Përmbytja e menjëhershme e 26 gushtit 2026 shkatërroi vendbanime, ura, rrugë, pika kufitare dhe centrale përgjatë korridorit Bhotekoshi–Trishuli. Bilanci më i fundit është 157 të vdekur në Nepal dhe tre në Tibet; 265 persona rezultojnë të zhdukur në anën kineze, ndërsa në Nepal ende nuk ekziston një numër përfundimtar i personave pa kontakt. Analizat më të fundit e zhvendosin vëmendjen nga një “tërmet” te një ortek masiv akulli e shkëmbinjsh dhe një rrëshqitje që prodhoi edhe sinjalin sizmik të regjistruar fillimisht si magnitudë 4,4.
Një nga katastrofat natyrore më të rënda të viteve të fundit në Nepal goditi mëngjesin e së mërkurës, 26 gusht 2026, korridorin himalajan pranë kufirit Nepal–Kinë. Një valë jashtëzakonisht e fuqishme uji, balte, akulli, shkëmbinjsh dhe mbetjesh hyri në sistemin e lumit Bhotekoshi në distriktin Rasuwa, shkatërroi Timure-n, Rasuwagadhi-n dhe Syapru Besi-n dhe më pas vazhdoi përgjatë Trishulit, duke shkaktuar viktima dhe dëme deri në Nuwakot, Dhading, Gorkha, Chitwan, Tanahun dhe Nawalparasi East.
Deri në orën 23:05 të 26 gushtit, Policia e Nepalit kishte regjistruar 157 trupa të gjetur. Në Tibet, autoritetet kineze konfirmuan tre të vdekur dhe 265 persona të zhdukur, duke e çuar bilancin e konfirmuar në të dyja anët e kufirit në të paktën 160 viktima. Kërkimet vazhdojnë dhe të dyja qeveritë paralajmërojnë se shifrat mund të ndryshojnë.
Përmbytja erdhi në pak minuta
Raportimet nga Rasuwa e vendosin ardhjen e valës së parë rreth orës 08:30–09:00. Pema Dorje Ghale, përfaqësues lokal në Gosaikunda, tha se rreth orës 08:30 u dëgjua një zhurmë e jashtëzakonshme dhe se banorët patën shumë pak kohë për të reaguar.
“Përmbytja erdhi me një zhurmë të madhe. Para se të arrinim të kuptonim çfarë po ndodhte, gjithçka ishte shkatërruar”, tregoi ai. Sipas tij, nga tregu i Timures praktikisht nuk kishte mbetur asgjë.
Shefi i administratës së Rasuwa-s, Narendra Pariyar, tha se rreth orës 09:15 ishte informuar për një valë të madhe që po hynte nga drejtimi i zonës kufitare. Në ato momente nuk kishte asnjë pasqyrë të qartë për numrin e viktimave ose përmasat e dëmeve.
Përmbytja përfshiu fillimisht Timure-n dhe Rasuwagadhi-n, më pas Syapru Besi-n, Mailungun dhe Betrawati-n dhe hyri në Trishuli. Brenda pak orësh, vala po lëvizte drejt Galchhi-t dhe Muglin-it.
Të dhënat hidrologjike tregojnë për një fenomen ekstrem: niveli i Trishulit në Galchhi u rrit deri në nëntë metra brenda rreth 30 minutash, ndërsa në Malekhu u raportua një rritje prej rreth shtatë metrash në një interval të ngjashëm.
“Valë pesë deri në gjashtë metra”
Piloti Aman Budathoki, i cili po fluturonte në zonë në momentet e katastrofës, tregoi se fillimisht pa një re pluhuri që ngrihej përgjatë lumit dhe mendoi se bëhej fjalë për një rrëshqitje dheu.
Brenda pak sekondash, ai pa ujë të errët, pemë, gurë dhe mbetje që vërsuleshin poshtë. Sipas vlerësimit të tij, valët arrinin pesë deri në gjashtë metra lartësi. Ai pa pemë të mëdha dhe automjete që merreshin nga rrjedha, ndërsa helikopteri fluturoi për një kohë përgjatë valës për të vlerësuar përmasat e katastrofës.
