Kosova kaloi më 6 tetor 2026 një nga ditët më dramatike politike të viteve të fundit. Brenda më pak se 24 orësh, vendi u përball me rrezikun e zgjedhjeve të reja parlamentare, një konflikt të fortë mes partive për Ligjin për Dhomat e Specializuara, protesta para Kuvendit, hetime për përplasjet mes Policisë dhe protestuesve dhe një seri negociatash që ndryshuan disa herë drejtim.
Dita nisi pa marrëveshje për presidentin dhe me Ligjin për Specialen të mbetur vetëm në lexim të parë. Ajo përfundoi me dy zhvillime madhore: Kuvendi miratoi në lexim të dytë ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara, ndërsa akademikja Justina Shiroka-Pula u zgjodh presidente e Kosovës.
Rruga deri te ky epilog kaloi përmes ofertave dhe kundërofertave mes Albin Kurtit dhe Bedri Hamzës, dështimit të kandidaturës së Bekim Sejdiut, diskutimit të emrave të Glauk Konjufcës dhe Feride Rushitit dhe, në minutat e fundit, kompromisit për Justina Shiroka-Pulën.
Çfarë kishte mbetur pezull nga 5 tetori
Kriza e 6 tetorit ishte vazhdim i drejtpërdrejtë i seancës maratonike të një dite më parë.
Më 5 tetor, Kuvendi miratoi në lexim të parë Projektligjin për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar.
Projektligji mori 91 vota pro, pa asnjë votë kundër dhe pa abstenime.
Megjithatë, procedura nuk u përfundua.
PDK-ja kërkoi që të shmangeshin afatet e zakonshme parlamentare dhe që ligji të votohej edhe në lexim të dytë po atë ditë. Në një fazë ishte propozuar që votimi i dytë të mbahej në orën 17:30.
Kuvendi megjithatë i mbylli punimet pa e proceduar leximin e dytë.
Jashtë Kuvendit, protesta për miratimin e ligjit u përshkallëzua në përplasje me Policinë.
Kështu, 6 tetori nisi me dy çështje të pazgjidhura: Specialen dhe presidentin.
6 tetori – afati i fundit për presidentin
6 tetori ishte dita e fundit e afatit kushtetues për përfundimin e procesit të zgjedhjes së presidentit.
Nëse Kuvendi nuk do të arrinte ta zgjidhte kreun e ri të shtetit deri në fund të ditës, Kosova do të hynte në një tjetër proces zgjedhor parlamentar.
Kjo e shndërroi gjithë ditën në një garë kundër kohës.
Problemi u ndërlikua edhe nga pyetja se kush do t’i ushtronte kompetencat presidenciale në rast se afati përfundonte pa president.
Albulena Haxhiu i ishte drejtuar Gjykatës Kushtetuese për interpretim lidhur me ushtrimin e këtyre kompetencave pas përfundimit të periudhës së saj si ushtruese e detyrës.
PDK: Fillimisht Specialja, pastaj presidenti
Që në mëngjes, PDK-ja përsëriti kushtin e saj politik.
Bedri Hamza kërkoi që fillimisht të përfundonte procedura e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe vetëm pas kësaj partitë të uleshin për presidentin.
PDK-ja nisi mbledhjen e nënshkrimeve për një seancë të jashtëzakonshme me një pikë të vetme: leximin e dytë të Ligjit për Specialen.
Në një fazë, 22 deputetët e PDK-së dhe shtatë deputetët e Aleancës kishin dhënë nënshkrimet, ndërsa për thirrjen e seancës së jashtëzakonshme nevojiteshin 40.
AAK-ja mbështeti të njëjtën kërkesë.
Protestuesit rikthehen para Kuvendit
Ndërkohë, qytetarët dhe përfaqësuesit e organizatave të dala nga lufta e UÇK-së u mblodhën përsëri në Prishtinë.
OVL-UÇK dhe platforma “Jo në emrin tim” kërkuan që Kuvendi të mos e linte ligjin përgjysmë.
Çlirim Haziri paralajmëroi vazhdimin e protestave nëse ndryshimet në Ligjin për Specialen nuk miratoheshin edhe në lexim të dytë.
Gjatë mbrëmjes, ndërsa numri i protestuesve u rrit përsëri, organizatorët u bënë thirrje pjesëmarrësve të mos sulmonin Policinë dhe u dëgjua thirrja: “Policia është e jona, mos e gjuani”.
Bilanci i përplasjeve të një nate më parë
Policia e Kosovës publikoi gjatë 6 tetorit bilancin e përditësuar të protestës së 5 tetorit.
Sipas saj:
20 zyrtarë policorë kishin marrë trajtim mjekësor;
12 qytetarë/protestues kishin kërkuar ndihmë mjekësore;
një gazetar ishte trajtuar;
tre persona ishin arrestuar;
dy prej tyre ishin dërguar në mbajtje, ndërsa një ishte liruar në procedurë të rregullt.
