Paratë më mirë në kavanoz
Koment nga Mathias Brüggmann
Njerëzit në Rusi po i tërheqin masivisht paratë e tyre nga bankat. Kjo është një lloj vote në sportelin bankar, por ende jo një zhvillim me rëndësi sistemike.
Bankat ruse mund të përballen me probleme nëse edhe më shumë njerëz fillojnë t’i tërheqin kursimet.
Është një përzierje toksike: një valë falimentimesh të kompanive dhe të vetëpunësuarve, gjithnjë e më shumë kredi të papaguara, rubla që aktualisht po humb ndjeshëm vlerë, si dhe çmime aksionesh nën nivelet e para pushtimit të Ukrainës në vitin 2022. Këtyre u shtohen sulmet gjithnjë e më të suksesshme të Ukrainës me dronë dhe raketa ndaj qendrave logjistike, rafinerive dhe fabrikave ruse të armatimit.
Nuk është për t’u habitur që mbajtësit e llogarive bankare dhe kursimtarët në Rusi po reagojnë tani me forcë.
Ekonomia e luftës e Vladimir Putinit po shkon drejt dështimit. Sektorët civilë tashmë ndodhen në recesion. Industria e armatimit në disa raste është e detyruar të prodhojë me kosto që nuk mbulohen nga të ardhurat. Por, për shkak të sasisë së jashtëzakonshme të armëve që prodhohen, deficiti buxhetor tashmë është pothuajse dyfish më i lartë sesa ishte planifikuar për të gjithë vitin.
Ndërkohë, niveli i rezervave në rubla të Ministrisë së Financave sapo është klasifikuar si sekret.
Një shqetësim tjetër po dëgjohet gjithnjë e më publikisht dhe më me zë të lartë: ekziston frika se llogaritë e kursimeve të qytetarëve rusë, për shkak të vështirësive financiare të shtetit, mund të konvertohen me detyrim në obligacione lufte me interes të ulët dhe që nuk mund të tregtohen lirisht.
Ose, në skenarin më ekstrem, mund edhe të shtetëzohen.
Është një instinkt i vjetër rus, i rrënjosur të paktën që nga përvojat e para të këqija në vitet e tranzicionit pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik: sapo të ndihet era e krizës, paratë të tërhiqen nga banka dhe të fshihen në një “banka” – një kavanoz konservimi – nën dyshek.
Kjo po ndodh tani në përmasa masive.
Çdo muaj po tërhiqen nga bankat qindra miliarda rubla.
Përballë rreth 700 miliardë eurove depozita bankare dhe kursime të familjeve ruse, kjo ende nuk është “sistemikisht e rëndësishme”.
Por është gjithsesi një lloj vote në sportelin bankar, në vend të kutisë së votimit, përpara zgjedhjeve të Dumës që pritet të mbahen në mesin e shtatorit. Zgjedhje që, gjithsesi, janë vetëm një pseudo-votim për parlamentin.
“Golosuj serdzem” – “Voto me zemër” – kishte qenë dikur slogani elektoral i presidentit të parë të Rusisë pas rënies së Bashkimit Sovjetik, Boris Jelcin.
Tani njerëzit në Rusi po votojnë me rubla.
Është një votë mosbesimi ndaj autokratit Vladimir Putin./Tageszeitung