Një tjetër pilot, Subas Khadka, u përpoq të ulej në Timure për operacion shpëtimi, por u detyrua të kthehej: përmbytja kishte marrë edhe helipadin. Nga ajri, ai tha se Timure pothuajse nuk dukej më.
Nga 7 viktima në 157 brenda së njëjtës ditë
Bilanci ndryshoi me shpejtësi gjatë 26 gushtit. Në orët e para u raportuan shtatë viktima, më pas 16, 18, 55, 72 dhe 95.
Në orën 19:14 Policia e Nepalit kishte regjistruar 95 trupa. Por kërkimi përgjatë dhjetëra kilometrave të Trishulit vazhdoi edhe gjatë mbrëmjes dhe në përditësimin e orës 23:05 numri u rrit në 157.
Sipas shpërndarjes së fundit të Policisë së Nepalit:
- 64 trupa janë gjetur në Chitwan;
- 27 në Dhading;
- 22 në Nawalparasi East;
- 19 në Gorkha;
- 13 në Nuwakot;
- 9 në Tanahun;
- 3 në Rasuwa.
Totali është 157.
Fakti që vetëm tre trupa u gjetën në Rasuwa, megjithëse aty nisi shkatërrimi më i madh, ndërsa dhjetëra të tjerë u gjetën shumë më poshtë, tregon forcën me të cilën rrjedha transportoi viktimat përgjatë sistemit Bhotekoshi–Trishuli.
Të plagosurit: shifra ndryshoi gjatë ditës
Edhe statistikat për të plagosurit kanë ndryshuar. Pasditen e së mërkurës policia raportonte 63 persona që po trajtoheshin, por kjo shifër përfshinte njerëz në faza të ndryshme të trajtimit dhe evakuimit.
Në përditësimin e orës 23:05, Policia e Nepalit, sipas mediave nepaleze, raportonte 41 persona ende nën trajtim spitalor: 20 në Tribhuvan University Teaching Hospital, katër në National Trauma Centre, tre në Bir Hospital, nëntë në Trishuli Hospital, tre në Norvic Hospital dhe nga një në Birendra Military Hospital dhe Green City Hospital. Një raportim ndërkombëtar dha shifrën 49; përderisa buletini nepalez i orës 23:05 jep 41, kjo mbetet shifra më e lidhur drejtpërdrejt me përditësimin e fundit policor.
Qindra persona pa kontakt – por nuk ka ende një total përfundimtar
Kjo është fusha ku statistikat kërkojnë kujdesin më të madh.
Në orët e para, Bordi i Turizmit i Nepalit raportoi 384 turistë dhe udhëtarë pa kontakt – 291 të huaj dhe 93 nepalezë.
Më vonë, një përditësim tjetër e rriti shifrën në 403 turistë, prej të cilëve 341 të huaj dhe 62 nepalezë. Në atë listë përfshiheshin 133 indianë, 47 amerikanë, 34 australianë, 33 britanikë, 24 kanadezë, 19 malajzianë, shtatë ukrainas, nga gjashtë shtetas të Afrikës së Jugut dhe Singaporit, nga pesë të Zelandës së Re dhe Japonisë, katër gjermanë, tre francezë dhe dy spanjollë, si dhe shtetas të vendeve të tjera.
Por në një pasqyrë të mëvonshme të Zyrës së Kryeministrit, numri i turistëve dhe pelegrinëve që nuk mund të lokalizoheshin u rrit në 484. Prej tyre, 404 kishin lidhje me udhëtimet drejt Kailash Mansarovar-it; në të dhënat e qeverisë dhe raportimet ndërkombëtare përmenden gjithsej 391 të huaj dhe 93 nepalezë në këtë grup më të gjerë.
Kjo do të thotë se shifrat 384, 403 dhe 484 nuk duhet të paraqiten si tre bilance kontradiktore të së njëjtës listë. Ato janë përditësime të mbledhura në orare dhe përmes metodologjive të ndryshme, me zgjerimin gradual të listës së agjencive, turistëve dhe pelegrinëve që po verifikoheshin.
Po aq e rëndësishme: “pa kontakt” nuk do të thotë automatikisht “i zhdukur në përmbytje”. Antenat telefonike, energjia elektrike dhe rrugët u shkatërruan në pjesë të mëdha të rajonit; disa njerëz mund të jenë në vende të sigurta por pa mundësi komunikimi.
