Nga Friedrich Schmidt
Pas vdekjes së një punonjëseje laboratori në Siberi, autoriteti përgjegjës mohon shpërthimin e murtajës. Por besimi te versioni zyrtar është i ulët.
A ka shpërthyer murtaja pneumonike në Rusi? Jo, sipas Rospotrebnadzorit. Autoriteti rus i mbikëqyrjes së mbrojtjes së shëndetit e shpjegon vdekjen e një punonjëseje laboratori, e cila vdiq të premten në një spital siberian, me një «pneumoni me origjinë të panjohur». Sipas Dmitri Peskovit, zëdhënësit të sundimtarit Vladimir Putin, këtyre njoftimeve duhet t’u besohet. Dhe jo «thashethemeve».
Sipas këtyre të fundit, 28-vjeçarja Darja Shipilova — emri i së ndjerës i bërë publik nga portali në mërgim «Ljudi Bajkala» — vdiq nga murtaja pneumonike. I pyetur për rastin, presidenti amerikan Donald Trump u shpreh të hënën me zemërim për patogjenë që janë më të fuqishëm se më parë dhe janë «si një ushtri». Ai premtoi se do t’i ndihmonte rusët.
Shipilova punonte në Institutin Kërkimor për Luftimin e Murtajës në Irkutsk. Javën e kaluar ajo u shtrua në një spital në Shelehov, afro 20 kilometra larg kryeqendrës së rajonit. Fillimisht, në rrjetet sociale u tha se e kishte kafshuar një mi. Pas vdekjes së saj, disa portale raportuan se Shipilova kishte thyer gjatë punës një epruvetë me shkaktarin e murtajës, bakterin Yersinia pestis.
Mbetet e paqartë se ku dhe me çfarë është infektuar Shipilova
Media të tjera theksuan se sot bakteret ruhen në epruveta plastike, të cilat nuk thyhen lehtë. Rospotrebnadzori njoftoi se në institut nuk kishte pasur aksidente me patogjenë dhe se në indet e së ndjerës nuk ishin gjetur baktere të lidhura me veprimtarinë e saj profesionale. Sipas një versioni tjetër, Shipilova ishte kthyer së fundmi nga Tajlanda me një sëmundje të rrugëve të frymëmarrjes. Se ku, kur dhe me çfarë është infektuar, mbetet për momentin e paqartë.
Një ditë para vdekjes së saj, spitali i Shelehovit u mbyll «për karantinë». Thuhet se të njëjtën gjë e bënë edhe katër spitale në Irkutsk. Gjithashtu, drejtuesja e Rospotrebnadzorit, Anna Popova, udhëtoi në rajonin e Irkutskut për të marrë pjesë në mbledhjen e një «komisioni kundër epidemive». Qeveria e rajonit njoftoi se bëhej fjalë për «dyshimin» se «një banor i rajonit ishte prekur nga një infeksion veçanërisht i rrezikshëm».
Qeveria e Irkutskut nuk e përmendi murtajën pneumonike si shkak të vdekjes. Por kur kreu i rajonit fqinj të Buriatisë, Aleksej Cidenov, kundërshtoi në Telegram raportimet se Shipilova kishte udhëtuar së fundmi edhe atje, ai e përshkroi atë si «gruaja që vdiq nga murtaja në rajonin e Irkutskut». Më vonë, Cidenov shtoi fjalën «ndoshta». Të shtunën, administrata e qytetit të Bajkalskut bëri thirrje që njerëzit të mos udhëtonin drejt Shelehovit, 125 kilometra larg, për shkak të «informacionit jozyrtar» se atje dikush ishte sëmurë nga «murtaja». Dy orë më vonë, ajo e fshiu postimin.
Sipas «Ljudi Bajkala», në kopshtet e fëmijëve dhe në një fabrikë alumini në Shelehov tashmë është e detyrueshme mbajtja e maskës. Rreth 200 persona që kishin pasur kontakt me Shipilovën thuhet se janë izoluar. Rospotrebnadzori nuk dha një numër, por të hënën në mbrëmje njoftoi se ishin testuar 60 për qind e personave që kishin pasur kontakt me të dhe se, përveç dy infeksioneve me COVID dhe dy me rinovirus, nuk ishin konstatuar sëmundje të tjera.
Drejtuesja e autoritetit i thotë Putinit: «Shumë punë me murtajën»
Murtaja pneumonike mund të transmetohet përmes spërklave; në këtë rast është e rëndësishme që antibiotikët të merren shpejt. Kush i merr pa nevojë mjekësore, rrezikon efekte anësore të panevojshme. Por, sipas «Ljudi Bajkala», në Shelehov dhe Irkutsk antibiotikët janë shitur të gjithë, ndërsa banorët po grumbullojnë maska dhe dezinfektues. Kjo tregon edhe një herë se shumë rusë nuk u besojnë pushtetarëve të tyre, të cilët i mbajnë të fshehta problemet. Vetëm këtë pranverë nuk u bë e ditur pse në shumë vende u asgjësuan tufa bagëtish. Me gjasë, për të luftuar sëmundjen e aftës epizootike.
Kohët e fundit ka pasur shpërthime të murtajës në vende afrikane. Në vitin 2017, në Madagaskar vdiqën prej saj 209 njerëz. Raste të rralla ka edhe në pjesët aziatike të Rusisë. Për këtë arsye, instituti ku punonte Shipilova ishte ngritur në Irkutsk në vitin 1934. Rasti i fundit zyrtar deri më sot ishte regjistruar në vitin 2016 në Republikën e Altait, në Siberinë Jugore: sipas Rospotrebnadzorit, ishte sëmurë një fëmijë dhjetëvjeçar «që kishte marrë pjesë në copëtimin e marmotave të gjuajtura në mënyrë të paligjshme».
«Ljudi Bajkala» raportoi tani se në korrik, në Mongoli, në zonën kufitare me Rusinë, një person ishte sëmurë nga murtaja pasi kishte ngrënë mish marmote; murtaja bubonike është e shpeshtë. Drejtuesja e Rospotrebnadzorit, Popova, i kishte raportuar Putinit në mesin e shtatorit se kishte «shumë punë me murtajën». Situata në Mongoli ishte përkeqësuar dhe po fillonte vaksinimi atje me një vaksinë ruse, «të cilën e kanë pritur për një kohë shumë të gjatë»./FAZ
