Në një intervistë ekskluzive për The National, kapiteni Smit Machchhar rrëfen se si bashkëpiloti e sulmoi me sëpatë gjatë fluturimit drejt Izraelit, përpjekjet për të shpëtuar jetën dhe çfarë kujton për personat që morën kontrollin e avionit. Ai thotë se nuk e di nëse hidrauliku izraelit Yaniv Hayoun ndihmoi në uljen e tij.
Nga Mina Al-Oraibi
Kapiteni Smit Machchhar i kompanisë ajrore Flydubai ka rrëfyer momentin kur bashkëpiloti e goditi vazhdimisht me sëpatë, përpara se avioni Boeing 737 të humbiste me shpejtësi lartësi mbi shkretëtirën arabe. Sipas prokurorëve të Emirateve të Bashkuara Arabe, sulmuesi synonte të vriste 172 personat që ndodheshin në bord.
Në një intervistë ekskluzive për The National, nga shtrati i Spitalit Ushtarak Zayed në Abu Dhabi, kapiteni Machchhar tha se bashkëpiloti, i cili kishte qëndruar pranë tij për rreth dy orë, nuk kishte shfaqur asnjë shenjë të asaj që prokurorët e Emirateve e kanë cilësuar si një komplot terrorist të paramenduar për rrëmbimin e avionit.
Fluturimi FZ1073, nga Dubai drejt Tel Avivit, humbi rreth 17.000 këmbë lartësi në më pak se një minutë, pasi bashkëpiloti sulmoi kapitenin dhe mori kontrollin e avionit.
Machchhar u cilësua hero pasi arriti të hapte derën e kabinës së pilotëve, duke u mundësuar pjesëtarëve të tjerë të ekuipazhit dhe pasagjerëve të ndërhynin. Të gjithë personat në bord mbijetuan.
Bashkëpiloti u ndalua në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe përballet me akuza për terrorizëm.
Intervista e plotë me kapitenin Smit Machchhar
The National: Faleminderit shumë që gjetët kohë për të biseduar me ne. Jemi këtu, në Spitalin Ushtarak Zayed në Abu Dhabi, dhe e vlerësojmë gatishmërinë tuaj. Disa njerëz mund të mendojnë se ju njohin, sepse kanë dëgjuar emrin tuaj dhe kanë ndjekur historinë. Çfarë dëshironi që të dinë për ju njerëzit që nuk ju njohin?
Smit Machchhar: Dua t’u them se jam si çdo njeri tjetër, si çdo pilot tjetër që ka pasion avionët dhe aviacionin. E dua familjen time. Nuk ka asgjë të jashtëzakonshme apo të bujshme tek unë. Jam thjesht një njeri i zakonshëm që po kryente punën e tij, kur gjërat morën një kthesë tjetër.
The National: Shumë njerëz do të thoshin se jeni i jashtëzakonshëm dhe se keni treguar heroizëm. Nga vjen guximi për të vepruar në një moment rreziku ekstrem?
Smit Machchhar: Nuk dua të them se kam qenë gjithmonë ndonjë njeri jashtëzakonisht i fortë. Por gjithmonë e kam vlerësuar forcën mendore dhe përgatitjen psikologjike. Edhe fëmijëve të mi u them se duhet të jenë të fortë, të kujdesen për veten dhe të kenë kontroll mbi veprimet, mendjen dhe mendimet e tyre.
Një pjesë e guximit vjen prej kësaj. Por në atë moment ishte kryesisht instinkti i mbijetesës që u aktivizua. Fatmirësisht, ai instinkt funksionoi, jo vetëm për mua, por edhe për pasagjerët dhe kolegët e mi. Në atë çast ishte vendimtar.
Sulmi në kabinën e pilotëve
The National: Në cilin moment të fluturimit e kuptuat se ju dhe njerëzit që udhëtonin me ju ishit në rrezik? Çfarë ndodhi?
Smit Machchhar: Nuk e kuptova deri në momentin kur filloi sulmi. Ishte një fluturim si gjithë të tjerët, një ditë e zakonshme pune, me një koleg të zakonshëm. Ne fluturojmë vazhdimisht me pilotë të rinj, bashkëpilotë të ndryshëm dhe ekuipazhe të ndryshme.
Madje, as kur mora goditjen e parë nuk e kuptova menjëherë se po sulmohesha.
Mendimi im i parë ishte se diçka kishte shkuar tmerrësisht keq me strukturën e avionit dhe se ndonjë pjesë e tij kishte rënë mbi kokën time.