Të paktën 652 pa kontakt në një përmbledhje – por edhe kjo shifër është tashmë e pjesshme
Një përmbledhje e Kantipur e bërë gjatë mbrëmjes llogariste të paktën 652 turistë, punonjës, punëtorë dhe pjesëtarë të forcave të sigurisë pa kontakt, pa përfshirë numrin ende të panjohur të banorëve lokalë.
Por kjo llogaritje përdorte shifrën më të hershme prej 384 turistësh. Meqë grupi i turistëve dhe pelegrinëve u rishikua më pas në 484, numri 652 nuk duhet përdorur si bilanc përfundimtar.
Po ashtu nuk është metodologjikisht e sigurt të mblidhen mekanikisht të gjitha shifrat – turistët, punëtorët e hidrocentraleve, policët, ushtarakët, punonjësit e doganës dhe banorët lokalë – sepse disa lista mund të mbivendosen.
Për këtë arsye, nuk ekziston ende një numër zyrtar i vetëm dhe i besueshëm për të gjithë personat pa kontakt në Nepal.
265 të zhdukur në Tibet
Në anën kineze situata është po aq serioze. Autoritetet e qarkut Gyirong në Shigatse njoftuan se deri në orën 20:00 kishin konfirmuar tre të vdekur dhe 265 persona të zhdukur.
Numri është cilësuar zyrtarisht si paraprak dhe po verifikohet më tej. Rrugët, energjia elektrike dhe telekomunikacioni drejt Gyirong Port u ndërprenë dhe pamjet me dron treguan ndërtesa të varrosura nga balta dhe mbetjet.
Presidenti kinez Xi Jinping urdhëroi kërkim “me të gjitha forcat”, trajtimin e të plagosurve, evakuimin e banorëve të rrezikuar dhe monitorimin e rreziqeve dytësore.
Kina mobilizoi 249 pjesëtarë të forcave kombëtare të shpëtimit dhe 325 specialistë e punonjës të ekipeve inxhinierike – gjithsej të paktën 574 shpëtimtarë – së bashku me pajisje për komunikim, zbulim, kërkim dhe punime të rënda. U dërguan rreth 30.000 artikuj ndihme dhe u ndanë 120 milionë juanë fonde emergjente për operacionet në Tibet.
Çfarë e shkaktoi katastrofën? “Tërmeti 4,4” rezulton të ketë qenë vetë rrëshqitja
Kjo është pika ku informacionet e para janë korrigjuar më së shumti.
Në orët pas katastrofës, ministri i Jashtëm Shishir Khanal i tha parlamentit se rreth orës 08:37 ishte regjistruar një tërmet me magnitudë 4,4 dhe se ai mund të kishte shkaktuar një ortek, i cili më pas bllokoi lumin dhe prodhoi përmbytjen.
Ky version u përhap gjerësisht në mediat ndërkombëtare.
Por analiza e mëvonshme e US Geological Survey ndryshoi interpretimin e sinjalit sizmik. Sipas përditësimit të USGS-it, ngjarja ishte raportuar fillimisht si tërmet 4,4, por analiza e valëve sizmike me periudhë të gjatë tregoi se energjia sizmike ishte gjeneruar nga një rrëshqitje masive, jo nga një tërmet tektonik.
Kjo do të thotë se formulimi “tërmeti shkaktoi ortekun” nuk duhet më të paraqitet si fakt i konfirmuar.
Analizat satelitore: u shemb një pjesë e madhe e akullnajës
Pamjet satelitore të Planet Labs të analizuara nga specialistë tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e pjesës së poshtme të një akullnaje u shemb në një lartësi rreth 5.200 metra, duke rënë rreth 1.200 metra drejt fundit të luginës.
Masës së akullit iu bashkuan shkëmbinj, dhe, sediment, ujë dhe materiale të tjera, duke formuar një ortek akull-shkëmb dhe më pas një rrjedhë masive mbetjesh.
Autoriteti Kombëtar për Reduktimin dhe Menaxhimin e Rrezikut nga Fatkeqësitë në Nepal, duke analizuar pamjet satelitore, e lokalizoi fenomenin në Lhende Khola, rreth 20 kilometra në verilindje të pikës Rasuwagadhi.
