Punonjësi, tashmë i pushuar nga puna, kishte thënë se këshillonte agjenci qeveritare në Arabinë Saudite. Ai figuronte gjithashtu si partner në një firmë të kapitalit sipërmarrës, së bashku me një princ saudit.
Nga Emmy Martin
Raportim nga San Francisko
Inxhinieri i OpenAI, i cili u akuzua këtë javë për vendosjen e një pajisjeje të fshehtë regjistrimi në kompaninë e inteligjencës artificiale, kishte thënë së fundmi se ndihmonte në këshillimin e agjencive qeveritare në Arabinë Saudite për çështje teknologjike dhe figuronte si partner në një firmë të kapitalit sipërmarrës, krahas një anëtari të familjes mbretërore saudite.
Në një intervistë muajin e kaluar për një podkast në gjuhën arabe, Abdulrahman Alfozan, 35 vjeç, shtetas saudit, tha se ai dhe profesionistë të tjerë sauditë të teknologjisë në Luginën e Silikonit kishin formuar një grup që këshillonte organizata saudite, përfshirë agjencinë e sigurimeve shoqërore të mbretërisë. Ndërkohë, RAED Ventures, një firmë e kapitalit sipërmarrës në Riad, kryeqytetin saudit, e rendit Alfozanin në faqen e saj të internetit si partner për investime, së bashku me princin Khalid bin Bader Al Saud.
Alfozani ka një përvojë të gjatë në Luginën e Silikonit. Ai ishte inxhinier në Meta përpara se t’i bashkohej një kompanie të re që kaloi përmes Y Combinator, programit për përshpejtimin e zhvillimit të kompanive të reja në Luginën e Silikonit. Sipas dokumenteve gjyqësore, ai mori statusin e rezidentit të përhershëm në Shtetet e Bashkuara në vitin 2020 dhe u punësua nga OpenAI në korrik 2025.
Detajet për Alfozanin po dalin në dritë pasi OpenAI bëri të ditur të martën se kishte zbuluar një pajisje të fshehtë regjistrimi në një sallë konferencash në një nga ndërtesat e saj në San Francisko. Kompania tha se, duke gjurmuar pajisjen, kishte arritur tek Alfozani, i cili u arrestua nga Byroja Federale e Hetimit dhe u akuzua për përpjekje për të regjistruar fshehurazi biseda me një pajisje elektronike.
Incidenti ka shtuar shqetësimet për sigurinë e laboratorëve kryesorë të IA-së, si OpenAI, të cilët krijojnë modele të avancuara të inteligjencës artificiale që janë ndër sekretet më të ruajtura të industrisë teknologjike amerikane. Jay Clayton, drejtori i inteligjencës kombëtare, tha se ajo që kishte ndodhur në OpenAI nënvizonte se fitorja në garën e IA-së «është një domosdoshmëri për sigurinë kombëtare».
OpenAI tha se nuk dukej që Alfozani të kishte siguruar ose nxjerrë në mënyrë të paautorizuar informacione të ndjeshme për teknologjinë apo klientët e saj. Por detajet e rastit, që të kujtojnë histori spiunazhi, kanë tërhequr vëmendjen në Luginën e Silikonit, si edhe në qarqet e zbatimit të ligjit dhe të sigurisë kombëtare.
«Lugina e Silikonit është epiqendra e spiunazhit nga vende të ndryshme të botës», tha Amy Zegart, profesoreshë në Universitetin Stanford, e specializuar në sigurinë kombëtare dhe inteligjencën. Ajo shtoi se incidenti në OpenAI e kishte «shqetësuar» dhe se priste raste të tjera, «sepse këto kompani janë kaq të rëndësishme».
Një zëdhënëse e OpenAI tha se kompania kishte «një program rigoroz për menaxhimin e rreziqeve të brendshme, për të mbrojtur punonjësit tanë, pronësinë tonë intelektuale dhe të dhënat e klientëve», dhe nuk pranoi të diskutonte procesin e monitorimit.
