Harrojeni energjinë. Harrojini çipat. Harrojeni Kinën. Rreziku më i qartë dhe më i menjëhershëm për inteligjencën artificiale dhe për çdo bum ekonomik të lidhur me IA-në është kundërshtimi publik që po rritet me shpejtësi ndaj qendrave të të dhënave në Shtetet e Bashkuara.
Pse ka rëndësi: Republikanët dhe drejtuesit ekzekutivë të kompanive të IA-së janë në gjendje alarmi të plotë, teksa shohin politikanët dhe publikun duke u kthyer kundër infrastrukturës fizike që e mban në këmbë rritjen e inteligjencës artificiale. Privatisht, ata i thonë Axios se nuk po arrijnë të gjejnë një mesazh bindës që mund ta ndryshojë opinionin publik me shpejtësinë e nevojshme.
Makthi i tyre — një reaksion zinxhir politik dhe ekonomik që mund ta gjymtojë revolucionin e IA-së — tashmë ka filluar të marrë formë:
- Votuesit ngrihen kundër qendrave të të dhënave për shkak të faturave të energjisë elektrike, përdorimit të ujit, komplekseve gjigante të ngjashme me magazina dhe frikës se inteligjenca artificiale do të zhdukë vende pune.
- Demokratët nxitojnë ta shfrytëzojnë politikisht këtë pakënaqësi, duke konkurruar se kush do të vendosë kufizime më të ashpra ose do t’i bllokojë tërësisht projektet.
- Republikanët — duke parë se kandidatët e tyre ndëshkohen në vende si Ohio — fillojnë të tërhiqen nga një industri që e kanë mbështetur prej vitesh.
- Ritmi i ndërtimit të qendrave të reja të të dhënave ngadalësohet, duke kufizuar fuqinë kompjuterike që kompanive të IA-së u nevojitet për të vazhduar përmirësimin e modeleve dhe produkteve të tyre.
- Investitorët fillojnë të vënë në pikëpyetje shpenzimet marramendëse, huamarrjen dhe vlerësimet financiare që janë ndërtuar mbi pritshmërinë se rritja e IA-së do të vazhdojë pa ndërprerje.
Pamja më e gjerë: Bumi i inteligjencës artificiale është ndërthurur në mënyrë të rrezikshme me ekonominë amerikane, që do të thotë se pasojat e një goditjeje do të ndiheshin shumë përtej Silicon Valley.
Goldman Sachs vlerëson se investimet amerikane në inteligjencën artificiale do të arrijnë rreth 600 miliardë dollarë këtë vit, një shumë e barabartë me afërsisht 2 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto të SHBA-së dhe rreth 10 për qind të investimeve fikse të sektorit të biznesit.
Kompanitë e mëdha teknologjike tashmë kanë marrë përsipër detyrime për shpenzime të ardhshme në vlerë prej triliona dollarësh. Financial Times ka konstatuar se gjashtë kompanitë më të mëdha të infrastrukturës cloud dhe teknologjisë kanë pothuajse 1,5 trilion dollarë angazhime për blerje, një pjesë e madhe e të cilave lidhet me infrastrukturën e IA-së, si dhe afërsisht 1,5 trilion dollarë të tjera në detyrime nga qiratë.
Madje edhe disa nga kompanitë më të pasura në historinë e korporatave po u drejtohen tani tregjeve të borxhit për të financuar këtë ndërtim masiv infrastrukture.
Një numër i vogël gjigantësh teknologjikë, bizneset e të cilëve janë shumë të ekspozuara ndaj inteligjencës artificiale, kanë gjeneruar një pjesë të madhe të rritjes së tregut të aksioneve. Kjo ka fryrë gjithashtu portofolet financiare të amerikanëve më të pasur, të cilët përbëjnë një pjesë jashtëzakonisht të madhe të konsumit në SHBA.
Pamja e përgjithshme: Politika gjithnjë e më toksike rreth qendrave të të dhënave po del në pah në disa prej garave për guvernator që zhvillohen këtë vjeshtë.
Guvernatori demokrat i Pensilvanisë, Josh Shapiro, një prej emrave të përmendur si kandidat i mundshëm presidencial për vitin 2028, më parë i kishte mirëpritur qendrat e të dhënave si një motor të zhvillimit ekonomik.
Vetëm vitin e kaluar ai mburrej me planin e Amazon për të investuar 20 miliardë dollarë në infrastrukturën e inteligjencës artificiale, duke e cilësuar atë si “investimin më të madh të sektorit privat në historinë e Pensilvanisë”.
Por të martën, Shapiro ndryshoi dukshëm tonin.
Kundërshtari i tij republikan në zgjedhjet e nëntorit po zhvillon një fushatë për ndalimin e zhvillimit të mëtejshëm të qendrave të të dhënave. Në këtë klimë politike, Shapiro kaloi nga një mbështetës i fortë i IA-së në një kritik dhe nënshkroi një urdhër ekzekutiv që vendos kërkesa të reja dhe të rrepta për kompanitë që duan të ndërtojnë qendra të të dhënave.
