E ardhmja e luftës është në hapësirën kozmike — dhe SHBA-ja nuk është e përgatitur për pasojat.
Pse ka rëndësi: Shpërthimi i një lufte në hapësirë do ta godiste rëndë ekonominë globale, duke ndërprerë funksionimin e satelitëve që përdoren për gjithçka, nga transaksionet financiare në mbarë botën deri te navigimi detar. Një konflikt i tillë do të pengonte gjithashtu aftësinë e ushtrisë amerikane për të kryer disa nga misionet e saj kryesore në Tokë.
- Pikërisht varësia nga satelitët është ajo që i bën ata objektiva joshës për kundërshtarët.
- Kina ka bërë përparime të mëdha, përfshirë satelitë me krahë robotikë që mund të nxjerrin jashtë funksionit pajisjet amerikane dhe lazerë që mund të verbojnë sensorët ushtarakë në hapësirë.
- Rusia është më prapa, por zyrtarët amerikanë druhen se ajo mund të vendosë në përdorim një armë bërthamore orbitale që “mund të përbëjë kërcënim për të gjithë satelitët dhe për shërbimet e mundësuara nga teknologjitë hapësinore, nga të cilat varet bota”.
Çfarë thonë ekspertët: Todd Harrison, ekspert për hapësirën në American Enterprise Institute, tha se “kemi jetuar me iluzionin” se një kundërshtar do të synonte vetëm satelitët ushtarakë dhe do t’i linte të paprekur ata civilë apo komercialë. Sipas tij, kjo nuk vlen më.
“Në një konflikt të ardhshëm, mund të ndodhë fare mirë që infrastruktura civile dhe komerciale hapësinore, të cilën shpesh e marrim si të mirëqenë… të sulmohet”, tha Harrison. “A është publiku amerikan i përgatitur për këtë? Nuk jam i sigurt se është.”
“Po arrijmë shumë shpejt në përfundimin se në hapësirë nuk ka më asnjë strehë të sigurt, madje as në një konflikt të vogël”, shtoi ai.
Niveli i kërcënimit: Muajin e kaluar, zyrtarët amerikanë zbuluan se ushtria kishte armë në hapësirë — një pranim shumë i rëndësishëm, për të cilin thanë se kishte për qëllim frenimin e kundërshtarëve.
Po, por: Doug Loverro, ish-zyrtar i lartë për politikat hapësinore në NASA dhe Pentagon, tha se efekti frenues është “pjesërisht i vërtetë, por jo plotësisht”.
Kina dhe Rusia prej kohësh kanë supozuar se SHBA-ja ka armë hapësinore, tha ai. Në luftërat e ardhshme, nëse kundërshtarët mendojnë se nuk mund të fitojnë epërsi ndaj ushtrisë amerikane, mund të synohet infrastruktura si GPS-i, shtoi Loverro.
Gjendja aktuale: Analistët e industrisë së hapësirës ajrore paralajmërojnë se vendi nuk është i përgatitur nëse Kina ose Rusia shkatërrojnë satelitët amerikanë. Sipas tyre, industrisë së mbrojtjes i mungojnë furnizimet dhe personeli kritik që do të nevojitej për t’u kundërpërgjigjur.
Industria hapësinore “po funksionon në kapacitet maksimal, nën kërkesë kulmore, por nën sipërfaqe mbetet strukturalisht e brishtë”, paralajmëruan PwC dhe Aerospace Industries Association në hyrje të një raporti të publikuar në mars — me fjalë të tjera, nevojat hapësinore të SHBA-së po rriten më shpejt se furnizimi me pajisje.
Sipas studiuesve të RAND, SHBA-ja ka shumë gjasa të mos ketë as numrin e nevojshëm të inxhinierëve të kualifikuar për të rindërtuar kapacitetet e saj hapësinore pas një krize.
Në fokus: SHBA-ja ka më shumë se 13.000 satelitë funksionalë, nga vetëm 670 një dekadë më parë, sipas Space Data Navigator të AEI-së. Kina ka më shumë se 1.400 satelitë — pothuajse po aq sa të gjitha vendet e NATO-s, përjashtuar SHBA-në, të marra së bashku.
Po, por: Këto shifra mund të jenë mashtruese. Kina dhe Rusia po punojnë për ta ngushtuar hendekun në fusha të caktuara, duke rritur ritmin e lëshimeve, duke zgjeruar konstelacionet orbitale dhe duke zhvilluar prototipe armësh kundër satelitëve.
Përfundimi: Ushtria po përgatitet për luftëra në hapësirë, por vendi nuk është i përgatitur për pasojat e tyre.
Victoria Samson, drejtoreshë kryesore për sigurinë dhe stabilitetin hapësinor në Secure World Foundation, tha se SHBA-ja mund të jetë “gati për të nisur një luftë”, por shtoi: “Nuk e di nëse jemi të përgatitur ta përfundojmë një luftë në hapësirë.”(Axios)
