Viti 2026 pritet të jetë një vit i jashtëzakonshëm për adhuruesit e qiellit në Emiratet e Bashkuara Arabe, me një kalendar të pasur ngjarjesh astronomike që do të ndriçojnë qiellin gjatë gjithë vitit.
Sipas Dubai Astronomy Group (DAG), viti i ardhshëm do të sjellë superhëna të rralla, shira meteorësh me intensitet të lartë, eklipse dramatike, rreshtime mbresëlënëse planetësh dhe një kometë premtuese që mund të bëhet përkohësisht e dukshme me sy të lirë.
DAG thekson se larmia dhe shpeshtësia e këtyre ngjarjeve e bëjnë vitin 2026 një nga më interesantët për vëzhgimin publik të qiellit në vitet e fundit, duke ofruar mundësi si për vëzhguesit e rastësishëm, ashtu edhe për fotografët dhe astronomët e përvojës.
Superhëna dhe Hëna Blu
Viti do të ketë 13 hëna të plota, përfshirë tre superhëna, kur Hëna duket dukshëm më e madhe dhe më e ndritshme për shkak të afërsisë më të madhe me Tokën. Ndër momentet kryesore janë:
-
Superhëna e Ujkut më 3 janar (tashmë e ndodhur),
-
Superhëna e Kastorit më 24 nëntor,
-
Superhëna e Ftohtë më 24 dhjetor, e cila do të jetë hëna e plotë më e afërt dhe më e ndritshme e vitit, si dhe më e afërta që nga viti 2019.
Më 31 maj, Hëna Blu Mikro do të shtojë më tej interesin, duke u shfaqur pak më e vogël dhe më e zbehtë se zakonisht, pavarësisht se është hëna e dytë e plotë brenda të njëjtit muaj.
Shira meteorësh
Disa nga shira më të mëdhenj të meteorëve do të arrijnë kulmin në vitin 2026, përfshirë Quadrantids, Perseids dhe Geminids, me ritme që mund të arrijnë deri në 120–150 meteorë në orë në kushte ideale. DAG thekson se Perseidët në gusht janë veçanërisht premtues, pasi përkojnë me net pa dritën e Hënës.
“Kjo e bën një nga shfaqjet më të mira të Perseidëve në vitet e fundit, si për vëzhguesit e zakonshëm ashtu edhe për fotografët,” tha Sheeraz Awan, drejtor i përgjithshëm i Dubai Astronomy Group.
Eklipset
Edhe pse asnjë nga eklipset e vitit nuk do të jetë i dukshëm nga Emiratet e Bashkuara Arabe, 2026 do të sjellë ngjarje të rëndësishme globale, përfshirë:
-
një eklips diellor unazor në shkurt,
-
një eklips total hënor (“Hëna e përgjakur”) në mars,
-
dhe një eklips total diellor më 12 gusht, i dukshëm nga pjesë të Evropës, Grenlandës dhe Islandës.
Planetët në qendër të vëmendjes
Viti do të ofrojë gjithashtu mundësi të shkëlqyera për vëzhgimin e planetëve. Jupiteri arrin opozitën në janar, duke shkëlqyer në maksimumin e tij, ndërsa Saturni e ndjek në tetor, me unazat e tij të pozicionuara në mënyrë ideale për vëzhgim.
Një paradë e rrallë planetare, që mund të përfshijë deri në tetë planetë dhe Hënën, pritet të ndodhë në mes të shkurtit dhe sërish nga fundi i gushtit deri në mes të shtatorit.
Ndër momentet më mbresëlënëse priten edhe afrime të ngushta planetare, përfshirë Marsin dhe Jupiterin në nëntor, si dhe një rreshtim vizualisht spektakolar të Hënës, Marsit dhe Plejadave në korrik.
Një vizitor kozmik: kometa
Entuziazmi shtohet edhe nga Kometa C/2025 R3 (PanSTARRS), e cila pritet të arrijë kulmin e ndriçimit mes mesit të prillit dhe fillimit të majit. Edhe pse ka gjasa të nevojiten teleskopë, DAG thotë se kometa mund të ndriçohet mjaftueshëm për t’u parë përkohësisht edhe me sy të lirë, në qiell të errët.
“Kometat janë famëkeqe për paparashikueshmërinë e tyre,” tha Awan. “C/2025 R3 ka potencialin të jetë një nga objektet qiellore më të spikatura të vitit 2026.”
Ngjarje për publikun
Në përputhje me momentet kryesore qiellore të vitit, DAG planifikon një seri netësh vëzhgimi të yjeve, punëtori për astrofotografi dhe transmetime publike live, duke inkurajuar banorët të rilidhen me qiellin e natës.
“Viti 2026 do të jetë një nga më tërheqësit për vëzhgimin e qiellit,” përfundoi Awan, “dhe jemi të entuziazmuar t’i ndajmë këto momente me komunitetin tonë dhe të frymëzojmë kureshtje, mësim dhe mrekulli.”/TetovaNews
