Sindikata United Auto Workers (UAW) dhe kompania Deere & Company po shkojnë drejt një përplasjeje për kontratën kolektive, ndërsa sindikatat e mëdha amerikane përpiqen të sigurojnë për punëtorët një pjesë të pasurisë së jashtëzakonshme që po krijohet nga bumi i inteligjencës artificiale.
Pse ka rëndësi: Prodhues tradicionalë të makinerive të rënda, si Deere dhe Caterpillar, papritur janë përfshirë në një bum shitjesh dhe të vlerës së aksioneve të lidhur me IA-në, pasi kompanitë që ndërtojnë qendra të të dhënave po blejnë në sasi të mëdha buldozerë, ekskavatorë dhe makineri të tjera ndërtimore.
Pamja e përgjithshme
Drejtuesit sindikalë tashmë kanë intensifikuar kritikat ndaj gjigantëve të inteligjencës artificiale, duke kërkuar masa mbrojtëse për punëtorët dhe duke sulmuar miliarderët që, sipas tyre, synojnë t’i zëvendësojnë punëtorët me teknologji.
“Ose je me punëtorët, ose je me milionerët”, i tha Axios në qershor presidentja e AFL-CIO, Liz Shuler.
“S’ka pasur thuajse fare udhëheqje nga zyrtarët e zgjedhur për ta vendosur vërtet këtë çështje në prioritet dhe për t’i vendosur punëtorët në qendër”, shtoi ajo.
Zhvillimi më i fundit
UAW njoftoi të dielën vonë se anëtarët e saj kishin refuzuar ofertën e Deere për zgjatjen e kontratës, e cila do ta zgjaste marrëveshjen aktuale kolektive edhe për dy vjet, deri në vitin 2029.
Zgjatja e propozuar përfshinte:
- rritje vjetore të pagave prej 4%;
- bonuse prej 3.000 dollarësh çdo vit;
- asnjë ndryshim në pensione;
- asnjë ndryshim në sigurimin shëndetësor.
Presidenti i UAW-së, Shawn Fain, kritikoi ashpër Deere për largimet e punëtorëve nga puna dhe sinjalizoi se sindikata kërkon një marrëveshje më të favorshme, tani që gjendja financiare e kompanisë është përmirësuar.
“Anëtarët tanë e refuzuan ofertën e Deere për zgjatjen e kontratës, sepse e dinë vlerën e tyre dhe atë që meritojnë”, tha Fain në një deklaratë.
“Kompania nuk arriti të paraqiste një ofertë që trajtonte çështjet që shqetësojnë anëtarët tanë, veçanërisht sigurinë e vendeve të punës. Do të takohemi me Deere në tryezën e negociatave në vitin 2027.”
Qëndrimi i Deere
Deere deklaroi se ishte “e zhgënjyer” nga rezultati i votimit dhe se pret që negociatat të rifillojnë përpara skadimit të kontratës, në tetor 2027.
“Ne propozuam zgjatjen sepse besojmë se stabiliteti dhe siguria shtesë do të ishin në dobi të punonjësve, klientëve dhe biznesit tonë në një mjedis sfidues”, tha kompania.
Deere përfiton nga vala e IA-së
Aksionet e Deere janë rritur me rreth 40% gjatë vitit 2026, ndërsa kompania është gjendur në qendër të valës së investimeve të lidhura me inteligjencën artificiale.
Kompania raportoi javën e kaluar se shitjet në sektorin e saj të ndërtimit dhe pylltarisë u rritën me 18% krahasuar me një vit më parë, duke arritur në 3,62 miliardë dollarë.
Fitimi operativ i këtij segmenti u rrit me 84%, ndërsa marzhi operativ u ngjit në 12,1%, nga 7,7% një vit më parë.
Megjithatë, Deere deklaroi të hënën se kërkesa e përgjithshme “mbetet dukshëm nën nivelet e vitit 2021”, se “konkurrenca vazhdon të intensifikohet” dhe se “perspektiva për një rimëkëmbje të ndjeshme mbetet e pasigurt”.
Shawn Fain dhe dimensioni politik
Shawn Fain, i cili këtë vit kandidon për një mandat të ri si president i UAW-së, muajt e fundit është përmendur në media edhe si një kandidat i mundshëm surprizë për president të Shteteve të Bashkuara.
Ai fitoi famë kombëtare në lëvizjen sindikale në vitin 2023, kur drejtoi një grevë të paprecedentë kundër General Motors, Ford dhe Stellantis, e cila përfundoi me rritje rekord të pagave.
Në rastin e Deere, ekspertët presin që ai të ndjekë një linjë po aq të ashpër.
“Mendoj se ata do të kuptojnë se ai negocion fort dhe se ka shumë njerëz pas vetes”, tha për Axios Arthur Wheaton, drejtor i Studimeve të Punës në Cornell ILR Buffalo Co-Lab.
“Dhe është vit zgjedhor – gjëja e fundit që ai dëshiron është një kontratë e dobët.”
Sindikatat kërkojnë një kundërpeshë ndaj gjigantëve të IA-së
Sipas analizës së Axios, sindikatat e mëdha amerikane po përpiqen të paraqiten si një kundërforcë ndaj kompanive të fuqishme të inteligjencës artificiale.
Problemi për sindikatat është se kompanitë e mëdha teknologjike nuk janë të sindikalizuara në shkallë të gjerë. Për këtë arsye, mundësia më reale që lëvizja sindikale të përfitojë nga bumi i IA-së mund të jetë pikërisht te sektorët industrialë që furnizojnë infrastrukturën e nevojshme për të.
Një shembull janë prodhuesit e makinerive të rënda.
Çfarë duhet ndjekur
Çdo ndërprerje ose kufizim në furnizimin me makineri ndërtimore mund të shndërrohet në një pengesë serioze për ndërtimin e qendrave të të dhënave për inteligjencën artificiale.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme pasi Deere dhe Caterpillar tashmë po përballen me grumbullim porosish dhe vonesa në realizimin e tyre.
Në këtë mënyrë, një konflikt tradicional mes sindikatës dhe një prodhuesi të makinerive të rënda mund të ketë pasoja shumë më të gjera: ai mund të prekë drejtpërdrejt ritmin me të cilin Shtetet e Bashkuara po ndërtojnë infrastrukturën fizike të bumit të inteligjencës artificiale./Axios