Policia tha se protestuesit kishin përdorur mjete piroteknike, fishekzjarrë dhe sende të forta dhe se për kontrollimin e situatës ishin përdorur sprej, gaz lotsjellës dhe top uji.
Prokuroria dhe IPK hetojnë Policinë
Inspektorati Policor nisi hetim preliminar për ndërhyrjen e Policisë.
Më pas edhe Prokuroria autorizoi IPK-në të hetojë veprimet e zyrtarëve policorë gjatë protestës.
Në këtë mënyrë, pretendimet e protestuesve, OVL-UÇK-së dhe disa politikanëve për tejkalim të autorizimeve kaluan nga debati publik në proces institucional hetimor.
Paralelisht, u zhvilluan procedura edhe ndaj personave të dyshuar për incidente gjatë protestës.
Fadil Zogaj dhe incidenti me deputetin Fahrush Rexhepi
Një nga incidentet më serioze lidhej me deputetin e LVV-së, Fahrush Rexhepi.
Pamjet treguan disa persona duke e tërhequr dhe duke e kthyer mbi rrethojat në oborrin e Kuvendit.
Fadil Zogaj u ndalua për 48 orë nën dyshimin për “sulm ndaj personit zyrtar”, ndërsa Prokuroria kërkoi paraburgimin e tij.
Edhe Ekrem Selimi i OVL-UÇK-së u dërgua para Gjykatës, ndërsa Organizata kërkoi lirimin e tij dhe të Zogajt.
Deri në mesditë – ende pa seancë
Gjatë paradites dhe mesditës qarkulluan informacione për një seancë të mundshme të Kuvendit.
Megjithatë, për disa orë nuk kishte ftesë zyrtare.
Deputetja e LDK-së Jehona Lushaku-Sadriu deklaroi se grupi i saj parlamentar nuk kishte marrë njoftim për seancë.
Ndërkohë deputetë të PDK-së, LVV-së dhe AAK-së nisën të mblidheshin në ndërtesën e Kuvendit.
Kurti hyn në Kuvend
Rreth orës 14:12, kryeministri Albin Kurti mbërriti në Kuvend.
Pas kësaj u paralajmërua konferenca e tij për media.
Ajo konferencë nisi serinë e ofertave politike që do të dominonin pjesën tjetër të ditës.
Formula e parë – Bekim Sejdiu
Kurti propozoi fillimisht rikthimin e Bekim Sejdiut në proces.
Ai kërkoi që PDK-ja të siguronte së paku gjysmën e deputetëve të saj për votimin presidencial.
Kurti sqaroi se deputetët e PDK-së nuk kishin nevojë ta votonin Sejdiun “për”; mund të votonin edhe kundër, por duhej të merrnin pjesë në votim për të siguruar numrin e nevojshëm të deputetëve.
Në këmbim, LVV-ja do të procedonte me votimin në lexim të dytë të Ligjit për Specialen.
Hamza: Sejdiu nuk është marrëveshje me PDK-në
Bedri Hamza e refuzoi formulën.
Ai tha se Bekim Sejdiu ishte kandidat i një marrëveshjeje mes LVV-së dhe LDK-së dhe se PDK-ja nuk kishte qenë pjesë e saj.
Hamza theksoi se nuk kishte kundërshtim personal ndaj Sejdiut, por refuzoi që votimi i Speciales të kushtëzohej me këtë kandidaturë.
Sipas tij, rendi duhej të ishte i pandryshuar: Specialja e para, presidenti më pas.
Sejdiu: Nuk jam pjesë e procesit
Në orën 17:50, vetë Bekim Sejdiu ndërhyri në debat.
Ai bëri të qartë se nuk e konsideronte veten pjesë të procesit presidencial.
Sejdiu sqaroi se tërheqjen e kishte komunikuar që më 14 shtator, pasi nuk ishte arritur marrëveshja politike dhe nuk ekzistonte mbështetja e nevojshme në Kuvend.
Kjo e mbylli praktikisht formulën e parë të Kurtit.
Formula e dytë – Konjufca ose Rushiti
Gjatë mbrëmjes, Kurti lëvizi nga pozicioni i tij fillestar.
Ai pranoi që Ligji për Specialen të mund të votohej i pari, nëse PDK-ja garantonte pjesëmarrjen në procesin presidencial.
Kryeministri hodhi në diskutim dy emra të rinj:
Glauk Konjufcën;
Feride Rushitin.
Por as kjo formulë nuk prodhoi marrëveshje.
Hamza i konsideroi kandidaturat të papërshtatshme për një kompromis konsensual, duke e parë Konjufcën si figurë politike dhe Rushitin si të afërt me LVV-në.
