Oficerët ushtarakë mund të përballen me një dilemë morale nëse Presidenti Trump e çon deri në fund kërcënimin për të bombarduar infrastrukturën civile të Iranit, thanë për Axios ekspertë të ligjit ushtarak.
Pamja e përgjithshme: Procedurat e vendosura dhe rregullat e luftës përcaktojnë se infrastruktura civile mbrohet nga sulmet dhe, megjithëse kryetari i Shefave të Shtabit të Përbashkët thotë se ushtria amerikane i ka zbatuar “procedurat normale”, retorika e Trumpit i rrit ndjeshëm këto pasoja.
Të martën, presidenti postoi se “një qytetërim i tërë do të vdesë sonte, për të mos u rikthyer më kurrë”, një zotim tronditës pas një sërë paralajmërimesh publike për të shkatërruar urat, centralet elektrike dhe infrastrukturë tjetër të Iranit.
Çfarë thonë ata: Interpretimi i SHBA-së për detyrimet sipas ligjit të luftës në lidhje me infrastrukturën me përdorim të dyfishtë që “mbështet luftën” është “shtrirë mjaft shumë”, i tha Axios Rachel VanLandingham, nënkolonele në pension e Forcave Ajrore dhe ish-këshilltare ligjore për të drejtën ndërkombëtare në Komandën Qendrore të SHBA-së.
Ky moment mund ta çojë këtë në “interpretimin më ekstrem”.
Ajo argumenton se vetë kërcënimi i Trumpit është krim lufte, duke theksuar se nuk lejohet përdorimi i kërcënimeve me dhunë me qëllimin kryesor për të përhapur terror te civilët.
Trump i minimizoi pyetjet të hënën nëse SHBA-ja mund të kryente krime lufte në Iran, duke thënë se nuk ishte i shqetësuar. “E dini cili është krimi i luftës? Krimi i luftës është t’i lejohet Iranit të ketë armë bërthamore”, u tha ai gazetarëve.
Shikim më i gjerë: Deri tani, sulmet amerikane kanë shënjestruar kryesisht objektiva ushtarake dhe bërthamore të Iranit, megjithëse grupet për të drejtat e njeriut kanë vlerësuar një rritje të numrit të viktimave civile të luftës, përfshirë edhe vdekjen e fëmijëve.
Por komentet e zyrtarëve amerikanë gjithsesi kanë alarmuar ekspertët e së drejtës ndërkombëtare, me më shumë se 100 juristë, akademikë, ish-zyrtarë qeveritarë dhe të tjerë që kanë nënshkruar një letër të muajit prill, ku shprehin “shqetësimin e tyre të thellë”.
Ana tjetër: Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, i tha Axios në një deklaratë se “Irani nuk mund të ketë kurrë armë bërthamore dhe populli iranian e mirëpret zhurmën e bombave sepse kjo do të thotë se shtypësit e tyre po humbin”.
Ajo shtoi se “shkatërrimi më i madh mund të shmanget nëse regjimi e kupton seriozitetin e këtij momenti dhe arrin një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara”.
Përmbledhje e shpejtë: Brian Finucane, këshilltar i lartë në Programin e SHBA-së të International Crisis Group dhe ish-këshilltar ligjor i Departamentit të Shtetit, thotë se oficerët tashmë janë dashur të përballen me urdhra që ekspertët e së drejtës ndërkombëtare i kanë cilësuar si të paligjshëm në fushatën e bombardimeve në Karaibe.
Por, sipas tij, në debatin për urdhrat e paligjshëm ka një “ndarje” apo “veçori”, një hap i ndërmarrë me sulmet ndaj anijeve: “Nëse Departamenti i Drejtësisë e miraton një urdhër si të ligjshëm… kjo e bën shumë më të vështirë për këdo që të kundërshtojë.”
I pyetur të martën për analizën e Departamentit të Drejtësisë nëse kërcënimet e presidentit mund të përbëjnë krime lufte, ushtruesi i detyrës së Prokurorit të Përgjithshëm, Todd Blanche, tha se DOJ “mbështet Departamentin e Luftës, Shtëpinë e Bardhë dhe Departamentin e Shtetit”.
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth gjithashtu e ka rreshtuar Departamentin e Mbrojtjes në mbështetje të ndryshimit të kursit të Trumpit, duke larguar juristët më të lartë ushtarakë, të cilët ai i shihte si “pengesa të mundshme” për zbatimin e agjendës së presidentit.
Kontrolli i realitetit: VanLandingham tha se dyshon se do të kishte përgjegjësi penale individuale për sulme pa dallim, duke theksuar vështirësinë dhe politikën që shoqëron ndjekjen penale për krime lufte, megjithëse zërat për këtë tashmë kanë filluar.
Përfundimi: Kërcënimet e Trumpit, nëse bëhen realitet, do të shënonin një përshkallëzim të madh dhe do të rrisnin ndjeshëm barrën ligjore dhe etike për oficerët.
Finucane thotë se “presidenti i SHBA-së nuk duhet t’i vendosë pjesëtarët e ushtrisë në një pozitë ku duhet të vendosin nëse do të zbatojnë ligjin e luftës apo urdhrat e tij.”/Axios
