Samiti i presidentit Trump me Xi Jinpingun u organizua si një ribashkim mes miqsh të vjetër dhe përfundoi të premten me një vizitë private në Zhongnanhai, kompleksin udhëheqës të Partisë Komuniste Kineze.
Duke shëtitur nëpër kopshte, Trump deklaroi se lulet përreth tij ishin “trëndafilat më të bukur që ka parë ndonjëherë dikush”. Xi premtoi se do t’i dërgonte fara.
Pse ka rëndësi: Koreografia e ngrohtë publike e dy ditëve të fundit fsheh një realitet më të ashpër: pothuajse çdo forcë që formëson marrëdhëniet SHBA-Kinë po i tërheq ato në drejtime të kundërta.
Trump e kaloi udhëtimin duke promovuar lidhje më të afërta me Kinën pas një dekade shkëputjeje, të cilën ai vetë, më shumë se çdo president tjetër amerikan, ndihmoi ta vinte në lëvizje.
Zhvillimi kryesor: Ndërsa Trump dhe Xi hynë të premten në një drekë pune, samiti kishte prodhuar tashmë një paketë rezultatesh modeste, duke u mbështetur në armëpushimin tregtar që dy liderët arritën vjeshtën e kaluar.
Trump deklaroi në takimin përmbyllës të së premtes në Zhongnanhai se “kemi arritur disa marrëveshje fantastike tregtare” dhe më herët i tha Fox News se Kina ishte zotuar të blinte 200 avionë Boeing.
Përfaqësuesi amerikan i Tregtisë, Jamieson Greer, tha se SHBA pret që Kina të angazhohet për të paktën 10 miliardë dollarë blerje vjetore të produkteve bujqësore amerikane gjatë tre viteve të ardhshme, përveç zotimeve ekzistuese për sojën.
Të dyja palët po negociojnë gjithashtu një “Bord Tregtie” të përbashkët, që do të mbulonte rreth 30 miliardë dollarë mallra jo të ndjeshme.
Çfarë thonë: Përshkrimet publike të Trumpit për qëndrimin e Xi-së ndaj Iranit lanë më shumë pyetje sesa përgjigje.
Trump i tha Sean Hannityt në Fox News se Xi premtoi se Kina nuk do ta furnizonte Iranin me pajisje ushtarake. “Por në të njëjtën kohë”, shtoi Trump, “ata blejnë shumë naftë atje dhe do të donin të vazhdonin ta bënin këtë.”
Në Zhongnanhai të premten, Trump tha se ai dhe Xi kishin diskutuar për Iranin. “Ne nuk duam që ata të kenë armë bërthamore”, tha ai. “Ne duam që ngushticat të jenë të hapura.”
Në fokus: Skeptikët ndaj Kinës brenda administratës së Trumpit punuan gjatë ditëve dhe javëve para samitit për të dobësuar argumentin për afrim.
Departamenti i Shtetit sanksionoi tri kompani kineze për sigurimin e imazheve satelitore që ndihmuan Iranin të godiste forcat amerikane në Lindjen e Mesme.
Departamenti i Thesarit sanksionoi disa rafineri të vogla kineze, të njohura si “teapot refineries”, për blerjen e miliarda dollarëve naftë iraniane. Pekini u përgjigj duke urdhëruar kompanitë të mos respektojnë sanksionet amerikane.
Një memorandum i Shtëpisë së Bardhë, i shkruar nga këshilltari shkencor i Trumpit, Michael Kratsios, akuzoi subjektet kineze për fushata në “shkallë industriale” për vjedhjen e inteligjencës artificiale të avancuar nga kompanitë amerikane.
Prokurorët federalë zbuluan akuza ndaj kryetarit të Arcadia-s në Kaliforni, për veprim si agjent ilegal i qeverisë kineze — 48 orë para se Trump të zbriste në Pekin.
Intriga: Rrjedhjet nga brenda qeverisë japin një pamje edhe më armiqësore të rivalitetit SHBA-Kinë.
Një vlerësim i inteligjencës amerikane, i raportuar nga Washington Post, zbuloi se Kina po shfrytëzon luftën në Iran për të fituar terren ndaj SHBA-së në aspektin diplomatik, ushtarak dhe ekonomik.
New York Times raportoi të mërkurën se kompanitë kineze po negociojnë shitje të fshehta armësh për Iranin, duke i kaluar armët përmes vendeve të treta — përfshirë vende në Afrikë — për të fshehur origjinën e tyre.
Trump i tha Sean Hannityt në Fox News se Xi e siguroi se Kina nuk do ta furnizonte Iranin me pajisje ushtarake. “Por në të njëjtën kohë”, shtoi ai, “ata blejnë shumë naftë atje dhe do të donin të vazhdonin ta bënin këtë.”
Ana tjetër: Xi, ndërsa paralajmëroi Trumpin se keqmenaxhimi i çështjes së Tajvanit mund të shkaktojë “një situatë jashtëzakonisht të rrezikshme”, luajti edhe rolin e tij në koreografinë miqësore të samitit.
Pekini shtroi tapetin e kuq për sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio, i cili vazhdon të jetë nën sanksione për kritikat që, si senator amerikan, kishte bërë ndaj shkeljeve të të drejtave të njeriut në Kinë.
Në banketin shtetëror të së enjtes, Xi i tha Trumpit se “rilindja e madhe” e Kinës — slogani kryesor politik i Partisë Komuniste — dhe “Make America Great Again” mund të ecin “dorë për dore”.
Mes rreshtave: Të dy liderët kanë nxitje të qarta për ta ruajtur armëpushimin, të paktën për momentin.
Trump nuk ka nevojë për tronditje të tjera ekonomike në vit zgjedhor, sidomos pas ndalimit dërrmues të eksportit të mineraleve të rralla nga Xi gjatë luftës tregtare të vitit të kaluar.
Xi me gjasë beson se “stabiliteti strategjik” me SHBA-në do ta ndihmojë Kinën të çojë përpara prioritetet e saj, nga modernizimi ushtarak deri te dominimi në teknologji të lartë.
Ndërsa liderët shfaqen miqësorë, qeveritë e tyre po punojnë me intensitet në prapaskenë për të ulur varësinë nga njëra-tjetra.
Pamja e madhe: Shtytja e Trumpit për lidhje më të afërta ekonomike bie ndesh me klimën politike amerikane, e cila gjatë viteve të fundit e ka trajtuar kapitalin kinez si radioaktiv.
Mes shqetësimeve në rritje për sigurinë, investimet kineze në SHBA kanë rënë nga rreth 45 miliardë dollarë në vitin 2016 në më pak se 3 miliardë dollarë vitin e kaluar, sipas Rhodium Group.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, tha se të dyja palët po diskutojnë një kornizë për orientimin e investimeve kineze drejt sektorëve jo të ndjeshëm — një shenjë se sa thellë frika për sigurinë kombëtare i ka kufizuar lidhjet ekonomike.
Përfundimi: Dy liderë nacionalistë në moshë, që drejtojnë rivalitetin më të rrezikshëm në botë, e kaluan javën duke shfaqur një miqësi që asnjëra prej qeverive të tyre nuk duket e gatshme ta mbajë gjallë./Axios/TetovaNews