Por goditjet vazhduan. Arrita të hidhja një vështrim dhe atëherë e kuptova se situata nuk ishte normale. Gjërat kishin marrë një kthesë dramatike.
The National: Pra, fillimisht menduat se kishte ndodhur ndonjë defekt teknik ose se diçka kishte rënë mbi ju?
Smit Machchhar: Po, por nuk mendova se ishte diçka e vogël. Goditja ishte aq e fortë, sa mendova se kishte ndodhur diçka katastrofike me avionin.
Nuk ishte sikur një çelës apo një panel i vogël të kishte rënë mbi kokën time. Ishte një goditje jashtëzakonisht e fuqishme, që pothuajse më rrëzoi mbi kolonën e komandimit.
Fillimisht mendova për avionin. Por, pas disa sekondash, ndërsa goditjet vazhdonin, e kuptova se nuk ishte avioni. Ishte personi tjetër, ai që unë mendoja se ishte pjesë e së njëjtës skuadër me mua.
The National: Ishte hera e parë që takoheshit me bashkëpilotin gjatë këtij fluturimi? Si kishin qenë marrëdhëniet mes jush?
Smit Machchhar: Po, ishte hera e parë që takoheshim. Ishte një fluturim mëngjesi. Kishim shkëmbyer disa biseda të shkurtra, por jo ndonjë bisedë të thelluar.
Ne zakonisht i shmangim bisedat e gjata, sidomos kur fluturojmë në hapësira ajrore me trafik të dendur dhe me kufizime të shumta. Hapësira ajrore saudite është shumë e ngarkuar.
Megjithatë, bëjmë biseda të zakonshme. E pyesim njëri-tjetrin nëse duam të pimë apo të hamë diçka, ose nëse duam të ngrihemi pak nga vendi.
Asgjë deri në atë moment nuk më kishte dhënë arsye të mendoja se diçka nuk shkonte.
The National: Ka diçka që mbetet e vështirë për t’u kuptuar. Nëse objektivi ishte aeroporti Ben Gurion, përse sulmi ndodhi kaq herët, shumë kohë përpara mbërritjes? A gjeni ndonjë shpjegim për kohën dhe vendin e sulmit?
Smit Machchhar: Nuk mund të them se kam menduar vazhdimisht për këtë, por sigurisht që më ka shkuar në mendje.
Për mua nuk ka asnjë kuptim.
Që në fillim nuk arrija ta kuptoja çfarë po ndodhte. Po flasim për jetët e njerëzve. Ka tashmë kaq shumë gjëra që ndodhin në botë.
Nuk e kuptoj përse u zgjodh ai moment apo ajo vendndodhje.
Por ajo që marr me vete nga kjo ngjarje është se përpiqem gjithmonë të shoh përpara. Nuk mund ta ndryshoj atë që ka ndodhur.
A kisha kontroll mbi situatën? Aq sa munda, bëra më të mirën time. Kur situata kaloi në duart e të tjerëve, edhe ata bënë atë që duhej dhe na shpëtuan.
Nëse do të kisha vërejtur më herët ndonjë shenjë paralajmëruese, qoftë edhe në tokë, sigurisht që do të kisha reaguar. Do të kisha folur dhe do të kisha ngritur pyetje.
Por kjo që ndodhi nuk ka kuptim për mua.
The National: Goditjet erdhën njëra pas tjetrës. Si reaguat?
Smit Machchhar: Pas goditjes së dytë apo të tretë, sidomos kur arrita të shihja çfarë po ndodhte, u aktivizua instinkti i mbijetesës.
Kisha disa mendime në kokë.
Fatmirësisht, kamera që na mundëson të shohim zonën pranë hyrjes së kabinës ishte e ndezur. Mund ta shihja kolegun tim. Ai ishte ende aty dhe, për fat, nuk ishte kthyer në vendin e tij.
Mendimi im i menjëhershëm ishte se duhej të sillja ndihmë brenda kabinës. Përndryshe, situata do të përkeqësohej.
Nuk dua të hyj në hollësi teknike për kabinën e pilotëve, por veprimi im i parë ishte të lirohesha nga rripat e sigurimit.
U përpoqa t’i bllokoja goditjet sa më shumë që të mundesha.
Goditjet më drejtoheshin në kokë. U ktheva për t’u mbrojtur dhe atëherë u plagosa në krah nga sëpata.