Ora 22:15 – kthesa vendimtare: Justina Shiroka-Pula
Rreth orës 22:15, Kurti doli përsëri para mediave dhe modifikoi ofertën.
Ai propozoi akademiken Justina Shiroka-Pula për presidente.
Por elementi vendimtar nuk ishte vetëm emri.
Për herë të parë gjatë ditës, Kurti pranoi plotësisht kërkesën bazë të PDK-së për rendin e votimeve:
së pari Specialja;
pastaj presidenti.
Kurti propozoi një seancë me dy pika.
Pika e parë: votimi në lexim të dytë i ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara.
Pika e dytë: votimi për presidenten.
Kushti i tij ishte që të 22 deputetët e PDK-së të zotoheshin se do të merrnin pjesë në procesin presidencial.
“Pika e parë, leximi i dytë i projektligjit mbi Gjykatën Speciale e ka votën tonë, dhe mandej votimi për presidente, profesoresha Justina Shiroka-Pula”, deklaroi Kurti.
Pse Shiroka-Pula u bë emër kompromisi
Shiroka-Pula ishte ndryshe nga propozimet e mëparshme.
Ajo është akademike dhe ekonomiste, por ka edhe të kaluar politike në PDK.
Nga viti 2008 deri më 2011 ishte ministre e Energjisë dhe Minierave, ndërsa nga viti 2011 deri më 2014 deputete e PDK-së.
Në vitin 2025 u zgjodh kryetare e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, duke u bërë gruaja e parë në krye të ASHAK-ut.
Kjo e bëri kandidaturën e saj më të pranueshme për PDK-në sesa emrat e paraqitur më herët.
Ora 23:09 – Hamza pranon formulën
Vetëm pak më vonë, Bedri Hamza doli para mediave.
Ai deklaroi se Justina Shiroka-Pula ishte emër i pranueshëm për PDK-në.
Hamza konfirmoi gjithashtu se deputetët e partisë së tij do të shkonin në sallë për të votuar Ligjin për Specialen.
Në të njëjtën kohë, PDK-ja propozoi deputeten Eliza Hoxha si kundërkandidate për presidente, për të plotësuar kushtet procedurale të procesit.
Kështu u krijua formula:
Justina Shiroka-Pula – kandidate e propozuar nga Kurti dhe e pranuar nga PDK-ja;
Eliza Hoxha – kundërkandidate e propozuar nga PDK-ja.
Pak minuta më vonë, deputetët nisën të hyjnë në sallën plenare. KOHA konfirmoi se pika e parë do të ishte Specialja dhe pas saj presidenti.
Shiroka-Pula pranon kandidaturën
Fillimisht kishte pasur paqartësi nëse Shiroka-Pula ishte konsultuar paraprakisht.
Pak pas propozimit ajo kishte thënë se po konsultohej dhe se ende nuk kishte folur me personat kompetentë.
Më vonë ajo pranoi kandidaturën, duke hequr pengesën e fundit personale për procedimin e emrit të saj.
Ora 23:26 – nis seanca e jashtëzakonshme
Rreth orës 23:26 nisi seanca e jashtëzakonshme.
Pas një dite të tërë debatesh, protestash dhe negociatash, marrëveshja politike kaloi më në fund në procedurë parlamentare.
Në sallë u kthyen deputetët e partive kryesore.
Rendi ishte ai për të cilin Kurti dhe Hamza kishin rënë dakord në minutat e fundit:
Specialja e para;
presidentja më pas.
Specialja kalon në lexim të dytë
Pak para mesnatës, Kuvendi votoi në lexim të dytë ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara.
Projektligji mori 88 vota pro.
Me këtë votim përfundoi procedura parlamentare që kishte nisur një ditë më parë me 91 votat e leximit të parë.
Ky ishte rezultati që PDK-ja, AAK-ja, organizatat e dala nga lufta dhe protestuesit kishin kërkuar gjatë gjithë ditës.
Pas votimit të Speciales, Kuvendi kaloi menjëherë në procedurën presidenciale.
Kutitë e votimit u sollën në sallë dhe nisën përgatitjet për zgjedhjen e presidentes.
Justina Shiroka-Pula zgjidhet presidente e Kosovës
Në fund të natës, pas marrëveshjes së minutave të fundit dhe procedurës së votimit në Kuvend, Justina Shiroka-Pula u zgjodh presidente e Republikës së Kosovës.
Kundërkandidate në proces ishte Eliza Hoxha, e propozuar nga PDK-ja.
Zgjedhja e Shiroka-Pulës shmangu skenarin e zgjedhjeve të reja që kishte qëndruar mbi Kosovën gjatë gjithë 6 tetorit.
Vetëm pak orë më herët nuk kishte as kandidat konsensual, as marrëveshje për rendin e votimeve.