Gjeologu Prakash Pokharel tha se përmbytja ishte shkaktuar nga një ortek akulli dhe shkëmbinjsh në anën nepaleze, por shkaku që destabilizoi masën fillestare ende po hetohet.
Kjo është në përputhje edhe me njoftimet zyrtare kineze, të cilat në raportimet e mëvonshme e përshkruan katastrofën që goditi Gyirong-un si pasojë të një rrëshqitjeje të madhe në anën nepaleze.
Bllokimi i Lhende Khola-s dhe frika nga një valë e dytë
Ekspertët besojnë se orteku i akullit dhe shkëmbinjve hyri në Lhende Khola, degë e Bhotekoshit, duke krijuar ose intensifikuar një bllokim të përkohshëm.
Kur masa e ujit dhe mbetjeve u çlirua, ajo prodhoi valën që goditi vendbanimet më poshtë.
ICIMOD e konsideron ortekun akull-shkëmb shpjegimin më të mundshëm, por thekson se shkaku fillestar i shembjes ende nuk është konfirmuar.
Një çështje veçanërisht shqetësuese është se një bllokim vazhdonte të ekzistonte në pjesën e sipërme të sistemit. Për këtë arsye ekspertët paralajmëruan se një përmbytje e dytë nuk mund të përjashtohej dhe autoritetet vazhduan t’u kërkonin banorëve përgjatë Bhotekoshit dhe Trishulit të qëndronin në vende të sigurta.
Timure, Syapru Besi, Betrawati dhe Trishuli – vendbanime të kthyera në rrënoja
Timure ishte ndër zonat e goditura më rëndë. Tregu, ndërtesa publike, zyra policie, rrugë, hotele, shtëpi dhe infrastruktura kufitare u përfshinë nga vala.
Syapru Besi pësoi dëme të ngjashme, ndërsa Mailung, Betrawati, Sole, Shanti Bazar, Pairebesi, Khalti Basti, Trishuli dhe Battar u goditën më pas.
Në Bidur-7, kryetari i njësisë lokale Rabindra Nepal tha se qindra shtëpi nga Sole Bazar deri në Akkare Bazar ishin marrë nga uji. Ai vetë kishte mbetur i bllokuar në ndërtesën komunale: “Nuk ka as rrugë, as urë për t’u kthyer në shtëpi.”
Gokarna Adhikari nga Dandathok-Tupche tha se pothuajse asgjë nuk kishte mbetur nga vendbanimi dhe se edhe shtëpitë që dukeshin ende në këmbë ishin mbuluar me baltë dhe zhavorr.
Yugnath Adhikari tregoi se kishte parë përmbytjen duke marrë dy motrat e tij, nipin dhe gruan e nipit.
“I gjithë fshati po dridhet nga frika. Askush nuk është në gjendje të flasë”, tha ai.
Fëmijë dhe shkolla në rrugën e valës
Edhe nxënësit u gjendën në mes të katastrofës. Nga Tupche u raportua se disa fëmijë ishin kapur nga vala teksa po shkonin në shkollë, megjithëse numri i saktë nuk u konfirmua.
Në një tjetër episod, 54 fëmijë të Uttargaya School arritën të shpëtonin duke u ngjitur në një shpat dhe duke hyrë në pyll. Banorët lokalë i gjetën dhe i dërguan në një shkollë në Bidur-11.
Një dëshmi tjetër është ajo e 11-vjeçares Rihana Lamichhane. Ajo tregoi se shkolla ishte mbyllur dhe fëmijët ishin nisur për në shtëpi kur uji u shfaq papritur. Vajza pësoi lëndime në gjoks dhe këmbë, por mbijetoi.
“Më shpëtoi një pemë mangoje”
Punëtori 24-vjeçar Bibek Kumal ishte duke hapur një gropë pranë një shtëpie në Bidur kur dëgjoi zhurmën e ujit.
Ai u përpoq të ikte, por vala e përfshiu. Mes baltës dhe gurëve, trupi i tij ngeci në një pemë mangoje.
