Përpjekja e presidentit Donald Trump për të kufizuar votimin me postë përmes Shërbimit Postar të Shteteve të Bashkuara (USPS) mund t’i japë qeverisë federale mundësi për të ushtruar kontroll mbi të dhënat e votuesve dhe mbi zgjedhjet që administrohen nga shtetet, paralajmërojnë organizatat për mbrojtjen e të drejtës së votës.
Pse ka rëndësi: Rregullorja e propozuar mund të shkaktojë çrregullime në zgjedhjet e ndërmjetme të vitit 2026, duke i detyruar autoritetet lokale dhe shtetërore të përdorin, brenda një kohe shumë të shkurtër, një sistem federal të patestuar. Kritikët thonë se kjo mund të minojë edhe besimin e publikut në zgjedhjet amerikane.
Sipas politikës së propozuar, USPS do të duhej të kontrollonte zarfet e fletëvotimeve që dërgohen me postë, për të verifikuar nëse ato janë në përputhje me kërkesat federale, përpara se t’i pranonte për dërgim.
Autoritetet zgjedhore do të duhej gjithashtu të përdornin një sistem të ri, të quajtur Federal Ballot Mail Portal, ku do të dorëzonin të dhëna personale për votuesit që marrin fletëvotime me postë.
Çfarë thonë kritikët: “Mendoj se për disa vende do të ishte praktikisht e pamundur t’i përmbushnin këto rregulla”, tha për Axios Jonathan Diaz, drejtor për avokimin zgjedhor dhe partneritetet në Campaign Legal Center.
Sipas tij, politika mund t’i pengojë votuesit me të drejtë vote që t’i marrin fletëvotimet dhe mund të rezultojë “katastrofike për administrimin e zgjedhjeve dhe për votuesit”.
Qëndrimi i palës tjetër: Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Lauren Bis, tha në një deklaratë me email për Axios se “kaosi i vërtetë” në zgjedhje “mbillet nga demokratët ekstremë, të cilët refuzojnë të miratojnë masa bazë të arsyes së shëndoshë që garantojnë se amerikanët, dhe vetëm amerikanët, vendosin për zgjedhjet tona”.
USPS nuk pranoi të komentojë, duke u thirrur në “procese gjyqësore në zhvillim”.
Zhvillimi më i fundit: League of Women Voters of Massachusetts paraqiti të shtunën një kërkesë për zbatimin e një urdhri të një gjykate federale që e ndalon USPS-në t’i zbatojë këto rregulla.
Kjo çështje është një nga disa paditë që synojnë të pengojnë hyrjen në fuqi të rregullave.
Në një çështje gjyqësore në Massachusetts është bllokuar si sistemi për listat që lidhen me shtetësinë, ashtu edhe rregullat për fletëvotimet me postë në 23 shtete dhe në Distriktin e Kolumbias. Administrata Trump i është drejtuar Gjykatës së Lartë, duke kërkuar ndërhyrjen e saj.
Një çështje e tretë në Massachusetts e ndalon USPS-në, në nivel kombëtar, të zbatojë rregullat për fletëvotimet me postë për zgjedhjet e 3 nëntorit. Organizatat për të drejtat e votës pretendojnë se USPS e ka shkelur atë urdhër duke i finalizuar gjithsesi rregullat.
Dy raste të tjera gjyqësore në Uashington kanë përfunduar më favorshëm për administratën, por ato nuk e shfuqizojnë bllokimin që vlen në mbarë vendin.
Niveli i rrezikut: Sipas Jonathan Diaz, rregullorja do t’i godiste në mënyrë joproporcionale amerikanët që varen nga votimi me postë, përfshirë të moshuarit, votuesit me aftësi të kufizuara, banorët e zonave rurale, studentët dhe personat që punojnë në disa turne.
Vonesa mund të prekin gjithashtu votuesit që përballen papritur me sëmundje, udhëtime ose shtrim në spital.
Në hollësi: Zyrat zgjedhore do të duhej të mësonin përdorimin e sistemit të ri vetëm disa javë përpara fillimit të votimit, duke shtuar një barrë të re mbi institucione që shpesh kanë mungesë personeli dhe financimi, tha Chris Diaz, drejtor i ndjekjes së legjislacionit në Voting Rights Lab.
Disa juridiksione mund të humbasin gjithashtu paratë e shpenzuara për zarfet e fletëvotimeve të shtypura paraprakisht, nëse ato nuk i plotësojnë standardet e reja.
Autoritetet e Massachusetts, për shembull, kanë shpenzuar tashmë më shumë se 3 milionë dollarë për zarfe fletëvotimesh që mund të bëhen të papërdorshme.
Megjithatë: Megjithëse Trump ka pohuar vazhdimisht se votimi me postë nuk është i sigurt, ai vetë ka votuar disa herë në këtë mënyrë, përfshirë edhe më herët gjatë këtij muaji.
Shtetet amerikane tashmë përdorin masa sigurie si krahasimi i nënshkrimeve, kërkesat për dëshmitarë dhe kontrollet e dokumenteve të identifikimit për të zbuluar mashtrimet, të cilat mbeten të rralla.
Në prapaskenë: Sulmet e Trump ndaj votimit me postë mund të minojnë më tej besimin e publikut në zgjedhje.
“Retorika e tij dhe më pas veprime të tilla janë zgjidhje që kërkojnë një problem”, tha Chris Diaz, duke shtuar se presidenti nuk ka autoritet mbi administrimin e zgjedhjeve.
“Është krejtësisht e paprecedentë që qeveria federale të përpiqet të imponojë një zgjidhje nga lart-poshtë… Kjo është thjesht një përpjekje për të futur një nivel të burokracisë federale në një sistem shtetëror që tashmë funksionon”, tha ai.
Çfarë pritet: Gjykata e Lartë mund të vendosë në çdo moment në favor ose kundër administratës Trump.
Nëse Gjykata e Lartë vendos në favor të administratës, rregullorja e USPS-së do të hynte menjëherë në fuqi. Nëse vendos kundër administratës, bllokimi në nivel kombëtar do të mbetej në fuqi për zgjedhjet e ndërmjetme të vitit 2026.
“Mendoj se është shumë e vështirë të parashikohet se si kjo rregullore do të ndikonte në zgjedhje nga këndvështrimi se ‘kush do të fitojë’, por ajo që është absolutisht e qartë është se, nëse kjo rregullore do të hynte në fuqi tani, do t’ua pamundësonte shumë, shumë, shumë amerikanëve qasjen në fletëvotim”, tha Jonathan Diaz.
Burimi: Axios, Josephine Walker, 24 gusht 2026.