Alfozani nuk iu përgjigj një kërkese për koment. Avokati i tij, William Pernik, tha në një email se klienti i tij «nuk paraqet kurrfarë rreziku arratisjeje», përmendi «lidhjet e tij të kahershme me komunitetin» dhe tha se do t’i kundërshtonte akuzat dhe mbajtjen në paraburgim në një seancë të hënën.
«Jam në dijeni të narrativës që po ndërtohet», tha Pernik, «dhe do ta kundërshtojmë me të gjitha forcat».
RAED dhe Ambasada Saudite në Uashington nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
(The New York Times paditi OpenAI dhe Microsoft në vitin 2023, duke i akuzuar për shkelje të së drejtës së autorit mbi përmbajtje lajmesh në lidhje me sistemet e IA-së. Të dyja kompanitë i kanë mohuar këto pretendime.)
Në një dokument të paraqitur në Gjykatën Federale për Distriktin Verior të Kalifornisë, i cili u bë publik të martën, prokurorët përshkruan me hollësi se si ekipi i sigurisë së OpenAI kishte gjetur më 30 shtator një pajisje regjistrimi sa një gisht i madh i dorës, të mbështjellë me letër higjienike dhe të lidhur në pjesën e pasme të një televizori në një sallë konferencash të drejtuesve. Sipas kallëzimit penal, vetëm drejtuesit dhe asistentët e tyre mund ta rezervonin sallën, e cila përdorej për mbledhje të drejtuesve dhe seanca informimi me zyrtarë qeveritarë.
Punonjësit e OpenAI vendosën më pas një kamerë në sallën e konferencave, thanë prokurorët, dhe ajo e filmoi Alfozanin duke kontrolluar prapa televizorit më 5 tetor. Po atë ditë, personeli i sigurisë gjeti një pajisje të dytë në një çantë që Alfozani kishte lënë në një dhomë printerësh, sipas kallëzimit.
Muajin e kaluar, një llogari në një chatbot të IA-së, e lidhur me bashkëshorten e Alfozanit, ishte përdorur për të pyetur se si të ndërtohej një regjistrues i pandërprerë audio, si t’i shtohej lidhja Wi-Fi, si t’i enkriptohej karta e memories dhe si të fshihej veprimtaria e tij, sipas kallëzimit. Alfozani i kishte kërkuar një mjeti të IA-së të rendiste sallat e mbledhjeve në zyrat e OpenAI dhe kishte pyetur për vendndodhjet e sallave për «udhëheqjen dhe drejtuesit ekzekutivë», thanë prokurorët.
Alfozani, bashkëshortja e tij dhe një i afërm tjetër kishin rezervuar bileta vetëm vajtje drejt Arabisë Saudite për të hënën që sapo kaloi, thanë prokurorët në një tjetër dokument gjyqësor.
I lindur në rajonin Qassim, në pjesën qendrore të Arabisë Saudite, dhe i rritur në Dammam, Alfozani u pranua në Mawhiba, programin kombëtar të mbretërisë për nxënës të talentuar, siç tha në intervistën për «Identity Capital», një podkast në gjuhën arabe për profesionistët dhe karrierën. Më vonë, ai mori një bursë përmes një programi për nxënës të talentuar në Universitetin e Shkencës dhe Teknologjisë «Mbreti Abdullah» dhe studioi shkenca kompjuterike dhe inxhinieri në MIT.
Në podkast, Alfozani përshkroi takimin me princin e kurorës Mohammed bin Salman, në atë kohë zëvendësprinc i kurorës, gjatë vizitës së princit në Luginën e Silikonit në vitin 2016. Ai tha se princi i kishte këshilluar të rinjtë sauditë në Luginën e Silikonit t’i zhvillonin aftësitë e tyre në kompanitë kryesore të botës dhe më pas ta sillnin atë ekspertizë në atdhe.
Emmy Martin është gazetare që mbulon industrinë teknologjike nga San Francisko dhe pjesëtare e brezit 2026–2027 të programit Times Fellowship.
Një version i këtij artikulli botohet në shtyp më 16 tetor 2026, në seksionin B, faqja 3 e botimit të Nju-Jorkut, me titullin: «Inxhinieri i OpenAI, i akuzuar për vendosjen e një pajisjeje përgjimi, këshillonte sauditët»./The New York Times
