Gjashtë muaj më parë, më 28 shkurt, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli hynë në luftë kundër Iranit. Një konflikt, kohëzgjatja dhe intensiteti i të cilit kanë tronditur stabilitetin rajonal, nga Lindja e Mesme deri në Afrikën e Veriut. Lufta ka përçarë edhe qeveritë evropiane, të cilat fillimisht mbështetën rënien e regjimit iranian, përpara se të refuzonin çdo përfshirje aktive në konflikt. Por çfarë pasoje ka pasur kjo për imazhin e tyre?
Gjatë kësaj vere, Fondacioni Konrad Adenauer (KAS), një institut gjerman kërkimor i specializuar në studime gjeopolitike dhe sondazhe të opinionit, zhvilloi një projekt të gjerë në shtatë vende arabe të Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut: Marok, Liban, Egjipt, Jordani, territoret palestineze, Tunizi dhe Siri.
Instituti gjerman u përpoq, ndër të tjera, të kuptojë ndikimin e kësaj krize mbi imazhin e Evropës.
“Publiku në Afrikën e Veriut dhe Lindjen e Mesme nuk është as anti-perëndimor dhe as pro-autoritar në parim; opinionet e tij varen nga rrethanat”, shpjegon Michael Robbins, autori i raportit.
Studimi, i realizuar përmes telefonit me 8.475 persona, ofron një pamje të çastit të perceptimeve në botën arabe për rolin e Francës, Gjermanisë dhe Bashkimit Evropian në skenën ndërkombëtare.
Në Liban, 79% kanë opinion të favorshëm për Francën
Një nga gjetjet kryesore të sondazhit të KAS-it lidhet me imazhin e Francës, e cila ka fituar ndjeshëm simpati në rajon gjatë viteve të fundit.
Shifrat janë të qarta në krahasim me studimin e mëparshëm të vitit 2020.
Opinioni pozitiv për Francën është rritur:
- me 31 pikë përqindjeje në Jordani, nga 17% në 48%;
- me 19 pikë në Liban, ku ka arritur në 79%;
- me 15 pikë në Marok, duke arritur në 63%;
- me 4 pikë në Tunizi, ku arrin në 50%.
Disa faktorë mund ta shpjegojnë këtë prirje, por një ngjarje ka lënë gjurmë të veçantë: njohja e shtetit palestinez nga Emmanuel Macron më 22 shtator 2025, nga tribuna e Kombeve të Bashkuara.
Vendimi u prit pozitivisht në rajon, sidomos në Jordani dhe Liban, ku jetojnë komunitete të mëdha palestineze.
Për më tepër, Franca nuk perceptohet si një aktor qendror në luftën kundër Iranit, çka i kufizon kritikat ndaj saj.
Në Marok, ndërkohë, bashkëpunimi ekonomik dhe njohja e sovranitetit maroken mbi Saharanë Perëndimore mund të shpjegojnë përmirësimin e imazhit të Francës, e perceptuar si një partner i besueshëm dhe pragmatik.
Megjithatë, ky imazh mbetet shumë i pabarabartë në rajon.
Libani është larg vendi ku Franca gëzon popullaritetin më të madh, me 79% opinion pozitiv, për shkak të lidhjeve të thella historike dhe të një diaspore të madhe libaneze në Francë, e vlerësuar nga Fondacioni Charles de Gaulle mes 200.000 dhe 300.000 personash.
Në territoret palestineze, përkundrazi, niveli i opinionit pozitiv për Parisin arrin vetëm në 38%, pavarësisht njohjes së shtetit palestinez vitin e kaluar.
Imazhi relativisht pozitiv i Francës ndikon edhe në perceptimin për presidentin e saj.
Kur instituti KAS i pyet të anketuarit se cili lider evropian ndjek politikën më ambicioze për rajonin e tyre, emri i Emmanuel Macronit përmendet më shpesh në disa vende:
- 64% në Liban;
- 26% në Marok;
- 24% në Egjipt;
- 18% në territoret palestineze.
Giorgia Meloni është liderja më e përmendur në Tunizi, me 30%, ndërsa kancelari gjerman Friedrich Merz kryeson në Siri, me 27%.
Në Jordani, përgjigjja më e shpeshtë është “asnjë”, me 25%.
Ndikimi evropian mbetet ende i papërfillshëm
Nëse Franca përfaqëson para së gjithash një trashëgimi historike, Bashkimi Evropian perceptohet më shumë si një fuqi ekonomike e përmbajtur.
Imazhi i tij është përgjithësisht pozitiv, por roli politik vazhdon të shihet si margjinal nga të anketuarit.
BE-ja gëzon opinion pozitiv në shumicën e vendeve arabe të përfshira në sondazh:
- 68% në Marok;
- 64% në Jordani;
- 61% në Liban;
- 55% në territoret palestineze;
- 54% në Siri;
- 51% në Tunizi.
Vetëm Egjipti bën përjashtim, ku vetëm 41% e të anketuarve kanë një opinion pozitiv për Evropën.
Ndikimi politik i Bashkimit Evropian, megjithatë, perceptohet pothuajse si i papërfillshëm.
Në Tunizi, vetëm 12% e të anketuarve e përmendin BE-në si një aktor me ndikim, krahasuar me fuqi të tjera si Turqia ose Arabia Saudite.
Në vendet e tjera, ky nivel është nën 2%.
Në Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut, Bashkimi Evropian perceptohet kryesisht si një aktor ekonomik, përmes marrëveshjeve tregtare dhe ndihmës për zhvillim, dhe shumë më pak si një aktor politik.
Diplomacia e tij shpesh mbetet në hije përballë Shteteve të Bashkuara ose fuqive rajonale.
Tërheqja aktuale e vendeve evropiane bën që ato të lidhen relativisht pak me luftën në Iran. Kjo i kufizon kritikat ndaj tyre, por njëkohësisht edhe dukshmërinë.
“Evropa ka një kartë për të luajtur në rajon, por duhet të bëhet më e dukshme dhe më e angazhuar në mënyrë që ta shndërrojë simpatinë në ndikim”, vlerëson Michael Robbins nga KAS.
Një detyrë komplekse, por jo e pamundur, në një rajon ku pritshmëritë për stabilitet dhe drejtësi mbeten jashtëzakonisht të larta./L’Express.fr