Ajo që më habit është se, pas goditjeve të para, shikimi im u kufizua shumë. Nuk shihja qartë. Arrija të dalloja kryesisht vetëm konturet e objekteve, përveç atyre që ndodheshin shumë pranë meje.
Mbaj mend që pashë plagën time, por në atë moment ende nuk e kuptoja plotësisht çfarë kishte ndodhur.
Menjëherë zgjata dorën drejt mekanizmit të hapjes së derës dhe fillova të thërrisja kolegët e mi.
Besoj se atëherë humba vetëdijen për herë të parë.
Meqë po përpiqesha të kthehesha dhe të ngrihesha nga vendi, u rrëzova me fytyrë poshtë në kabinë.
Mbaj mend se dëgjova derën e kabinës të hapej. Pati disa britma dhe një shkëmbim fjalësh mes kolegut tim dhe sulmuesit.
Pastaj, për fat të keq, dera u mbyll përsëri. Nuk e di përse ndodhi kjo.
Avioni fillon të humbasë me shpejtësi lartësi
Smit Machchhar: Menjëherë pas kësaj ndodhi gjëja më e frikshme që dëgjova dhe ndjeva.
Dëgjova zhurmën e motorëve që po ulnin fuqinë.
Kur them se po ulnin fuqinë, dua të them se zhurma e motorëve kaloi nga një nivel shumë i lartë në një nivel që nuk dëshiron ta dëgjosh në atë fazë të fluturimit.
Pastaj ndjeva se hunda e avionit po ulej me një kënd shumë të pjerrët.
Duhet ta kuptoni se, gjatë gjithë kësaj kohe, goditjet kishin qenë aq traumatike dhe humbja e gjakut aq e madhe, sa vazhdimisht humbisja dhe rifitoja vetëdijen.
Zgjohesha, përpiqesha të bëja diçka dhe më pas humbisja sërish vetëdijen.
Në atë moment mendova se nuk do të mbijetoja.
Vazhdimisht kërkoja derën me sy.
Shumë njerëz, përfshirë familjen time, më kanë pyetur nëse isha unë ai që e hapa derën.
Kjo pjesë ende nuk është plotësisht e qartë në kujtesën time.
E di që u përpoqa ta hapja. Zgjata dorën dhe e shtyva.
Por çdo përpjekje që kërkonte forcë fizike dukej se më shkaktonte humbje të mëtejshme gjaku dhe, menjëherë pas saj, humbisja vetëdijen.
Ajo që mbaj mend më pas është se isha i shtrirë me fytyrë poshtë dhe, falë Zotit, dera e kabinës ishte e hapur.
Ndodhesha mes kabinës së pilotëve dhe hapësirës së shërbimit.
Nëse do të më duhej të tregoja sa njerëz po përpiqeshin ta merrnin situatën nën kontroll, do të thosha një milion.
E di që nuk ka kuptim, por kështu më dukej.
Kishte shumë kaos dhe rrëmujë.
Po më shtypnin nga të gjitha anët, sepse kabina e pilotëve dhe hyrja e saj nuk janë hapësira të mëdha.
Ajo që kujtoj më pas është se një pasagjer më tërhoqi jashtë.
Menjëherë më pas, përgjegjësi i ekuipazhit të kabinës arriti tek unë dhe bëri mrekulli.
Falë tij jam këtu sot, duke biseduar me ju.
“Nuk isha i sigurt se do të dilja gjallë”
The National: Kur kolegu juaj erdhi pranë jush, a ndiet lehtësim? A menduat se do të mbijetonit?
Smit Machchhar: Për të qenë i sinqertë, nuk isha aspak i sigurt se do të dilja gjallë.
A u dorëzova? Jo.
Mund t’ju them me siguri të plotë se nuk u dorëzova.
Por a isha i sigurt se do të mbijetoja? Jo.
The National: Çfarë ju kalonte në mendje?
Smit Machchhar: Jo shumë gjëra.
U luta. U luta shumë.
Mendova për djalin tim, për vajzën time dhe vazhdova të lutesha.
Në atë moment nuk u dorëzova, megjithëse nuk e dija nëse do të shpëtoja.
Ajo që mbaj mend më pas është se avioni u ul dhe unë u dërgova me shpejtësi në spital.
Nuk e dija ku ndodhesha. Nuk kisha asnjë informacion për atë që po ndodhte.
Për shkak të problemeve me shikimin, edhe kur i kisha sytë hapur, nuk arrija të shihja shumë.
Fola me mjekë dhe njerëz të tjerë.