Duke folur në Kapitolin e shtetit, Shapiro kritikoi ashpër “zhvilluesit grabitqarë”, të cilët, sipas tij, po përpiqen t’u bëjnë presion zyrtarëve lokalë dhe të shtyjnë me forcë dhjetëra projekte qendrash të të dhënave në Pensilvani.
Kufizimet e reja të Shapiros mbulojnë çështje si përballueshmëria e energjisë, përfshirja e komunitetit, fuqia punëtore dhe zhvillimi ekonomik, transparenca dhe mbrojtja e mjedisit.
Ato gjithashtu u japin komunave lokale “një rol më të madh në vendimmarrjen për zhvillimin brenda komuniteteve të tyre”.
Intriga politike: Në Wisconsin, kandidati republikan për guvernator Tom Tiffany, një aleat i afërt i Donald Trumpit, po transmeton reklama ku sulmon kundërshtarin e tij demokrat për deklaratat se Wisconsin mund të shndërrohet në një qendër të IA-së “për të gjithë globin”.
Ky është një çarje e rëndësishme brenda koalicionit pro-IA të Trumpit, ndërsa republikanët në shtetet e lëkundura politikisht nxitojnë të pozicionohen në anën që ata mendojnë se favorizohet nga vala e re populiste që po trondit zgjedhjet e mesmandatit.
Ana tjetër: OpenAI po zhvillon një ofensivë intensive për t’iu afruar zyrtarëve shtetërorë dhe lokalë dhe për t’i bindur ata për përfitimet ekonomike të qendrave të të dhënave.
Chris Lehane, drejtori i çështjeve globale në OpenAI, i tha Axios:
“Siç thoshte i ndjeri dhe i madhi Tip O’Neill, ‘E gjithë politika është lokale’.”
Lehane shtoi:
“Kjo vlen veçanërisht për qendrat e të dhënave të IA-së, ku duhet të shkosh në terren, të dëgjosh dhe t’u përgjigjesh drejtpërdrejt dhe konkretisht shqetësimeve të banorëve vendas.”
Sipas tij, kompanitë duhet t’u japin përgjigje konkrete komuniteteve për çështje si energjia elektrike dhe uji, ndërsa njëkohësisht duhet të tregojnë seriozitet për të garantuar që komuniteti lokal të marrë një marrëveshje të mirë.
“Kjo është demokracia në veprim”, tha Lehane.
Meta, ndërkohë, javën e kaluar njoftoi krijimin e fondit “Future Is for Everyone Fund” — “E ardhmja është për të gjithë” — përmes të cilit planifikon të shpenzojë 1 miliard dollarë në dobi të mësuesve, policisë dhe zjarrfikësve në komunitetet ku kompania zotëron ose planifikon të ndërtojë qendra të të dhënave.
Meta po përpiqet gjithashtu të vërë në pah përfitimet e drejtpërdrejta ekonomike për komunitetet lokale, përfshirë mijëra vende pune dhe rritjen e bazës tatimore.
Shifrat: Në një sondazh të Pew Research Center të publikuar të martën, 52 për qind e amerikanëve thanë se janë “më shumë të shqetësuar sesa të entuziazmuar” nga përdorimi gjithnjë e më i madh i inteligjencës artificiale në jetën e përditshme.
Në vitin 2021, këtë mendim e ndanin vetëm 37 për qind e amerikanëve.
Edhe të rriturit nën moshën 30-vjeçare janë bërë shumë më skeptikë ndaj IA-së. Aktualisht, 55 për qind e tyre thonë se ndihen më shumë të shqetësuar sesa të entuziazmuar, kryesisht nga frika se teknologjia do t’u marrë njerëzve vendet e punës.
Sipas Pew, entuziazmi për inteligjencën artificiale është dobësuar në të gjitha grupmoshat gjatë pesë viteve të fundit.
Një sondazh i Echelon Insights nga qershori tregoi se qendrat e të dhënave të inteligjencës artificiale janë veçanërisht të papëlqyera.
Vetëm 27 për qind e votuesve thanë se do të mbështesnin ndërtimin e një qendre të tillë në komunitetin e tyre.
Qendrat e të dhënave dolën të fundit ndër të gjitha projektet për të cilat u pyetën votuesit — madje edhe më pak të dëshiruara se një central bërthamor.
Në raportimin e Axios kontribuuan edhe Zachary Basu dhe Alex Thompson.
Thelbi i çështjes është se sfida më e madhe e industrisë së IA-së mund të mos jetë më vetëm gjetja e çipave, energjisë apo kapitalit. Ajo po bëhet gjithnjë e më shumë një betejë për “licencën sociale” për të ndërtuar infrastrukturën fizike pa të cilën rritja e inteligjencës artificiale nuk mund të vazhdojë me ritmet aktuale./Axios