“Po të mos ishte ajo pemë, do të më kishte marrë uji dhe do të kisha vdekur”, tregoi ai nga spitali në Katmandu.
Ai pa shtëpinë ku kishte punuar të zhdukej plotësisht para syve. (Reuters)
Punëtorët e hidrocentraleve – një nga grupet më të prekura
Një pjesë e rëndësishme e personave pa kontakt janë punonjës të projekteve energjetike.
Sipas të dhënave të Autoritetit të Energjisë Elektrike, më shumë se 133 punonjës dhe punëtorë të projekteve hidroenergjetike nuk mund të kontaktoheshin gjatë mbrëmjes.
Në këtë listë përfshiheshin 21 persona në Trishuli 3B, punonjës në Chilime, 45 punëtorë të angazhuar në Trishuli 3A, 16 të një kontraktori në Trishuli 220 kV 3B Hub dhe 29 punëtorë të kompanive kontraktuese në Rasuwagadhi.
Në projektin Langtang Khola 20 MW, rreth 60 persona rezultonin pa kontakt. Tridhjetë e pesë punëtorë ndodheshin në tunel, rreth 100 metra mbi nivelin e lumit, ndërsa 25 të tjerë – përfshirë inxhinierë dhe personel tjetër – nuk mund të kontaktoheshin.
Në Upper Trishuli-1, 216 MW, 18 persona rezultonin pa kontakt – tetë koreano-jugorë dhe 10 nepalezë. Rreth 200 punëtorë të tjerë dhe 10 teknikë koreano-jugorë prisnin evakuimin në zonën e projektit.
Gjashtë punonjës të Chilime-s u raportuan të bllokuar brenda një tuneli; ushtria nuk kishte mundur të arrinte deri tek ata për shkak të rrugëve të shkatërruara dhe nivelit të lartë të ujit. zhdukur
Koreja e Jugut konfirmoi se tetë shtetas të saj, që punonin në sektorin energjetik, rezultonin të zhdukur dhe 10 të tjerë ishin të bllokuar.
Seuli krijoi një grup pune të drejtuar nga ministri i Jashtëm dhe njoftoi dërgimin e një ekipi të reagimit të shpejtë me zyrtarë qeveritarë, zjarrfikës dhe policë.
28 policë ende pa kontakt
Edhe forcat e sigurisë pësuan humbje të mëdha.
Në përditësimin e Policisë së Nepalit në orën 23:05, 28 policë vazhdonin të ishin pa kontakt:
10 në Timure, tetë në Rasuwagadhi, tre në Syapru Besi, pesë në Mailung, një në Betrawati dhe një në Haku.
Për operacionet e kërkimit dhe shpëtimit ishin mobilizuar 3.318 policë.
Në fazat e mëparshme të katastrofës u raportuan gjithashtu pjesëtarë të ushtrisë dhe Policisë së Armatosur pa kontakt. Një pasqyrë e Zyrës së Kryeministrit përmendte 85 pjesëtarë të forcave të sigurisë të palokalizuar. Kjo shifër përfshin kategori të ndryshme dhe nuk duhet ngatërruar me 28 policët e Policisë së Nepalit që vazhdonin të figuronin pa kontakt në buletinin e fundit.
Gjashtë punonjës shëndetësorë pa kontakt
Përmbytja mori dy qendra shëndetësore në Timure dhe Syapru Besi.
Gjashtë punonjës shëndetësorë rezultuan pa kontakt, mes tyre katër punonjës të dy qendrave, një asistent shëndetësor në pikën kufitare Rasuwagadhi dhe koordinatori shëndetësor i Uttargaya-s.
Nëntë degë bankash të prekura, 26 punonjës pa kontakt
Sektori bankar u godit drejtpërdrejt në zonat e Timures dhe Syapru Besi-t.
Nëntë degë bankare u raportuan të dëmtuara ose të shkatërruara dhe 26 punonjës të tetë degëve nuk mund të kontaktoheshin. Dëmtimi i telefonisë dhe mungesa e energjisë elektrike e bënin të pamundur përcaktimin nëse ata ishin në rrezik apo thjesht pa lidhje komunikimi.
Dogana e Rasuwagadhi-t dhe mbi 300 automjete
Përmbytja shkatërroi rëndë kompleksin doganor në Rasuwagadhi/Timure.
