Nga Olivier Tosseri, korrespondent në Romë
“Protesta është një e drejtë. T’u vihet flaka dhe të përgjakën qytetet tona, jo”, deklaroi Giorgia Meloni një ditë pas episodeve të dhunës urbane dhe plaçkitjeve që goditën qendrat e disa qyteteve italiane, përfshirë Milanin, kryeqendrën ekonomike të vendit. Bëhet fjalë për një fenomen të paprecedentë në Itali, ku shqetësim të veçantë ka shkaktuar efekti imitues i trazirave të të rinjve në Francë, i amplifikuar nga rrjetet sociale.
Në të dyja anët e Alpeve, si presidenti i Republikës franceze, ashtu edhe kryeministrja italiane reaguan menjëherë dhe, siç u shpreh udhëheqësja italiane, dënuan “skena të papranueshme, të cilat askush nuk mund t’i minimizojë”. Por ngjashmëritë përfundojnë këtu. Në Paris, Emmanuel Macron, në fund të mandatit dhe me nivele rekord të papëlqyeshmërisë, zgjodhi solemnitetin e zyrës së tij në Pallatin Élysée për një fjalim drejtuar kombit, pa njoftuar masa konkrete. Fjala e tij, që ka humbur peshë në opinionin publik, shkaktoi në rastin më të mirë zhgënjim edhe brenda kampit të tij politik, ndërsa nga opozita hasi kritika të ashpra dhe nga një pjesë e publikut refuzim, në një kohë kur qytetarët prisnin përgjigje të qarta.
Për Melonin, masa konkrete dhe të bujshme
Pikërisht këtë u përpoq t’u ofronte bashkëqytetarëve të saj Giorgia Meloni, e cila vazhdon të gëzojë popullaritet dhe synon zgjedhjet parlamentare të vitit të ardhshëm. Në një video të shkurtër të publikuar në rrjetet sociale, ajo shpjegoi, me ton didaktik dhe të prerë, dekretligjin e miratuar pas një mbledhjeje emergjente. E veshur me xhaketë të zezë, me kamerën të fokusuar nga afër te fytyra e saj serioze, ajo renditi me një zë të ftohtë dhe të vendosur paketën e masave konkrete që përbëjnë shtrëngimin e ri të politikës së sigurisë.
Krijohet një vepër e re penale: “pjesëmarrja e dhunshme në manifestime publike”. Ata që, gjatë një proteste, bashkohen me më shumë se pesë persona për të kryer akte vandalizmi ose për të hedhur sende që rrezikojnë sigurinë e të tjerëve do të përballen me dënime deri në pesë vjet burg. Dënimet do të shoqërohen me gjoba që mund të arrijnë deri në 20.000 euro. Masat ndëshkuese do të rëndohen nëse aktet e dhunës kryhen me fytyrë të mbuluar ose nëse shkaktojnë dëme në infrastrukturë dhe shërbime publike. Ndërkohë, organizatorët e protestave të dhunshme – përfshirë ata që i koordinojnë këto veprime nëpërmjet mjeteve digjitale – rrezikojnë dënime nga katër deri në dymbëdhjetë vjet burg.
Shkatërrimet në qendrat e qyteteve kanë tronditur thellë opinionin publik italian. Giorgia Meloni kujtoi se dëmet vetëm në Milano vlerësohen në më shumë se një milion euro. Për këtë arsye, ajo synon të zbatojë “një parim të thjeshtë: kush shkatërron, paguan. Dhe nëse autori i dhunës është i mitur, do të paguajnë prindërit e tij”. Në fakt, të miturit përbëjnë afro 80 për qind të personave të ndaluar pas trazirave dhe plaçkitjeve në Milano.
Më shumë ashpërsi ndaj të miturve
Qeveria do të mbajë kështu një qëndrim më të ashpër ndaj të rinjve. Masa e quajtur fermo preventivo, e cila deri tani zbatohej vetëm për të rriturit dhe që mund të krahasohet me ndalimin paraprak në Francë, shtrihet edhe për të miturit mbi 16 vjeç. Dekreti përshpejton zbatimin e përgjegjësisë penale për adoleshentët nga 14 deri në 18 vjeç: aftësia e tyre për të kuptuar dhe vlerësuar pasojat e veprimeve tashmë prezumohet, përveç rasteve kur provohet e kundërta. Kjo do të thotë se ata mund t’i nënshtrohen menjëherë procedurës penale, pa qenë e nevojshme që në çdo rast të veçantë të provohet se kanë qenë të vetëdijshëm për veprimet e kryera. Paralelisht, parashikohen gjoba nga 500 deri në 1.000 euro për prindërit e të miturve që përfshihen në akte dhune gjatë tubimeve; në rast përsëritjeje, gjobat dyfishohen.
Ky dekret për sigurinë do të vihet në provë që të shtunën, më 24 tetor, kur janë planifikuar protesta pacifiste, studentore dhe sociale, ndër të tjera në Romë, Milano dhe Torino. Forcat e rendit janë vendosur në gatishmëri maksimale dhe qendrat e qyteteve do të jenë nën mbikëqyrje të rreptë. Për të shmangur rrezikun e incidenteve të reja apo infiltrimin e protestave nga grupe vandalësh, qeveria po përforcon forcat e rendit dhe, mbi të gjitha, po angazhon forcat e armatosura. Deri në fund të vitit, 500 ushtarakë shtesë do të dislokohen për kontrollin e territorit dhe sigurinë urbane në Milano, në kuadër të operacionit “Strade Sicure”.
Ky vendim ka shkaktuar debat të fortë edhe brenda institucioneve dhe ka ngritur shqetësime te presidenti i Republikës, Sergio Mattarella. Në fund është arritur një kompromis, sipas të cilit ushtarët nuk do të kenë kompetenca autonome të policisë gjyqësore dhe as të drejtë të drejtpërdrejtë arrestimi, me qëllim shmangien e një militarizimi të tepruar të rendit publik. Ata do të veprojnë vetëm në mbështetje dhe në dispozicion të strukturave të sigurisë.
Vala e fundit e trazirave dhe frika se ato mund të përsëriten kanë ngritur shqetësime edhe te ministri i Mbrojtjes, Guido Crosetto, i cili vlerëson se këto akte dhune tejkalojnë kuadrin e protestave të zakonshme lokale. Sipas tij, ato mund të jenë rezultat i një strategjie destabilizimi gjeopolitik të zbatuar nga rrjete të huaja ndikimi, kryesisht ruse. Këto rrjete, sipas tij, do të përdornin platformat digjitale për të nxitur tensionet shoqërore dhe për të koordinuar trazirat në Itali, ashtu si edhe në vende të tjera të Evropës.
Giorgia Meloni nuk ka ndërmend të lejojë që pozita e saj të destabilizohet. Fushata elektorale për rizgjedhjen e saj tashmë ka nisur dhe ajo do të qëndrojë e palëkundur mbi dy shtyllat që sapo ka vendosur në qendër të veprimit të saj politik: ligjin dhe rendin.
(L’Express, 21 tetor 2026)
