Dy luanët kishin mbërritur në Zagreb në fillim të korrikut për t’u shumuar në kuadër të një programi evropian. Drejtuesit e kopshtit zoologjik thonë se çifti ishte përshtatur mirë dhe nuk kishte shfaqur shenja që paralajmëronin sulmin fatal.
Një ngjarje tragjike ka ndodhur të mërkurën, më 29 korrik 2026, në Kopshtin Zoologjik të Zagrebit, ku luani pesëvjeçar Uganda sulmoi dhe vrau luaneshën gjashtëvjeçare Tayri.
Lajmi u konfirmua zyrtarisht nga Kopshti Zoologjik i Zagrebit, i cili njoftoi se konflikti shpërtheu papritur, megjithëse dy kafshët më parë ishin përshtatur mirë me njëra-tjetrën dhe nuk kishin shfaqur shenja serioze agresiviteti.
Drejtori i institucionit, Ivan Cizelj, deklaroi se sulmi ndodhi në orët e para të pasdites dhe përfundoi brenda një kohe jashtëzakonisht të shkurtër.
Sipas tij, luani e vrau luaneshën praktikisht në vend, ndërsa punonjësit nuk patën mundësi të ndërhynin për ta shpëtuar.
“Gjithçka ndodhi jashtëzakonisht shpejt”, tha Cizelj, duke shtuar se deri në atë moment asgjë nuk kishte paralajmëruar një përfundim të tillë.
Njohja ishte zhvilluar gradualisht
Uganda dhe Tayri kishin mbërritur në Zagreb në fillim të korrikut dhe, që nga ardhja e tyre, ishin mbajtur nën mbikëqyrje të vazhdueshme.
Fillimisht ata ishin vendosur në hapësira të ndara dhe ishin njohur përmes një rrjete mbrojtëse. Më pas, më 10 korrik, ishin bashkuar me sukses në një hapësirë ndihmëse, ndërsa prej 21 korrikut qëndronin së bashku në pjesën e jashtme të kompleksit të luanëve, të quajtur “Lavlja stijena Kidepo”.
Sipas Kopshtit Zoologjik, çifti ishte përshtatur mirë dhe nuk kishte pasur asnjë tregues se mund të ndodhte një sulm i tillë. Procesi i njohjes dhe bashkimit ishte zhvilluar nën mbikëqyrje të shtuar dhe me masa të shumta sigurie, për shkak të forcës dhe përmasave të këtyre kafshëve.
Nuk pati rrezik për vizitorët
Menjëherë pas incidentit, punonjësit aktivizuan protokollet e sigurisë për mbrojtjen e njerëzve dhe të kafshëve të tjera.
Drejtuesit e Kopshtit Zoologjik theksuan se gjatë ngjarjes nuk pati rrezik për vizitorët ose për personelin. Luani Uganda u izolua dhe do të mbahet nën vëzhgim të shtuar gjatë periudhës së ardhshme.
Trupi i luaneshës Tayri do t’i nënshtrohet ekzaminimit pas vdekjes, ndërsa ekspertë të institucioneve të tjera do të përfshihen në analizimin e rastit për të përcaktuar se çfarë mund ta ketë shkaktuar sulmin.
Kuratorja e gjitarëve në ZOO-në e Zagrebit, Dijana Beneta, tha se punonjësit ishin të tronditur nga ngjarja dhe se, pavarësisht njohurive për llojin dhe zbatimit të masave të parashikuara, sjellja e kafshëve të egra mund të mbetet e paparashikueshme.
E ardhmja e Ugandës do të vendoset nga ekspertët
Luani Uganda vazhdon të qëndrojë në Kopshtin Zoologjik të Zagrebit dhe, sipas drejtuesve të institucionit, pas sulmit është sjellë në mënyrë të zakonshme.
Ekspertët e programit ndërkombëtar do të vlerësojnë nëse ai mund të bashkohet në të ardhmen me një luaneshë tjetër apo nëse duhet të përjashtohet nga programi i mbarështimit.
Drejtori Cizelj ka sqaruar se ky vendim nuk mund të merret vetëm nga Kopshti Zoologjik i Zagrebit, pasi Uganda është pjesë e një programi të koordinuar ndërkombëtar për ruajtjen dhe shumimin e popullatës së rrezikuar të luanit afrikan.
Uganda erdhi nga Franca, Tayri nga Hungaria
Uganda dhe Tayri nuk ishin sjellë të dy nga Franca, siç është raportuar gabimisht në disa media.
Luani pesëvjeçar Uganda kishte ardhur nga rezervati Sigean në Francë, ndërsa luanesha gjashtëvjeçare Tayri ishte sjellë nga Kopshti Zoologjik i Veszprémit në Hungari.
Ata kishin mbërritur në Zagreb për t’u shumuar në kuadër të Programit Evropian të Mbarështimit. Vetëm pesë ditë përpara tragjedisë, Kopshti Zoologjik i kishte prezantuar si çiftin e ri të luanëve në kompleksin “Lavlja stijena Kidepo”. (Zoo Zagreb)
Të dy kafshët i përkisnin popullatës veriore të luanit afrikan. Sipas të dhënave të publikuara nga Kopshti Zoologjik i Zagrebit, kjo popullatë mban statusin “e rrezikuar” në Listën e Kuqe të IUCN-së.
Në natyrë kanë mbetur vetëm rreth 250 individë të kësaj popullate, ndërsa rreth 200 të tjerë jetojnë nën kujdesin e kopshteve zoologjike. Ata kërcënohen nga humbja e habitatit, gjuetia e paligjshme, konfliktet me njerëzit, trazirat civile dhe konfliktet e armatosura në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore.
Incidenti ka shkaktuar tronditje të madhe mes punonjësve të Kopshtit Zoologjik dhe publikut, ndërsa shkaqet e sakta të sulmit mbeten ende të panjohura./Tetova News