Në oborr ndodheshin qindra automjete në pritje të kontrollit doganor. Sipas drejtuesit të doganës Rajendra Dhungana, më shumë se 300 automjete, përfshirë kamionë dhe makina elektrike, u morën nga ujërat.
Edhe disa punonjës të doganës rezultonin pa kontakt; me kalimin e orëve u rivendos kontakti me një pjesë të tyre.
Rreth 1.000 të burgosur shpëtojnë
Ujërat arritën edhe Burgun Qendror të Nuwakotit, pranë Trishulit.
U dëmtuan ndërtesa administrative dhe godina e njësisë policore dhe uji hyri në katin e parë të bllokut ku ndodheshin të burgosurit.
Megjithatë, godina kryesore nuk u mor nga lumi dhe rreth 1.000 të burgosur dhe personeli i sigurisë shpëtuan. Të burgosurit u zhvendosën në një bllok më të sigurt.
Dhjetëra ura dhe 40 kilometra rrugë të shkatërruara
Dëmi në transport është i jashtëzakonshëm.
Vlerësimi i parë i Departamentit të Rrugëve fliste për të paktën 19 ura dhe 40 kilometra rrugë të dëmtuara.
Më vonë, të dhënat nga terreni e rritën bilancin. Një përditësim raportoi 22 ura të përhershme dhe pesë ura Bailey të marra ose të dëmtuara përgjatë korridorit Rasuwagadhi–Galchhi.
Një tjetër vlerësim i mbrëmjes fliste për rreth dy duzina ura në korridorin Rasuwagadhi–Galchhi dhe rreth 40 kilometra rrugë nga Betrawati drejt Rasuwagadhi-t të shkatërruara rëndë ose plotësisht.
Këto nuk janë domosdoshmërisht shifra kundërshtuese: inventarizimi u zgjerua gjatë ditës ndërsa ekipet arritën në zona të reja.
U shkatërruan edhe ura të varura që lidhnin Gorkha-n me Dhadingun dhe Chitwanin.
Goditje e rëndë për sistemin elektroenergjetik
Sipas Autoritetit të Energjisë Elektrike të Nepalit, 431,1 MW kapacitet prodhues dolën jashtë sistemit.
Ndër projektet e prekura ose të shkëputura nga sistemi janë Rasuwagadhi 111 MW, Salasungi/Sanjen 78 MW, Upper Trishuli 3A 60 MW, Sanjen 42,5 MW, një impiant diellor 25 MW, Trishuli 24 MW, Chilime 22 MW, Langtang 20 MW, Upper Sanjen 14,8 MW, Upper Mailung 14,8 MW, Devighat 14 MW dhe Mailung 5 MW.
Në një vlerësim më të gjerë, Ministria e Energjisë tha se 14 projekte hidroenergjetike, nëntë në operim dhe pesë në ndërtim, ishin prekur në Rasuwa dhe Nuwakot. Kapaciteti nominal i të gjitha projekteve të prekura është më i madh se 431,1 MW, por kjo nuk do të thotë se e gjithë ajo fuqi është shkatërruar; 431,1 MW i referohet kapacitetit që doli nga sistemi në atë moment.
Përmbytja shkatërroi rëndë edhe nënstacionin Trishuli 3B Hub 220 kV dhe ndërpreu linja të shumta transmetimi.
Dëmi ekonomik mund të kalojë 200 miliardë rupi
Ministri i Infrastrukturës Fizike Sunil Lamsal tha se informacionet paraprake e vendosnin dëmin vetëm në infrastrukturë në rreth ose mbi 200 miliardë rupi nepaleze.
Kjo është vetëm një llogaritje paraprake dhe jo bilanc përfundimtar. Në të nuk është domosdoshmërisht përfshirë i gjithë dëmi ndaj turizmit, energjisë, tregtisë kufitare, banesave private dhe bujqësisë.
Operacioni i shpëtimit
Ushtria, Policia e Nepalit, Policia e Armatosur, ekipe mjekësore, kompani private helikopterësh, ekipe me qen kërkimi dhe operatorë dronësh u mobilizuan gjatë gjithë ditës.
