Zyrtarët sauditë paguan që bashkëshortja dhe djali i tij të largoheshin me avion nga SHBA-ja dhe ofruan të mbulonin garancinë për lirimin e tij, sipas dokumenteve gjyqësore. Një gjyqtar urdhëroi që inxhinieri të mbetej në paraburgim.
Nga Emmy Martin
Raportim nga ndërtesa federale dhe gjykata federale «Phillip Burton» në San Francisko
Një gjyqtar federal urdhëroi të hënën që një ish-inxhinier i OpenAI, i akuzuar se kishte vendosur një pajisje të fshehtë regjistrimi në kompani, të mbetej në paraburgim pa mundësi lirimi kundrejt garancisë pasurore, pasi prokurorët deklaruan në një parashtresë gjyqësore se punonjësi kishte lidhje të gjera me qeverinë e Arabisë Saudite.
Në një seancë në Gjykatën Federale të Distriktit në San Francisko, gjyqtari i magjistraturës Alex G. Tse tha se inxhinieri Abdulrahman Alfozan, 35 vjeç, shtetas saudit, do të qëndronte në burg në pritje të gjykimit. Avokatët e Alfozanit kishin paraqitur një letër që tregonte se Konsullata Saudite në Los Anxhelos kishte ofruar të paguante të gjithë shumën e garancisë për lirimin e tij. Prokurorët deklaruan gjithashtu në një parashtresë të dielën se një zyrtar ushtarak saudit kishte paguar që bashkëshortja dhe djali foshnjë i Alfozanit të largoheshin nga Shtetet e Bashkuara një ditë pas arrestimit të tij.
Oferta saudite për të mbuluar garancinë e Alfozanit ishte një «çek i bardhë», tha gjyqtari Tse. «Edhe nëse e caktoj në 10 milionë dollarë, ata do ta paguajnë të gjithë garancinë», tha ai.
Seanca u zhvillua pasi OpenAI bëri të ditur këtë muaj se kishte gjetur pajisjen e regjistrimit në një nga zyrat e saj në San Francisko. Kompania tha se, duke gjurmuar pajisjen, kishte arritur tek Alfozani, duke shtuar se ai dukej se po planifikonte të vendoste pajisje të tjera në zona të ndjeshme të zyrave të saj. Ai u arrestua nga Byroja Federale e Hetimit më 9 tetor dhe u akuzua për përpjekje për të regjistruar fshehurazi biseda duke përdorur një pajisje elektronike.
Instagram/alfozan
Incidenti ka shtuar shqetësimet për sigurinë e laboratorëve kryesorë të inteligjencës artificiale, si OpenAI, të cilët krijojnë modele të avancuara të IA-së që janë ndër sekretet më të ruajtura të industrisë teknologjike amerikane. Arabia Saudite ka investuar shuma të mëdha në IA, përfshirë ndërtimin e qendrave të të dhënave dhe bashkëpunimin me gjigantë teknologjikë amerikanë dhe kinezë.
(The New York Times paditi OpenAI dhe Microsoft në vitin 2023, duke i akuzuar për shkelje të së drejtës së autorit mbi përmbajtje lajmesh në lidhje me sistemet e IA-së. Të dyja kompanitë i kanë mohuar këto pretendime.)
Prokurorët thanë në parashtresën e tyre se motivi i Alfozanit mund të ketë qenë pasurimi personal ose ndihma ndaj një qeverie të huaj, «ose të dyja». Ata thanë se hetimi po vazhdonte dhe «mund të çojë në ngritjen e akuzave të tjera të rënda».
Ambasada Saudite në Uashington nuk iu përgjigj kërkesave për koment.
Gjatë seancës, William Pernik, një nga avokatët e Alfozanit, tha se klienti i tij kishte rrënjë të thella në Shtetet e Bashkuara. Alfozani ishte «vetëm pak javë larg realizimit të ëndrrës së çdo emigranti» për të marrë shtetësinë amerikane, tha ai.
«Nëse ai ishte vërtet agjent i një qeverie të huaj, përse të mos arratisej menjëherë?», pyeti Pernik.
Prokurorët thanë në parashtresën e së dielës se Alfozani kishte qenë në kontakt të shpeshtë me një anëtar të familjes mbretërore saudite, i cili ishte përpjekur ta rekrutonte për të punuar në Arabinë Saudite. Në maj, anëtari i familjes mbretërore i kishte shkruar Alfozanit se «Arabia Saudite ka më shumë nevojë për ty» sesa Shtetet e Bashkuara. Alfozani ishte përgjigjur: «100», sipas prokurorëve.
