Merz dhe Macron bien dakord për një marrëveshje në mbështetje të industrisë së automobilave: Franca i bën lëshime Gjermanisë për ndalimin e makinave me motorë me djegie të brendshme. Në këmbim, Gjermania bën lëshime për kërkesat «Blini produkte evropiane».
Nga Olga Scheer, Jakob Hanke Vela
Bruksel. Kancelari gjerman Friedrich Merz (CDU) dhe presidenti francez Emmanuel Macron kanë rënë dakord për një qëndrim të përbashkët, me të cilin synojnë ta zbusin ndalimin e motorëve me djegie të brendshme në mbarë BE-në më shumë sesa është planifikuar deri tani. Handelsblatt e mësoi këtë nga tre persona në dijeni të çështjes.
Sipas legjislacionit në fuqi të BE-së, duke filluar nga viti 2035, emetimet mesatare të CO₂ të automjeteve të regjistruara për herë të parë duhet të ulen me 100 për qind krahasuar me vitin 2021. Kështu, kufiri mesatar i emetimeve për flotën e automjeteve do të ishte zero gramë CO₂ për kilometër, çka në praktikë do të përbënte ndalim të makinave me motorë me djegie të brendshme.
Në dhjetor 2025, nën trysninë e Gjermanisë, Komisioni Evropian kishte propozuar tashmë zbutjen e ndalimit. Propozimi i tij parashikon që emetimet e CO₂ të ulen me 90 për qind deri në vitin 2035. Prodhuesit do të mund t’i kompensonin dhjetë për qind të mbetura nëpërmjet përdorimit të çelikut evropian të prodhuar me emetime të ulëta CO₂, si dhe të karburanteve sintetike dhe biokarburanteve.
Plani i Merzit dhe Macronit do të shkonte përtej propozimit të Komisionit. Sipas diplomatëve të BE-së, ata kanë rënë dakord për linjat kryesore, por hollësi të tjera janë ende në negociim.
Synohet zbutja e kufijve mesatarë të emetimeve të flotës
Sipas informacioneve të Handelsblatt, Gjermania dhe Franca kërkojnë që objektivi të zbutet me dhjetë pikë përqindjeje të tjera, pa detyrim kompensimi. Së bashku me mundësitë e kompensimit, kjo, në përllogaritje, mund ta çonte objektivin e uljes së emetimeve në të paktën 80 për qind. Prodhuesit e automobilave do të kishin më shumë hapësirë veprimi: kështu, ata do të lejoheshin të shisnin dukshëm më shumë automjete me motorë me djegie të brendshme sesa parashikojnë planet e deritanishme të Brukselit.
Edhe propozimi i Komisionit do të bënte që, pas vitit 2035, 27 deri në 29 për qind e automjeteve të regjistruara për herë të parë të kishin ende motor me djegie të brendshme. Me një zbutje të mëtejshme, numri i automjeteve me këta motorë pritet të rritet edhe më shumë.
Sipas Merzit dhe Macronit, duhet të zbutet më tej edhe objektivi i ndërmjetëm për vitin 2030: deri tani, sipas legjislacionit në fuqi të BE-së, makinat e reja duhet t’i ulin emetimet e CO₂ me 55 për qind deri në vitin 2030, krahasuar me vitin 2021. Edhe për këtë objektiv, propozimi i Komisionit parashikonte një lehtësim: në vend të një objektivi të detyrueshëm për një vit të vetëm, përmbushja e tij do të vlerësohej për disa vite së bashku. Komisioni propozoi një periudhë trevjeçare, nga viti 2030 deri në vitin 2032.
Ndërkaq, sipas propozimit gjermano-francez, prodhuesve duhet t’u jepen pesë vjet: nga viti 2028 deri në vitin 2032. Kjo është një nga kërkesat kryesore të industrisë. Personat në dijeni të çështjes vlerësojnë se, në këtë mënyrë, prodhuesit do të mund të shmangnin penalitete të larta financiare.
Paratë e taksapaguesve evropianë për makinat evropiane
Gjermanisë i nevojitet mbështetja e Francës, sepse, pa të, nuk do të kishte shumicë në Këshillin e shteteve anëtare për zbutjen e ndalimit. Në këmbim, Gjermania i bën lëshime Francës për Aktin e Përshpejtimit Industrial (IAA), i cili është në përgatitje dhe synon të përcaktojë kërkesa të tipit «Blini produkte evropiane» për industrinë e automobilave.
Sipas këtyre informacioneve, Berlini është i gatshëm të pranojë kërkesa më të rrepta të tipit «Prodhuar në BE» për industrinë e automobilave. Deri tani, qeveria gjermane kishte këmbëngulur që rregullat të përfshinin sa më gjerësisht partnerë tregtarë si Turqia, Vietnami dhe Maroku.
Por Franca kërkon që kushtet e reja për industrinë të jenë dukshëm më kufizuese. Sipas qëndrimit të Parisit, fondet e taksapaguesve evropianë, si subvencionet për blerjen apo forma të tjera të mbështetjes shtetërore për makinat elektrike, duhet të jepen në të ardhmen vetëm për automjete që janë prodhuar në një masë të konsiderueshme brenda BE-së.
Propozimi legjislativ për ndalimin e makinave me motorë me djegie të brendshme po negociohet aktualisht edhe në Parlamentin Evropian, por deri tani nuk është arritur marrëveshje. Një mundësi është që Parlamenti Evropian të bjerë dakord për një objektiv prej 100 për qind, por duke i zgjeruar më tej mundësitë e kompensimit: përdorimi i çelikut të gjelbër dhe i materialeve të tjera, si alumini i gjelbër dhe materialet e ricikluara, të llogaritet si kompensim në masën dhjetë për qind, ndërsa dhjetë për qind të tjera të kompensohen përmes përdorimit të karburanteve sintetike dhe biokarburanteve. Synimi është që, gjatë dy javëve të ardhshme, të arrihet një marrëveshje me partitë e qendrës demokratike.
Eurodeputeti i FDP-së, Jan-Christoph Oetjen, këmbëngul për vendime të shpejta, pasi prej tyre varen dhjetëra mijëra vende pune. «Ne liberalët duam një qasje vërtet të hapur ndaj teknologjive, ku të gjitha teknologjitë të mund të kontribuojnë në mbrojtjen e klimës», tha ai. «Mbi këtë bazë do ta vlerësojmë propozimin konkret»./Handelsblatt