Deri në mbrëmje ishin raportuar të paktën 114 persona të shpëtuar nga ajri, 85 nga ushtria dhe 29 nga kompanitë private, ndërsa vetëm deri në orën 17:20 ishin regjistruar 49 fluturime shpëtimi dhe ndihme.
Kushtet ishin jashtëzakonisht të vështira. Në Timure dhe Syapru Besi, helikopterët nuk mund të uleshin për shkak të ujit, baltës, zhdukjes së helipadëve dhe mungesës së terrenit të sigurt. Disa njerëz u ngritën nga çatitë dhe balta me litarë ose kosha shpëtimi.
Tre helikopterë me materiale ndihme u detyruan të ktheheshin në Katmandu për shkak të motit të keq.
Qeveria shpall zona katastrofe për tre muaj
Këshilli i Ministrave shpalli Rasuwa-n, Nuwakotin dhe Dhadingun – dhe njësitë e prekura lokale – zona të goditura nga katastrofa për tre muaj.
Qeveria vendosi:
trajtim mjekësor falas për të plagosurit; zhvendosjen e personave që kishin humbur shtëpitë në vende të sigurta; furnizimin me ushqim dhe strehim; ndihmë financiare për familjet e viktimave; si dhe restaurimin urgjent të rrugëve, ujësjellësve, energjisë dhe telekomunikacionit.
Rasuwa dhe Nuwakot morën nga 10 milionë rupi fonde emergjente, ndërsa Dhadingu pesë milionë.
Kryeministri Balendra Shah u kërkoi qytetarëve të ruajnë durimin dhe tha se qeveria merr përgjegjësi për shpëtimin, trajtimin, ushqimin dhe strehimin e të prekurve.
Spitalet dhe OBSH në gatishmëri
Spitalet kryesore në Katmandu u vunë në regjim emergjence. Bir Hospital, Tribhuvan University Teaching Hospital dhe National Trauma Centre rezervuan kapacitete për të plagosurit.
OBSH përgatiti ilaçe dhe pajisje mjekësore bazë të mjaftueshme për rreth 1.000 persona, si dhe 15 tenda emergjente prej 24 metrash katrorë.
Dy qendra shëndetësore në Rasuwa u shkatërruan, çka e komplikoi më tej reagimin lokal.
India dërgon 10 tonë ndihma
Kryeministri indian Narendra Modi bisedoi me Balendra Shah, shprehu ngushëllimet dhe premtoi koordinim të plotë në operacionet e shpëtimit.
Më vonë India dërgoi 10 tonë ndihma humanitare dhe ilaçe esenciale për Nepalin.
Banka Botërore i komunikoi qeverisë nepaleze se mund të mobilizoheshin deri në 25 miliardë rupi nga mekanizma të ndryshëm emergjentë, ndërsa Kina ofroi gjithashtu ndihmë financiare për Nepalin.
Alarm edhe në Indi
Meqë Bhotekoshi derdhet në Trishuli, më pas në Narayani/Gandak dhe vazhdon drejt Indisë, autoritetet indiane u vunë në gatishmëri.
Në Bihar, rreth 5.000 persona në gjashtë distrikte u evakuuan paraprakisht dhe autoritetet përgatitën zhvendosjen e 10.000–12.000 personave nëse niveli do të vazhdonte të rritej.
Në Susta të West Nawalparasi u morën masa parandaluese, ndërsa më vonë niveli i Narayani-t filloi të binte; të 36 portat e digës Gandak u hapën dhe nuk u raportuan dëme të mëdha atje.
Katastrofa e dytë në të njëjtin korridor brenda pak më shumë se një viti
Rajoni kishte përjetuar një përmbytje të rëndë edhe në vitin 2025, kur zbrazja e një liqeni akullnajor në Tibet shkaktoi një valë përgjatë të njëjtit sistem lumor, vrau nëntë persona dhe dëmtoi një urë të rëndësishme ndërkufitare.
Kjo ngjarje historike është një nga arsyet pse në orët e para të 26 gushtit disa zyrtarë dhe media dyshuan menjëherë për një tjetër shpërthim liqeni akullnajor.
