Shteti më i vogël në botë synon të bëjë një hap të madh drejt pavarësisë energjetike. Vatikani po përgatit ndërtimin, pranë Romës, të një centrali të madh agrivoltaik, i cili synon të mbulojë të gjitha nevojat e tij për energji elektrike përmes prodhimit nga burime të rinovueshme, thanë të shtunën, më 22 gusht, për agjencinë Reuters burime të përfshira në diskutimet për projektin. Me një kosto të vlerësuar prej 100 milionë eurosh, impianti mund të arrijë një fuqi prej 80 deri në 90 megavatësh dhe të vihet në funksion brenda 18 deri në 24 muajsh.
Centrali pritet të ndërtohet në Santa Maria di Galeria, një pronë ekstraterritoriale e Selisë së Shenjtë, e vendosur në veriperëndim të Romës, ku që nga vitet 1950 ndodhen infrastrukturat e transmetimit të Radio Vatikanit. Nga rreth 450 hektarët e pronës, afërsisht 200 hektarë pritet të mbulohen me panele diellore të pajisura me sisteme që ndjekin lëvizjen e diellit. Ndryshe nga një central klasik fotovoltaik, panelet do të vendosen në lartësi, në mënyrë që nën strukturat e tyre të mund të vazhdojnë kultivimet ose veprimtaritë bujqësore.
Vatikani synon vetë-mjaftueshmërinë energjetike
Ky është pikërisht parimi i agrivoltaikës: të bashkëjetojnë, në të njëjtën sipërfaqe toke, prodhimi i energjisë elektrike dhe bujqësia.
Hija e krijuar nga panelet mund të ndihmojë, ndër të tjera, në kufizimin e avullimit të ujit dhe në mbrojtjen e disa kulturave nga periudhat e nxehtësisë ekstreme.
Në Santa Maria di Galeria, sistemi fillimisht duhet të furnizojë qendrën e Radio Vatikanit dhe më pas të kontribuojë që Qyteti i Vatikanit të bëhet plotësisht i vetë-mjaftueshëm me energji elektrike.
Energjia e prodhuar mund të përdoret gjithashtu nga disa institucione të lidhura me Selinë e Shenjtë, si spitali pediatrik Bambino Gesù në Romë.
Ndërsa teprica e energjisë do të injektohet në rrjetin elektrik italian.
Megjithatë, kantieri mbetet ende i kushtëzuar nga procedurat administrative dhe lejet e nevojshme. Kontratat pritet të ndahen pas tenderëve që do të shpallen gjatë javëve të ardhshme, por ligji italian i ratifikimit përcakton se operacioni nuk duhet të shkaktojë asnjë shpenzim shtesë për financat publike italiane.
Gjurmët e Papa Françeskut
Projekti mban mbi të gjitha vulën e Papa Françeskut.
Në qershor 2024, në një letër apostolike të titulluar Fratello Sole, ai kishte urdhëruar ndërtimin e një impianti agrivoltaik që do të ishte në gjendje të siguronte njëkohësisht furnizimin e Radio Vatikanit dhe “furnizimin e plotë me energji” të qytet-shtetit.
Kjo nismë ishte në vazhdën e enciklikës së tij Laudato si’, të botuar në vitin 2015, në të cilën Papa Françesku e kishte bërë luftën kundër ngrohjes globale dhe mbrojtjen e mjedisit një nga boshtet kryesore të pontifikatit të tij.
Pasardhësi i tij, Papa Leoni XIV, e ka marrë më pas në dorë këtë projekt.
Pas marrëveshjes së nënshkruar ndërmjet Italisë dhe Selisë së Shenjtë në korrik 2025, e cila hyri në fuqi më 27 maj 2026, papa i ri krijoi në qershor fondacionin “Fratello Sole”, të ngarkuar me realizimin konkret të projektit.
Pak ditë më vonë, Vatikani nënshkroi gjithashtu një protokoll me grupin italian të energjisë ACEA, për të çuar përpara projektimin dhe zbatimin e tij.
Selia e Shenjtë nuk është e re në përdorimin e energjisë diellore.
Që në vitin 2008, gjatë pontifikatit të Benediktit XVI, rreth 2.400 panele fotovoltaike ishin instaluar mbi çatinë e Sallës Pali VI, e përdorur ndër të tjera për audiencat papnore, vëren e përditshmja konservatore italiane La Verità.
Por me projektin në Santa Maria di Galeria, Vatikani po kalon në një shkallë krejt tjetër: me një kapacitet që mund të arrijë deri në 90 megavat, centrali i ardhshëm do të ishte ndër impiantet agrivoltaike më të mëdha në Itali.