Më vonë mësova se i isha nënshtruar një operacioni shumë të gjatë në Arabinë Saudite.
Dua ta shfrytëzoj këtë intervistë për t’i falënderuar.
Të nesërmen në mëngjes, kur u zgjova, më thanë se, me urdhër të presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohamed, isha kthyer në shtëpi, në Emirate.
Deri atëherë, megjithëse më kishin thënë se operacioni kishte shkuar mirë dhe se do të mbijetoja, nuk kisha buzëqeshur.
Kur më thanë se isha kthyer në shtëpi, buzëqesha për herë të parë.
Nuk gjej fjalë për të shprehur mirënjohjen time për mënyrën se si janë kujdesur për mua dhe familjen time.
Tani e kuptoj përse kaq shumë njerëz e quajnë këtë vend shtëpinë e tyre.
Falë kujdesit, lutjeve dhe mbështetjes së njerëzve në Emirate dhe në gjithë botën, sot jam këtu duke folur me ju.
Motoja ime është të shoh përpara dhe të mos mbetem i mbërthyer pas asaj që ndodhi.
The National: Ju e quani Emiratet shtëpinë tuaj, megjithëse nuk keni shumë vite që jetoni këtu.
Smit Machchhar: Kam rreth katër vjet e gjysmë këtu.
Por tani ndihem vërtet si në shtëpi.
Në fakt, kështu jam ndier që nga dita e parë.
Asnjëherë nuk jam ndier si një i huaj që jeton në një vend tjetër.
Sigurisht, këtu ekziston një komunitet i madh indian, por nuk është vetëm kjo.
Është mikpritja e njerëzve vendas.
Kur u shpërngula këtu për herë të parë me familjen, kisha shumë mendime dhe shqetësime, por asnjëherë nuk ndjeva se kisha bërë zgjedhjen e gabuar.
Dhe këtë nuk e them për shkak të intervistës apo të asaj që ka ndodhur gjatë dy javëve e gjysmë të fundit.
Ky vend më është dukur gjithmonë si shtëpia ime dhe do të vazhdoj ta quaj të tillë.
Kush e uli avionin? Piloti flet për pretendimin e hidraulikut izraelit
The National: Dua t’ju bëj edhe disa pyetje për atë ditë dhe pastaj të flasim për të ardhmen.
Janë ngritur shumë pyetje për atë që ndodhi dhe për personin që mori kontrollin e avionit.
Ka pasur raportime për një person që në të vërtetë është hidraulik, por që kishte parë dokumentarë për mënyrën se si drejtohet një avion.
A kujtoni me hollësi çfarë ndodhi? Duke pasur parasysh sulmet fizike dhe traumën që përjetuat, a keni një kujtesë të qartë të ngjarjeve?
Smit Machchhar: Që nga momenti kur më nxorën nga kabina, siç ju thashë, e gjithë vëmendja ime ishte e përqendruar te mbijetesa.
E gjithë energjia ime ishte e përqendruar te mosdorëzimi.
Mbaj mend disa biseda që po zhvilloheshin rreth meje.
Për të qenë krejtësisht i sinqertë, nuk di asgjë për historinë e hidraulikut.
Por mbaj mend se përgjegjësi i ekuipazhit po thoshte se kapiteni e kishte kontrollin.
Pra, kolegu im që ishte me mua…
A e pashë? Jo.
A mundet një hidraulik të ulë një avion?
Nuk dua të futem në hamendësime.
Por, për t’iu përgjigjur pyetjes suaj, ajo që kujtoj është se e gjithë energjia ime në atë moment ishte e përqendruar te mbajtja e vetes gjallë.
Dhe me të drejtë.
Sinqerisht, nuk kisha mundësi të shihja çfarë po ndodhte.
Isha i rrëzuar. Isha jashtë gjendjes për të ndjekur ngjarjet.
Momentet që mbaj mend janë ato që sapo ju tregova.
Rikuperimi dhe dëshira për t’u kthyer në fluturim
The National: Si po ndiheni tani në spital? Si po e kaloni kohën dhe si është gjendja juaj fizike?
Smit Machchhar: Tani jam mirë.
Rikuperimi ka qenë gradual.
Ditët e para ishin shumë të vështira. Qëndroja i shtrirë në shtrat dhe mendoja vazhdimisht për gjendjen time.
Nuk doja të shqetësohesha më tepër seç duhej, por jam njeri që dëshiron të ketë njëfarë kontrolli mbi atë që ndodh rreth tij.