Por deri tani nuk ka prova të mjaftueshme që katastrofa e vitit 2026 të ketë qenë një GLOF klasik – shpërthim i një liqeni akullnajor. Provat satelitore favorizojnë skenarin e një orteku masiv akull-shkëmb dhe një rrjedhe mbetjesh në Lhende Khola.
Ndryshimet klimatike: rrezik i shtuar, por jo shkak i provuar për këtë rast
Himalajet janë ndër rajonet malore që po ngrohen më shpejt. Shkrirja e akullnajave, humbja e permafrostit dhe destabilizimi i shpateve po shtojnë rreziqet e ortekëve, rrëshqitjeve, liqeneve akullnajore dhe katastrofave të përbëra.
Megjithatë, ICIMOD ka bërë një dallim të rëndësishëm: është ende shumë herët për të përcaktuar rolin konkret të ndryshimeve klimatike në katastrofën e 26 gushtit.
Pra, është e saktë të thuhet se katastrofa ndodhi në një rajon ku ndryshimet klimatike po rrisin rreziqet kriogjenike; nuk është ende e saktë të thuhet se ndryshimet klimatike e shkaktuan drejtpërdrejt këtë ortek.
Çfarë dimë tani dhe çfarë mbetet e hapur
Deri pas orës 23:00 të 26 gushtit, tabloja më e konsoliduar është kjo:
Në Nepal janë gjetur 157 viktima, ndërsa në Tibet tre, për një bilanc të konfirmuar prej 160 të vdekurish. Në Tibet 265 njerëz rezultojnë të zhdukur. Në Nepal, 484 turistë dhe pelegrinë figuronin në regjistrin më të gjerë të personave që nuk mund të lokalizoheshin, ndërsa qindra punëtorë, pjesëtarë të forcave të sigurisë dhe banorë lokalë gjithashtu ishin pa kontakt. Për shkak të mbivendosjes së listave dhe shkatërrimit të telekomunikacionit, nuk ka ende një total të besueshëm të të gjithë personave të zhdukur në Nepal.
Shkaku fizik po bëhet më i qartë: një pjesë e madhe akullnaje dhe shkëmbi u shemb në pellgun e Lhende Khola-s dhe prodhoi një ortek dhe rrjedhë masive mbetjesh. Ajo që fillimisht u identifikua si një tërmet me magnitudë 4,4 tani interpretohet nga USGS si sinjal sizmik i gjeneruar nga rrëshqitja, jo si tërmet që i parapriu asaj.
Por ende mbeten disa çështje të pazgjidhura: çfarë e destabilizoi akullnajën; nëse ngrohja e pazakontë, reshjet ose faktorë të tjerë kontribuuan; çfarë roli luajti bllokimi i Lhende Khola-s; nëse mbetet material i mjaftueshëm për të prodhuar një valë të dytë; dhe, mbi të gjitha, sa njerëz janë realisht të zhdukur.
Përgjigjja përfundimtare do të kërkojë kombinimin e analizave satelitore, të dhënave sizmike dhe hidrologjike, inspektimeve në terren dhe verifikimit të listave të personave që ende nuk janë gjetur.
Deri atëherë, përmbytja e Bhotekoshit mbetet një katastrofë ende në zhvillim: 160 të vdekur të konfirmuar në të dyja anët e kufirit, qindra njerëz pa kontakt, qindra kilometra katrorë komunitetesh të prekura dhe një korridor ekonomik, energjetik dhe turistik himalajan që do të kërkojë rindërtim të gjerë.
(Burimet: Nepal Police, Zyra e Kryeministrit dhe Këshillit të Ministrave të Nepalit, National Disaster Risk Reduction and Management Authority – NDRRMA, Nepal Tourism Board, Nepal Electricity Authority, Department of Roads Nepal, ICIMOD, US Geological Survey – USGS, eKantipur/Kantipur, Onlinekhabar, Ratopati, The Kathmandu Post, Reuters, Associated Press, Financial Times, CNN, Al Jazeera, DW, France 24, Xinhua, CCTV, Ministria e Menaxhimit të Emergjencave e Kinës, Organizata Botërore e Shëndetësisë, Qeveria e Indisë)
Mund ta monitoroj bilancin dhe ta përditësoj këtë version vetëm kur dalin shifra të reja të konfirmuara zyrtarisht.
