Në fluturimin FZ1073 nga Dubai drejt Tel Avivit shpërthen një përleshje në kabinën e pilotëve. Bashkëpiloti përpiqet ta marrë me dhunë kontrollin e avionit. Në çastet e fundit, plani i tij arrin të pengohet. Një rindërtim i ngjarjes.
Ulrich von Schwerin, Mumbai; Eike Hoppmann; Jan Ludwig
Kanë kaluar pak më shumë se dy orë nga ngritja nga Dubai, kur të mërkurën fluturimi FZ1073 i Flydubai drejt Tel Avivit humbet papritur lartësi. Pasagjerët bërtasin në panik ndërsa Boeing 737 Max futet në një pikiatë të fortë. Më vonë, pasagjerët tregojnë se përjetuan një çast pa peshë, si në një tren panoramik të shpejtë. Të dhënat e fluturimit konfirmojnë se avioni humbi 17.400 këmbë, ose rreth 5.300 metra lartësi, në vetëm një minutë. Më pas ai ngjitet për pak, përpara se të humbasë sërish lartësi dhe në fund të stabilizohet.
Në rreshtat e përparmë të kabinës dëgjohen britma nga kabina e pilotëve, pastaj dera hapet. Disa pasagjerë izraelitë përpiqen të hyjnë në kabinë, por hasin rezistencë. Arsyeja: pas derës ndodhet i mbuluar me gjak piloti indian Smit Machchhar. Bashkëpiloti i tij i ka shkaktuar plagë të rënda në kokë dhe në duar me thikë ose me një objekt tjetër të mprehtë. Machchhar kishte arritur, në çastet e fundit, të zhbllokonte derën përpara se të rrëzohej pa ndjenja.
Pasagjeri Yaniv Hayoun, i cili hyn gjithashtu në kabinën e pilotëve, i tregon më vonë kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu se bashkëpiloti kishte tentuar të shkatërronte komandat dhe instrumentet e fluturimit për ta rrëzuar avionin. Hayoun thotë se e kishte kapur bashkëpilotin me krah rreth qafës dhe e kishte tërhequr jashtë kabinës. Më pas, sipas tij, kishte tërhequr kolonën e komandimit për ta ngritur hundën e avionit, duke vepruar siç kishte parë në një emision televiziv. Në këtë mënyrë, thotë Hayoun, avioni ishte stabilizuar.
Dy pilotë të tjerë të kompanisë ajrore, të cilët ndodheshin në bord si pasagjerë, marrin më pas kontrollin e avionit. Disa pasagjerë ndihmojnë për ta neutralizuar bashkëpilotin dhe për ta lidhur me kabllo kufjesh dhe lidhëse plastike. Mes tyre është dentisti Shota Musaev. Ai ndihmon për t’i dhënë ndihmën e parë pilotit të plagosur. Musaev tregon më vonë se piloti kishte plagë të prera në kokë dhe në duar — të cilat, sipas tij, ishin thuajse të këputura — dhe kishte humbur shumë gjak.
Pavarësisht dëmtimeve në bisht, avioni ulet i sigurt në Tabuk
Në orën 08:31, sipas platformës Flightradar24, avioni transmeton kodin e përgjithshëm të emergjencës 7700. Shtatë minuta më vonë, transponderi vendoset në kodin 7500, që sinjalizon ndërhyrje të paligjshme në fluturim, përfshirë një rrëmbim të mundshëm të avionit. Në atë çast, avioni ndodhet ende mbi Arabinë Saudite, pranë kufirit me Jordaninë.
Një avion luftarak i Forcave Ajrore Saudite ngrihet në ajër, pasi ekziston dyshimi për rrëmbim të avionit. Edhe nga Izraeli dërgohen avionë luftarakë, por ata kthehen përpara se të hyjnë në hapësirën ajrore saudite. Pasi bën një hark fluturimi mbi Jordani, Boeing-u rikthehet drejt Arabisë Saudite.
