Çmimet e naftës të dielën kaluan në shifra treshifrore për herë të parë që nga viti 2022 — një shenjë e fortë se si lufta me Iranin po ngufat furnizimet globale dhe po rrit kostot për konsumatorët.
Kufiri psikologjik i rëndësishëm prej 100 dollarësh për fuçi do të shtojë barrën për konsumatorët, shumë prej të cilëve nuk e mbështesin luftën dhe nuk kishin ndonjë paralajmërim real se ajo po vinte.
Kjo është gjithashtu një pengesë politike për presidentin Trump, i cili është mburrur me çmimet më të ulëta të benzinës gjatë mandatit të tij.
Standardi global Brent u tregtua fillimisht të dielën në mbrëmje me 101.81 dollarë, ndërsa WTI, treguesi kryesor amerikan, ishte në 101.56 dollarë. Më pas, Brent u ngjit mbi 108 dollarë.
Shifër tronditëse: Lufta me Iranin ka ndërprerë 20% të furnizimit global me naftë për nëntë ditë radhazi, tha Rapidan Energy Group në një shënim të dielën në mbrëmje.
Sipas deklaratës, kjo është “më shumë se dyfishi i rekordit të mëparshëm të vendosur gjatë Krizës së Suezit të viteve 1956-57, e cila ndërpreu pak më pak se 10%.”
Drejtuesit amerikanë të automjeteve tashmë po i ndjejnë efektet e çmimeve të naftës bruto, të cilat janë rritur me më shumë se 30% që nga fillimi i sulmeve ushtarake ndaj Iranit.
Sipas të dhënave të AAA, çmimi mesatar i benzinës së zakonshme në SHBA është rritur nga afërsisht 3 dollarë për gallon para sulmeve në 3.45 dollarë të dielën, dhe priten rritje të tjera.
Rreziqet e larta po i mbajnë cisternat larg Ngushticës së Hormuzit pranë Iranit — një pikë jetike tranziti për dërgesat energjetike.
Çmimi gjithashtu pasqyron rreziqe të tjera që konflikti në zgjerim paraqet për prodhimin, përpunimin, magazinimin dhe infrastrukturën e eksportit të naftës në rajon.
Trump shkroi të dielën në mbrëmje në Truth Social: “Çmimet afatshkurtra të naftës, të cilat do të bien me shpejtësi sapo të përfundojë shkatërrimi i kërcënimit bërthamor iranian, janë një çmim shumë i vogël për t’u paguar për sigurinë dhe paqen e SHBA-së dhe të botës. VETËM BUDALLENJTË DO TË MENDONIN NDRYSHE!”
Është hera e parë që çmimet e naftës arrijnë 100 dollarë që nga viti 2022, kur çrregullimet dhe rreziqet nga pushtimi rus i Ukrainës ndodhën paralelisht me rritjen e kërkesës pas COVID-it.
Zyrtarët e administratës Trump po përpiqen me nxitim të kufizojnë rritjen e kostove.
Korporata Amerikane Ndërkombëtare për Financimin e Zhvillimit po ofron sigurim ndaj rrezikut politik dhe garanci, megjithëse mbetet e paqartë sa e dobishme do të jetë kjo për industrinë e transportit detar.
Trump ka përmendur gjithashtu mundësinë e eskortave detare dhe të enjten Departamenti i Thesarit lëshoi një përjashtim 30-ditor nga sanksionet për t’u mundësuar rafinerive indiane të blejnë më shumë naftë ruse.
Sekretari i Energjisë, Chris Wright, tha në “Fox News Sunday” se çmimet më të larta janë “një çmim i vogël për t’u paguar për të arritur në një botë ku çmimet e energjisë kthehen aty ku ishin më parë, dhe po flas për javë, sigurisht jo për muaj.”
Po, por: Opsionet e Shtëpisë së Bardhë janë të kufizuara.
“Çmimet e naftës dhe gazit të lëngshëm natyror do të vazhdojnë të rriten derisa masa të besueshme të mundësojnë rifillimin e transportit përmes ngushticës,” thanë analistët e Eurasia Group në një shënim të premten, kur çmimet ishin ende në nivelin e 90 dollarëve.
Udhëheqësi i pakicës në Senat, Chuck Schumer (demokrat nga Nju Jorku), i bëri thirrje Trump-it të dielën të nxjerrë naftë nga rezervat kombëtare — një ide që republikanët kanë qenë të ngadaltë ta përqafojnë.
Përdorimi i Rezervës Strategjike të Naftës mund t’ua heqë republikanëve një argument politik: se vendimi i presidentit të atëhershëm Biden për ta bërë këtë në vitin 2022 ishte marrë vetëm për arsye politike.
Pavarësisht rritjeve të fundit, çmimet në pikat e karburantit janë ende larg niveleve më të larta historike.
Çmimi mesatar për një gallon e kaloi për pak kohë kufirin e 5 dollarëve në mesin e vitit 2022.
Presioni mbi sistemin ka gjasa të përkeqësohet ndërsa hapësirat e magazinimit po mbushen.
“Mbylljet e prodhimit në Irak dhe Kuvajt tashmë po ndodhin dhe me kalimin e kohës mund të përhapen në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe madje edhe në Arabinë Saudite,” tha Amarpreet Singh i Barclays në një shënim të premten.
Nëse situata aktuale vazhdon edhe për disa javë të tjera, çmimi i Brent mund të testojë nivelin e 120 dollarëve, shkroi Singh — një kthesë befasuese krahasuar me atë që deri tani kishte qenë një treg global mjaft i butë dhe i furnizuar mirë.
“Këto shifra mund të duken tepër të larta, veçanërisht duke pasur parasysh pesimizmin e përhapur për perspektivën e tregut të naftës në hyrje të këtij viti, por ne ritheksojmë se faktorët bazë janë më të fortë dhe rreziqet më të mëdha sesa konflikti Rusi-Ukrainë, kur pamë që këto nivele të materializoheshin,” shkruan ai./Axios/TetovaNews