Prandaj i pyesja vazhdimisht mjekët për rezultatet e analizave, për gjendjen time dhe për mundësitë e rikuperimit.
Ditët e para niveli im i energjisë ishte shumë i ulët.
Por më pas kuptova se Spitali Ushtarak Zayed është pikërisht vendi ku njerëzit që kanë përjetuar trauma të tilla mund të marrin trajtimin e duhur.
Jam jashtëzakonisht mirënjohës për ekspertët, mjekët, infermierët dhe gjithë kujdesin që kam marrë gjatë këtyre dy javëve e gjysmë.
Tani mund të them se jam gati të shkoj në shtëpi.
Ndihem shumë më mirë.
The National: Në fillim të bisedës thatë se e doni aviacionin dhe fluturimin. A ka ndryshuar kjo dashuri pas ngjarjes?
Smit Machchhar: Jo.
Është shumë e vështirë t’ia heqësh një piloti dashurinë për aviacionin.
A kam dashur të bëhem pilot që kur isha dy vjeç? Jo.
Nuk mund të them se ka qenë ëndrra ime e fëmijërisë.
Interesi për aviacionin u zhvillua gradualisht.
Por, sapo fillova ta njoh më mirë këtë fushë dhe nisa rrugëtimin tim, pasioni vetëm sa u rrit.
A ka vdekur dashuria ime për aviacionin?
Aspak. Absolutisht jo.
The National: Pra, do të fluturoni përsëri, dashtë Zoti?
Smit Machchhar: Shpresoj së shpejti. Dashtë Zoti.
Çfarë duhet të ndryshojë në sigurinë ajrore?
The National: Mendoni se nga kjo ngjarje duhen nxjerrë mësime për sigurinë e aviacionit?
Smit Machchhar: Sigurisht. Njëqind për qind.
Unë nuk jam ekspert i kësaj fushe, por e di se specialistët e operacioneve, të sigurisë së fluturimeve dhe të sigurisë fizike do të kenë filluar të shqyrtojnë alternativa dhe masa të reja.
A do të ndryshojë aviacioni?
Ndoshta. Mendoj se po, dhe për mirë.
Nuk dua të fajësoj askënd.
Duhet të mësojmë nga ajo që ndodhi.
Nuk dua domosdoshmërisht t’i quaj gabime, por duhet të nxjerrim mësime nga ngjarja dhe të sigurohemi që diçka e tillë të mos ndodhë më kurrë.
The National: Është vërtet një mrekulli që mbijetuat të gjithë.
Smit Machchhar: Do të thosha se ka pasur një fuqi më të lartë që ka vepruar.
Ka pasur shumë faktorë dhe shumë njerëz që kanë dhënë kontributin e tyre.
Jam i lumtur që arrita të bëja pjesën time.
Më pas dikush tjetër bëri pjesën e vet për të na ulur në tokë.
Ende pres të mësoj informacionin zyrtar se kush ishte ai person.
Unë e di pjesën time të historisë.
Por të gjithë ata që u përfshinë bënë pjesën e tyre dhe kështu arritëm të mbijetonim.
“Mezi pres ta vesh përsëri uniformën”
The National: Tani jeni ribashkuar me familjen tuaj.
Smit Machchhar: Po, ata më vizitojnë.
Shpresoj që së shpejti të jem me ta gjatë gjithë ditës.
Hapi tjetër është të vazhdoj rikuperimin pranë familjes.
Ky do të jetë kapitulli tjetër i historisë sime.
Duart e afta dhe me përvojë të mjekëve të Spitalit Ushtarak Zayed më kanë sjellë në një gjendje ku tashmë mund t’ia kalojnë përgjegjësinë e kujdesit familjes sime.
Shpresoj të kthehem së shpejti në punë.
Mezi pres ta vesh përsëri uniformën dhe të rikthehem në detyrë.
The National: Ne në The National do ta ndjekim me interes kapitullin tuaj të ardhshëm. Ju falënderojmë që ndatë historinë tuaj me ne. Shumë njerëz ju kanë mbështetur dhe është kënaqësi t’ju shohim duke buzëqeshur.
Smit Machchhar: Dua të shfrytëzoj edhe këtë mundësi për t’i falënderuar të gjithë ata që na kanë dërguar mesazhe, urime dhe lutje.
Në emrin tim dhe të familjes sime, ju them se mirënjohja jonë është e pafund.
Nuk mund t’ju falënderojmë mjaftueshëm.
(The National)
