe kapital që mungojnë në fusha të tjera për rritjen dhe inovacionin.
Gjermania si vend i inovacionit nën presion
Gjermania për një kohë të gjatë konsiderohej kampione botërore e inovacionit. Por prej vitesh vendi po humbet terren.
“Ne i shohim sinjalet e krizës”
Sa u përket kushteve që u duhen kompanive për të investuar, Gjermania aktualisht renditet në vendin e tretë nga fundi në një indeks ndërkombëtar të Fondacionit të Ndërmarrjeve Familjare.
Në këtë indeks krahasohen 21 vende të OECD-së sipas atraktivitetit të tyre për investime.
“Gjermania gjatë viteve të fundit është shtyrë vazhdimisht drejt fundit të renditjes”, thotë eksperti Kirchdörfer.
Sipas tij, kostot e punës janë shumë të larta në krahasim me vendet e tjera. Për rrjedhojë, po zvogëlohen stimujt që kompanitë të investojnë.
Sipas kryeekonomistit të Commerzbank, Krämer, ky është një zhvillim i dëmshëm për ekonominë kombëtare.
“Ne i shohim sinjalet e krizës kudo. Kjo ekonomi nuk po rritet më. Dhe për këtë arsye po stagnojnë edhe të ardhurat; në disa fusha ato madje po bien.”
Njerëzit, sipas tij, tashmë po e ndiejnë këtë edhe në nivelin e mirëqenies së tyre.
“Këtë e shohin edhe nga fakti se disponimi i konsumatorëve në Gjermani pothuajse nuk është rimëkëmbur nga rënia pas pandemisë së koronavirusit.”
Po ashtu, konsumi privat nuk po arrin të marrë hov për shkak të pritshmërive më pesimiste për të ardhmen, të cilat nënkuptojnë edhe pritshmëri më të dobëta për të ardhurat.
Ekonomia kërkon zbatimin e reformave
Shoqatat ekonomike dhe korporatat e mëdha po ushtrojnë presion për reforma dhe kritikojnë, ndër të tjera, edhe barrën e lartë të kontributeve për sigurimet shoqërore.
Reduktimi i burokracisë si mundësi
Sipas studimit të IW Köln për Fondacionin e Ndërmarrjeve Familjare, reduktimi i burokracisë është një nga mjetet e para që mund të përdoren në afat të shkurtër për të gjeneruar përsëri më shumë rritje ekonomike në Gjermani.
Megjithatë, reduktimi i burokracisë nënkupton njëkohësisht edhe reduktim të vendeve të punës.
Ekonomisti i Commerzbank, Krämer, këtë e sheh madje si diçka pozitive:
“Ky do të ishte pikërisht reduktimi i vendeve joproduktive të punës. Në këtë mënyrë krijohet mundësia që këta njerëz të orientohen drejt detyrave të tjera dhe të bëjnë gjëra që janë produktive.”
Dhe vetëm kështu, sipas tij, mund të rritet përsëri mirëqenia.