Por Alfozani kishte thënë se nuk do të largohej nga OpenAI pa marrë aksionet e kompanisë që i ishin premtuar dhe që, në kohën kur ishte punësuar, kishin vlerën e 2,2 milionë dollarëve, sipas parashtresës.
Në një letër drejtuar avokatëve të tij, të datuar të mërkurën, Konsullata Saudite në Los Anxhelos tha se ishte e gatshme «të mbulonte të gjithë shumën e garancisë pasurore» të nevojshme për lirimin e tij. Avokatët e Alfozanit e dorëzuan letrën si pjesë të kërkesës për lirimin e tij.
Bashkëshortja e Alfozanit, e identifikuar si Lujain Alassaf, dhe djali i tyre u larguan nga Shtetet e Bashkuara rreth 36 orë pas arrestimit të tij, me një fluturim vetëm vajtje, në klasën e biznesit, drejt Dohas, në Katar, i cili ishte rezervuar dhe paguar nga një zyrtar ushtarak saudit, sipas parashtresës. Një fluturim i mëparshëm vetëm vajtje drejt Xhedës, në Arabinë Saudite, i rezervuar dhe paguar nga qeveria saudite, ishte anuluar, thanë prokurorët.
Të hënën, Nas Yasmin, avokat që përfaqëson Alfozanin, tha se zyrtari ushtarak që kishte rezervuar fluturimin ishte kunati i Alassafit, oficer i marinës saudite. Pernik tha se fluturimi ishte paguar me një «kartë personale».
Bashkëshortja e Alfozanit, së cilës i kishte skaduar së fundmi viza studentore amerikane, u tha agjentëve të FBI-së se bashkëshorti i saj kishte planifikuar të kthehej në OpenAI pas dy muajsh në Arabinë Saudite, por se edhe ai synonte të zhvendosej përfundimisht atje në të ardhmen, sipas prokurorëve. Në gjykatë, avokatët e Alfozanit thanë se bashkëshortja e tij kishte marrë së fundmi një vizë amerikane për vizitorë dhe planifikonte të kthehej.
Pas kontrollit të shtëpisë dhe telefonit të Alfozanit, hetuesit gjetën pjesë elektronike të ngjashme me ato të pajisjes së vendosur fshehurazi, si edhe fotografi të një pajisjeje tjetër të fshehur dhe fotografi të pajisjeve teknologjike në një sallë tjetër konferencash që përdorej për takime të ndjeshme, sipas parashtresës.
Përpara seancës së të hënës, Pernik i paraqiti gjykatës më shumë se 50 letra mbështetjeje për Alfozanin, së bashku me dokumente që tregonin se klienti i tij kishte të caktuar një intervistë për marrjen e shtetësisë amerikane muajin e ardhshëm. Alfozani kishte planifikuar gjithashtu të fillonte në tetor një leje atësie dymujore nga OpenAI.
Prokurorët argumentuan se ndihma e qeverisë saudite ishte në vetvete një arsye për shqetësim. Ata vunë në dukje se Arabia Saudite nuk ka traktat ekstradimi me Shtetet e Bashkuara dhe iu referuan një rasti në San Francisko, në të cilin, sipas tyre, sauditët kishin ndihmuar në organizimin e një fluturimi drejt Arabisë Saudite për të nesërmen për një punonjës të Twitter-it, sot X, pasi kompania i kishte kërkuar shpjegime në vitin 2015 për qasjen në të dhënat e përdoruesve. Punonjësi, Ali Alzabarah, më vonë u akuzua për spiunazh në favor të Arabisë Saudite, por nuk është arrestuar. Një tjetër punonjës i përfshirë në këtë skemë, Ahmad Abouammo, u shpall fajtor në vitin 2022.
Një seancë paraprake në çështjen e Alfozanit është caktuar për më 6 nëntor.
Emmy Martin është gazetare që mbulon industrinë teknologjike nga San Francisko dhe pjesëtare e brezit 2026–2027 të programit Times Fellowship.
Një version i këtij artikulli botohet në shtyp më 20 tetor 2026, në seksionin B, faqja 1 e botimit të Nju-Jorkut, me titullin: «Lidhjet saudite në përgjimin e OpenAI».
/The New York Times