Megjithëse gjatë pikiatës së menjëhershme Boeing-u kishte humbur pothuajse tërësisht timonin vertikal të drejtimit në pjesën e bishtit, dy pilotët zëvendësues arrijnë ta ulin avionin në Aeroportin Ndërkombëtar të Tabukut, në veriperëndim të Arabisë Saudite. Në orën 09:45, fluturimi FZ1073 ndodhet sërish i sigurt në tokë dhe pasagjerët e anëtarët e ekuipazhit mund të marrin frymë të lehtësuar. Piloti Machchhar dërgohet në spital në gjendje të rëndë, ndërsa agresori i lidhur u dorëzohet autoriteteve saudite.
Netanyahu e cilëson pilotin indian Machchhar si «një hero të vërtetë», i cili kishte shpëtuar jetën e më shumë se 170 personave në bord. Edhe pse i plagosur rëndë, piloti kishte bërë rezistencë, kishte hapur derën e kabinës së pilotëve dhe kështu u kishte mundësuar pasagjerëve dhe anëtarëve të ekuipazhit ta neutralizonin agresorin dhe të parandalonin një katastrofë. Po të mos e kishte hapur Machchhar derën e përforcuar të kabinës së pilotëve, do të kishte qenë praktikisht e pamundur të hyhej në të nga jashtë.
Asgjë nuk dihet ende për agresorin dhe motivet e tij
Machchhar është nga Mumbai dhe punon për Flydubai që nga viti 2022. Sipas raportimeve të mediave indiane, ai fillimisht kishte studiuar menaxhim të industrisë së tekstilit, me synimin për të marrë përsipër biznesin familjar, por në moshën 19-vjeçare kishte vendosur të bëhej pilot. Pas trajnimit në Zelandën e Re, ai ishte punësuar te kompania ajrore indiane me kosto të ulët SpiceJet, ku kishte punuar për njëmbëdhjetë vjet, përpara se të kalonte te Flydubai. Atje ai është gjithashtu i angazhuar në trajnimin e pilotëve të tjerë. Me 9.750 orë fluturimi, ai konsiderohet pilot me përvojë. Së fundmi jetonte me familjen në Dubai.
Për agresorin dihet shumë pak. Deri tani është bërë e ditur vetëm se ai është shtetas i Omanit. Raportohet se është shumë fetar. Sipas rregullave izraelite, në Izrael lejohen të ulin avionë vetëm pilotë që vijnë nga vende me të cilat Izraeli ka marrëdhënie diplomatike. Omani nuk bën pjesë në këto vende. Për këtë arsye, Izraeli po shqyrton nëse Flydubai, kompani ajrore e Emirateve të Bashkuara Arabe, ka shkelur rregullat. Pas incidentit të së mërkurës, që për pak sa nuk përfundoi në katastrofë, të gjitha fluturimet e kompanisë drejt Izraelit u pezulluan.
Hetimet për incidentin vazhdojnë. Kompania ajrore shtetërore e Emirateve të Bashkuara Arabe paralajmëroi se rrethanat e ngjarjes mbeten ende të paqarta dhe bëri thirrje të shmangen «spekulimet e nxituara». Përveç mundësisë së një sulmi terrorist, po shqyrtohet edhe mundësia e një tentative vetëvrasjeje nga ana e bashkëpilotit. Pritet që agresori së shpejti të transferohet nga Arabia Saudite në Emiratet e Bashkuara Arabe, pasi avioni ishte nisur prej andej.
Ndërkohë, në Indi piloti Machchhar po nderohet si hero. Kryeministri indian Narendra Modi vlerësoi guximin dhe gjakftohtësinë e tij, të cilat, sipas tij, ndihmuan në parandalimin e një sulmi në Izrael të ngjashëm me atë të 11 shtatorit 2001 dhe shpëtuan shumë jetë njerëzish. Modi deklaroi se veprimi i tij i kishte bërë krenarë të gjithë indianët. Ambasada indiane në Riad njoftoi se Machchhar po trajtohet në spitalin e Tabukut dhe se gjendja e tij është e qëndrueshme. Sipas raportimeve të mediave, familjarët e tij ndodhen pranë tij.
Burimi: Neue Zürcher Zeitung (NZZ)