Në fund, kompromisi u arrit mbi dy elemente:
PDK-ja mori votimin e Speciales përpara presidentit;
Kurti dhe LVV-ja siguruan pjesëmarrjen e PDK-së në procesin presidencial dhe një emër të pranueshëm për të dyja palët.
Kush është presidentja e re
Justina Shiroka-Pula është ekonomiste, akademike dhe ish-politikane.
Ajo u lind në Prishtinë dhe diplomoi në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Prishtinës në vitin 1976.
Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Zagrebit, ndërsa doktoroi në Universitetin e Prishtinës me tezën “Investimet demografike dhe zhvillimi ekonomik i Kosovës”.
Karrierën profesionale e nisi në Bankën Popullore të Kosovës dhe më pas, nga viti 1978, në Fakultetin Ekonomik.
Ajo ka kryer studime dhe trajnime pasdoktorale edhe në Universitetin e Linzit në Austri dhe në Universitetin e Arizonës në SHBA.
Nga viti 2008 deri më 2011 ishte ministre e Energjisë dhe Minierave, ndërsa nga viti 2011 deri më 2014 deputete e Kuvendit të Kosovës nga PDK-ja.
Në vitin 2025 u zgjodh kryetare e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës dhe u bë gruaja e parë që drejton këtë institucion.
Më 6 tetor 2026, në fund të një dite të jashtëzakonshme politike, ajo u zgjodh presidente e Kosovës.
Tre formulat që çuan te marrëveshja
Në retrospektivë, negociatat e 6 tetorit kaluan nëpër tri faza.
E para ishte Bekim Sejdiu.
Kurti kërkoi që PDK-ja të merrte pjesë në votim për Sejdiun, ndërsa Specialja të përfundonte më pas.
Hamza nuk pranoi.
E dyta ishte formula Konjufca–Rushiti.
Kurti pranoi që Specialja të votohej e para, nëse PDK-ja angazhohej në procesin presidencial për njërin prej tyre.
As kjo nuk funksionoi.
E treta ishte Justina Shiroka-Pula.
Kurti pranoi pa ekuivok që Specialja të votohej e para dhe propozoi një figurë që kishte edhe një lidhje të mëparshme politike me PDK-në.
Hamza e pranoi.
Ky ishte kompromisi që zhbllokoi të dyja proceset.
Roli i protestave
Protesta ishte një faktor i vazhdueshëm presioni gjatë dy ditëve.
Në 5 tetor ajo përfundoi me përplasje serioze dhe dhjetëra persona që kërkuan trajtim mjekësor.
Më 6 tetor protesta vazhdoi, por organizatorët në mbrëmje u përpoqën të parandalonin përsëritjen e dhunës.
Kërkesa e protestuesve ishte e pandryshuar: Ligji për Specialen të votohej në lexim të dytë.
Kjo kërkesë u realizua pak para mesnatës.
Ndërkohë, hetimet do të vazhdojnë për të përcaktuar përgjegjësitë për incidentet e 5 tetorit, si ndaj personave të dyshuar për sulme dhe dëmtime, ashtu edhe për pretendimet për tejkalim të autorizimeve policore.
Bilanci përfundimtar i 6 tetorit
Dita nisi me:
Ligjin për Specialen vetëm në lexim të parë;
pa marrëveshje për presidentin;
me protestues në shesh;
me parti politike të bllokuara në pozicione të kundërta;
dhe me vetëm disa orë deri te afati kushtetues.
Dita përfundoi me:
miratimin në lexim të dytë të Ligjit për Dhomat e Specializuara;
88 vota pro për projektligjin;
marrëveshjen mes LVV-së dhe PDK-së për procedurën presidenciale;
Eliza Hoxhën si kundërkandidate;
dhe Justina Shiroka-Pulën presidente të re të Republikës së Kosovës.
Përfundimi
6 tetori 2026 do të mbahet mend si dita kur Kosova qëndroi për orë të tëra në prag të një tjetër cikli zgjedhor, ndërsa dy çështje që dukeshin të papajtueshme – Specialja dhe presidenti – u zgjidhën në minutat e fundit përmes një kompromisi politik.
PDK-ja arriti kërkesën që Ligji për Specialen të votohej përpara presidentit.
Kurti siguroi që PDK-ja të hynte në procesin presidencial.
Pas dështimit të disa emrave, Justina Shiroka-Pula u shfaq si pika e përbashkët e kompromisit.
Brenda më pak se dy orësh, ajo kaloi nga një emër i propozuar publikisht pa konsultim paraprak, në kandidate të pranuar nga PDK-ja dhe, në fund, presidente të Republikës së Kosovës.
Një ditë që nisi me protesta, përplasje politike dhe kërcënimin e zgjedhjeve të reja përfundoi me dy vendime të mëdha të Kuvendit: miratimin përfundimtar të ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe zgjedhjen e presidentes së re të Kosovës./Tetova News
