Inteligjenca artificiale Claude menaxhoi një dyqan të vërtetë dhe rekomandoi pushimin nga puna të një punonjësi që vonohej vazhdimisht.
Megjithatë, vendimi u mor nën drejtimin e një njeriu, ndërsa IA-ja herë pas here harronte informacione të rëndësishme.
Eksperimenti tregon se inteligjenca artificiale ende nuk është një menaxhere efikase, por kufiri ndërmjet rolit të IA-së dhe atij të drejtuesit po bëhet gjithnjë e më i paqartë.
Një agjenti të inteligjencës artificiale iu dha detyra të drejtonte një ekip njerëzish realë në një dyqan me pakicë në San Francisko. Muajin e kaluar Claude mori një vendim që, me sa dihet, deri tani nuk ishte marrë nga asnjë model i madh gjuhësor në rolin e një drejtuesi: pushoi nga puna një nga punonjësit e tij.
Rasti ndodhi gjatë një eksperimenti të startup-it Andon Labs, i cili merret me kërkimin në fushën e inteligjencës artificiale. Kompania dëshironte të zbulonte nëse një agjent i IA-së është në gjendje të drejtojë një biznes të vërtetë, duke përfshirë organizimin e punës së punonjësve, marrjen e vendimeve menaxheriale dhe përgjegjësinë për rezultatet financiare të kompanisë, shkroi revista e njohur amerikane TIME.
Në rastin e Claude nuk bëhej fjalë për simulim. Punonjësit e dyqanit Andon Market në San Francisko janë njerëz realë me kontrata pune në fuqi.
Rasti është i veçantë sepse, me sa dihet, kjo është hera e parë që një model i madh gjuhësor ka vepruar si drejtues i drejtpërdrejtë i njerëzve dhe ka marrë vendimin për të pushuar nga puna njërin prej tyre.
Punonjësi ishte vonuar 17 herë
Arsyeja e pushimit nga puna ishin vonesat e përsëritura të punonjësit. Sipas Andon Labs, ai ishte vonuar në 17 nga gjithsej 23 ndërrime pune.
Megjithatë, Claude nuk e vuri menjëherë re këtë model sjelljeje. Një nga arsyet ishte se manuali për punonjësit, i hartuar nga kompania, ishte zhdukur nga memoria e kufizuar e punës së inteligjencës artificiale. Kjo ishte një nga problemet e zbuluara gjatë eksperimentit, i cili tregoi se edhe një agjent i aftë i IA-së mund të “harrojë” informacione të rëndësishme brenda një organizate.
Claude, në përgjithësi, ishte gjithashtu shumë tolerant ndaj punonjësve. Nga regjistrat e sistemit rezultoi se inteligjenca artificiale madje u kishte thënë punonjësve se nuk duhej të shqetësoheshin shumë për vonesat.
Sipas vlerësimit të drejtorit ekzekutiv të Andon Labs, Lukas Petersson, një drejtues njerëzor në të njëjtën situatë ka shumë të ngjarë ta kishte pushuar punonjësin shumë më herët.
“Një drejtues njerëzor do ta kishte pushuar këtë punonjës shumë më herët”, tha Petersson.
Sipas tij, vendimi i Claude, për këtë arsye, nuk ishte joetik.
Njeriut iu desh, në thelb, t’ia diktonte vendimin menaxherit të IA-së
Në shikim të parë mund të duket se Claude veproi plotësisht në mënyrë të pavarur. Në të vërtetë, roli i njeriut vazhdoi të ishte i rëndësishëm. Regjistrat e menaxhimit që iu dhanë revistës TIME tregojnë se një punonjës i Andon Labs duhej ta orientonte rregullisht Claude.
Ishte pikërisht një njeri ai që i kërkoi inteligjencës artificiale të gjente manualin për punonjësit dhe ta rishikonte atë. Gjatë këtij procesi Claude zbuloi edhe vonesat e përsëritura.
Fillimisht, inteligjenca artificiale nuk rekomandoi pushimin e punonjësit nga puna. Claude vlerësoi se më e përshtatshme do të ishte t’i jepej një paralajmërim zyrtar.
