Katër vjet më parë, ardhja e tij në Paris ende kishte shkaktuar një stuhi politike. Këtë të diel, më 23 gusht, Mohammed bin Salman rikthehet në Francë në një klimë krejt tjetër. Princi i kurorës i Arabisë Saudite, udhëheqësi de facto i mbretërisë, do të pritet deri të hënën nga Emmanuel Macron në kuadër të një vizite zyrtare që synon forcimin e marrëdhënieve franko-saudite, të cilat tashmë paraqiten si strategjike. Një etapë e re në rehabilitimin spektakolar ndërkombëtar të atij që, pas vrasjes së gazetarit Jamal Khashoggi, për një periudhë ishte shndërruar në një të përjashtuar nga bashkësia ndërkombëtare.
Vizita do të nisë të dielën në mbrëmje me ceremoninë përmbyllëse të Esports World Cup, që zhvillohet në Accor Arena. Një simbol aspak i parëndësishëm: gara, e mbështetur fuqishëm nga Riadi, zhvillohet për herë të parë jashtë Arabisë Saudite. Vitet e fundit, mbretëria ka investuar masivisht në sport dhe argëtim, në përpjekje për të diversifikuar ekonominë dhe për të ndryshuar imazhin e saj. Franca, nga ana e saj, shpreson të përfitojë nga kjo valë investimesh: organizimi i aktivitetit në Paris përfaqëson një investim saudit prej rreth 250 milionë eurosh, sipas Le Monde.
Megjithatë, pjesa kryesore e bisedimeve do të zhvillohet të hënën. Emmanuel Macron dhe Mohammed bin Salman do të bashkëkryesojnë për herë të parë Këshillin e Partneritetit Strategjik Franko-Saudit, i krijuar gjatë vizitës së presidentit francez në Riad në dhjetor 2024. Pritet të nënshkruhen disa marrëveshje në sektorët e transportit, shëndetësisë dhe energjisë. Parisi dëshiron gjithashtu ta bindë Arabinë Saudite që të rrisë investimet në Francë, ndërkohë që të dy vendet tashmë bashkëpunojnë në aviacion, mbrojtje dhe kulturë, veçanërisht rreth zhvillimit të sitit arkeologjik Al-Ula.
Një bashkëbisedues kyç në Lindjen e Mesme
Vizita ka gjithashtu një dimension të rëndësishëm diplomatik. Lufta që po trondit Lindjen e Mesme dhe tensionet me Iranin e kanë rritur edhe më shumë peshën e Riadit. Në agjendën e diskutimeve janë, ndër të tjera, mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, mënyrat për të diversifikuar rrugët e furnizimit me energji, konflikti izraelito-palestinez, si dhe situata në Siri dhe Liban.
Për Parisin, të ketë një kanal të privilegjuar komunikimi me fuqinë kryesore arabe të Gjirit është bërë edhe më e vlefshme, pasi Arabia Saudite synon të afirmohet si një aktor qendror diplomatik në rajon.
Megjithatë, një afrim i tillë do të dukej shumë më pak i mundshëm vetëm pak vite më parë.
Pas vrasjes dhe copëtimit të trupit të Jamal Khashoggi-t në konsullatën saudite në Stamboll, në tetor 2018, Mohammed bin Salman u izolua gjerësisht nga kryeqytetet perëndimore. Shërbimet amerikane të inteligjencës arritën në përfundimin se princi i kurorës e kishte miratuar operacionin kundër gazetarit, një pretendim që Riadi e ka kundërshtuar vazhdimisht.
Emmanuel Macron, megjithatë, ishte ndër udhëheqësit e parë perëndimorë që rifilloi publikisht dialogun me të, duke udhëtuar në Xheda që në dhjetor 2021. Pritja e “MBS”-së në Pallatin Élysée, në korrik 2022, shkaktoi më pas kritika nga organizatat joqeveritare dhe nga një pjesë e opozitës franceze.
Katër vjet më vonë, këto rezerva duket se janë shtyrë gjerësisht në plan të dytë.
Ambicie diplomatike
Statusi i ri ndërkombëtar i mbretërisë e shpjegon në masë të madhe këtë ndryshim.
Si eksportuesja më e madhe në botë e naftës dhe si një fuqi financiare me një fond sovran që disponon qindra miliarda dollarë, Arabia Saudite po zgjeron njëkohësisht ambiciet e saj diplomatike — duke kultivuar marrëdhënie me Pekinin dhe Moskën — si edhe ato ekonomike dhe kulturore.
Ajo do të organizojë Ekspozitën Universale në vitin 2030 dhe më pas Kupën e Botës në futboll në vitin 2034.
Vizita në Paris ilustron kështu ndryshimin e statusit të Mohammed bin Salmanit: nga një udhëheqës me të cilin perëndimorët ngurronin madje të shtrëngonin duart, ai është shndërruar brenda pak vitesh në një bashkëbisedues që Parisi e konsideron vështirë të anashkalueshëm.
“Ashtu si diplomacitë e tjera perëndimore, edhe diplomacia franceze ka hequr dorë prej kohësh nga përpjekja për të izoluar princin e kurorës, sepse palët kanë shumë interesa të përbashkëta. Franca nuk mund t’ia lejojë më vetes ta injorojë Arabinë Saudite”, përfundon Agnès Levallois, nënpresidente e Institutit për Kërkime dhe Studime mbi Mesdheun dhe Lindjen e Mesme, në një prononcim për Franceinfo./L’Express.fr