Më pas, drejtuesi i Andon Labs i shpjegoi Claude se me punonjësin ishin zhvilluar tashmë disa biseda zyrtare dhe se problemet nuk kishin pushuar.
Drejtuesi i kërkoi Claude të mendonte nëse vazhdimi i marrëdhënies së punës me atë punonjës ishte vendimi i duhur. Vetëm pas kësaj inteligjenca artificiale rekomandoi pushimin nga puna.
Petersson e quajti ndërhyrjen e njeriut një “pyetje orientuese”, e cila i bëri mjaft të qartë Claude se çfarë vendimi priste prej tij eprori njerëzor.
Pra, nuk bëhej fjalë për një situatë në të cilën inteligjenca artificiale kishte marrë krejtësisht në mënyrë autonome vendimin për ndërprerjen e kontratës së punës së një punonjësi. Në fund, njeriu vazhdonte t’i përcaktonte drejtimin menaxherit të IA-së.
Menaxheri i IA-së ende nuk i ka sjellë kompanisë rezultate të mira
Në të njëjtën kohë, eksperimenti i Andon Labs jep një pasqyrë mjaft modeste për aftësinë aktuale të inteligjencës artificiale për të drejtuar një kompani.
Kur projekti filloi në mars, në llogarinë bankare të Andon Market kishte rreth 100.000 dollarë. Pesë muaj më vonë, nga kjo shumë kishin mbetur 61.186 dollarë.
Sipas vlerësimit të kompanisë, një pjesë e humbjeve lidhet me stilin tepër të butë të menaxhimit të Claude dhe me disa vendime të dyshimta biznesi.
Megjithatë, sipas Petersson, rezultati i tanishëm nuk e tregon domosdoshmërisht potencialin afatgjatë të menaxhimit me ndihmën e inteligjencës artificiale. Ai e krahason situatën me zhvillimin e IA-së në programim, ku modelet, me ndihmën e ekspertëve, janë bërë dukshëm më të afta brenda një kohe të shkurtër.
Sipas tij, e njëjta gjë mund të ndodhë edhe me drejtimin e bizneseve.
“Modelet po trajnohen gjithnjë e më shumë që të jenë më të pamëshirshme dhe t’u përmbahen objektivave”, tha Petersson.
Nëse në të ardhmen inteligjencës artificiale do t’i jepen kompetenca më të mëdha për marrjen e vendimeve, ndërsa modelet njëkohësisht bëhen gjithnjë e më efikase, kjo mund të nënkuptojë se një numër gjithnjë e më i madh njerëzish do të fillojnë të punojnë në organizata të drejtuara nga IA-ja.
Megjithatë, për punonjësit e Andon Market e ardhmja është shumë më pak abstrakte. Një nga punonjësit që ka mbetur në kompani, Felix Carson, e përshkroi punën në një dyqan të drejtuar nga inteligjenca artificiale si një përvojë të parehatshme.
“Më shkakton të përziera, por jam këtu sepse më duhet puna”, tha Carson.
Ai u pajtua se një drejtues njerëzor ndoshta do ta kishte pushuar më herët ish-kolegun e tij dhe e përshkroi Claude si një menaxher përgjithësisht tolerant.
Në të njëjtën kohë, Carson nuk mendon se inteligjenca artificiale duhet domosdoshmërisht të bëhet shefe e njerëzve.
“Të paktën shpresoj që të mos ndodhë kështu”, tha ai. “Fakti që mund ta bësh diçka nuk do të thotë se duhet ta bësh.”
Prandaj, një nga përfundimet më të rëndësishme të eksperimentit të Andon Labs është paradoksal: Claude arriti të pushonte nga puna një person real, por për të mbërritur te ky vendim kishte ende nevojë për ndihmën e një njeriu.
Aktualisht, inteligjenca artificiale nuk i zëvendëson plotësisht drejtuesit njerëzorë, por eksperimenti tregon se kufiri ndërmjet IA-së si mjet dhe IA-së si shefe po fillon të zbehet me shpejtësi./Postimees
